Καύσωνες: μπορεί να είναι επικίνδυνοι, αλλά απλά μέτρα μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη
Τις επόμενες ημέρες πολλές πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη αναμένεται να σημειώσουν θερμοκρασίες ρεκόρ για το καλοκαίρι, με τα θερμόμετρα να πλησιάζουν τους 40°C σε αρκετές περιοχές.
«Οι καύσωνες δεν είναι απλώς δυσάρεστοι, είναι από τα πιο θανατηφόρα καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη, όμως οι περισσότερες παθήσεις που σχετίζονται με τη ζέστη μπορούν να προληφθούν με απλά μέτρα», δήλωσε στο Euronews Health ο Τιάγκο Βιγιανουέβα, γενικός ιατρός και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γενικών Ιατρών / Οικογενειακών Ιατρών.
Κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων υψηλών θερμοκρασιών, η ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του και να αποβάλλει την περίσσεια θερμότητας μειώνεται, αυξάνοντας τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας.
Η προσπάθεια που καταβάλλει το σώμα για να δροσιστεί επιβαρύνει επιπλέον την καρδιά και τα νεφρά, γεγονός που σημαίνει ότι η έντονη ζέστη μπορεί να επιδεινώσει προϋπάρχουσες παθήσεις.
Καθώς η Ευρώπη προετοιμάζεται για ακόμη ένα κύμα καύσωνα, ακολουθούν μερικές συμβουλές για να μείνετε δροσεροί και ασφαλείς.
Μείνετε δροσεροί στις πιο ζεστές ώρες της ημέρας
Οι θερμοκρασίες αναμένεται φέτος το καλοκαίρι να ξεπεράσουν τους 30°C σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ενώ πολλές περιοχές θα βιώσουν και τροπικές νύχτες.
Τροπική νύχτα ονομάζεται όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C, εμποδίζοντας τον οργανισμό να ανακάμψει από τη ζέστη της ημέρας.
Η απουσία νυχτερινής δροσιάς μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά το καρδιαγγειακό σύστημα, να διαταράξει τον βαθύ, αναζωογονητικό ύπνο και να αυξήσει τα ποσοστά θνησιμότητας.
Την ημέρα, οι ειδικοί συνιστούν να μένετε σε εσωτερικούς χώρους τις πιο ζεστές ώρες, να κρατάτε κλειστά τα παράθυρα και τα παντζούρια ώστε να εμποδίζεται ο ήλιος και να αερίζετε το σπίτι τις πιο δροσερές πρωινές και βραδινές ώρες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προτείνει τη χρήση ηλεκτρικών ανεμιστήρων μόνο όταν η θερμοκρασία είναι κάτω από 40˚C. Πάνω από αυτό το όριο, οι ανεμιστήρες απλώς κυκλοφορούν τον καυτό αέρα και ζεσταίνουν το σώμα.
Αποφύγετε, όσο είναι δυνατόν, τις μετακινήσεις σε εξωτερικούς χώρους τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας. Αν δεν μπορείτε να το αποφύγετε, προτιμήστε φαρδιά, ανοιχτόχρωμα ρούχα από δροσερά υφάσματα όπως το βαμβάκι ή το λινό. Τα ίδια υλικά είναι κατάλληλα και για τα σεντόνια, βοηθώντας το σώμα να παραμένει δροσερό τις ζεστές νύχτες.
Πέρα από το ότι βοηθούν το σώμα να διατηρείται δροσερό, τα ρούχα προστατεύουν και το δέρμα από την επιβλαβή υπεριώδη (UV) ακτινοβολία.
Προστατευτείτε από τον ήλιο
Αποφύγετε την άμεση έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τις μεσημεριανές ώρες, και βάζετε αντηλιακό κάθε δύο ώρες.
Έτσι διατηρείται ο προστατευτικός φραγμός του δέρματος και μειώνεται ο κίνδυνος για εγκαύματα και καρκίνο του δέρματος.
Προσέξτε τυχόν ενδείξεις ότι χρειάζεται ανανέωση του αντηλιακού, όπως όταν το δέρμα φαίνεται ξηρό, κοκκινίζει ή καίει.
Αν σκοπεύετε να μείνετε στον ήλιο τις κεντρικές ώρες της ημέρας, προστατέψτε το κεφάλι σας με καπέλο ή τζόκεϊ, ώστε να μην το χτυπά απευθείας ο ήλιος.
Τα μάτια και τα βλέφαρα είναι επίσης ευαίσθητα στις ακτίνες UV. Φοράτε γυαλιά ηλίου για να αποφύγετε την επικίνδυνη έκθεση και να μειώσετε τον κίνδυνο βλάβης στα μάτια.
Επιλέξτε γυαλιά ηλίου με συγκεκριμένη προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Σύμφωνα με τον Bryce St. Clair του Johns Hopkins Medicine, έχει σημασία και το χρώμα των φακών: καφέ, πράσινοι και γκρι φακοί προσφέρουν την καλύτερη προστασία, ενώ οι κίτρινοι προστατεύουν λιγότερο.
Μείνετε ενυδατωμένοι
Η τακτική κατανάλωση νερού και άλλων υγρών είναι καθοριστική για τη σωστή ενυδάτωση του οργανισμού τις ζεστές ημέρες. Ο ΠΟΥ συστήνει να πίνουμε τουλάχιστον δύο έως τρία λίτρα νερό την ημέρα.
Είναι πολύ σημαντικό να μην περιμένετε μέχρι να διψάσετε, είπε ο Βιγιανουέβα. Συνιστά επίσης την αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και καφεΐνης, καθώς δρουν διουρητικά και επιδεινώνουν την αφυδάτωση.
Προσέξτε τα προειδοποιητικά σημάδια
Ακόμη και όταν λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης, είναι πιθανό να αισθανθείτε αδιαθεσία σε συνθήκες ακραίας ζέστης.
Οι ειδικοί συνιστούν να δίνετε προσοχή σε πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν θερμική εξάντληση ή έναρξη θερμοπληξίας.
Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται ζάλη, ναυτία, έντονη κόπωση, αδυναμία και σύγχυση.
Αν κάποιος εμφανίζει αυτά τα συμπτώματα, είναι η στιγμή να δροσιστεί, να κάνει ντους ή μπάνιο, να ψεκάσει το σώμα του με νερό, να πιει υγρά και να ζητήσει ιατρική συμβουλή αν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο;
Δεν είναι όλοι το ίδιο ευάλωτοι στις ακραίες θερμοκρασίες.
«Σε μεγαλύτερο κίνδυνο βρίσκονται οι ηλικιωμένοι, ιδίως άνω των 65 ετών, άτομα με χρόνια νοσήματα, βρέφη και μικρά παιδιά, κοινωνικά απομονωμένα άτομα, εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους και άστεγοι πληθυσμοί», σημείωσε ο Βιγιανουέβα.
Τα παιδιά ιδρώνουν λιγότερο ανά κιλό σωματικού βάρους και έχουν υψηλότερο μεταβολικό ρυθμό, γεγονός που τα κάνει να υπερθερμαίνονται πιο γρήγορα κατά τις περιόδους ακραίων θερμοκρασιών.
Άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο. Ορισμένα συνταγογραφούμενα και μη φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του, να ιδρώνει ή να διατηρεί την ενυδάτωσή του.