Ο ΠΟΥ προειδοποιεί: Τα περιστατικά καρκίνου θα αυξηθούν κατά 66,7% έως το 2050, ενώ η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας παραμένει άνιση μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών
Τα κρούσματα καρκίνου αναμένεται να αυξηθούν παγκοσμίως, καθώς οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, ο πληθυσμός μεγαλώνει και η έκθεση σε παράγοντες κινδύνου, όπως η ρύπανση, εντείνεται.
Ωστόσο, ορισμένες χώρες θα σηκώσουν πολύ βαρύτερο βάρος από άλλες, σύμφωνα με μια νέα έκθεση (πηγή στα Αγγλικά) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις εκτιμώνται στις περιοχές της Αφρικής και της Ανατολικής Μεσογείου, με 125,2% και 109,8% αντίστοιχα. Λόγω των επίμονων ανισοτήτων, το μεγαλύτερο βάρος του καρκίνου προβλέπεται να πέσει στις χώρες χαμηλού και χαμηλομεσαίου εισοδήματος.
Και αυτό επειδή η παγκόσμια εικόνα του καρκίνου είναι «μια εικόνα βαθιάς ανισότητας».
Για παράδειγμα, η πενταετής επιβίωση για τον καρκίνο του μαστού και τον παιδικό καρκίνο υπερβαίνει το 85% στις χώρες με υψηλό εισόδημα, αλλά πέφτει κάτω από το 45% στις χώρες με χαμηλό εισόδημα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ.
Σημαντικά παγκόσμια ελλείμματα στην πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις για τον καρκίνο απειλούν τη δυνατότητα έγκαιρης ανίχνευσης και ακριβούς σταδιοποίησης, γεγονός που με τη σειρά του δυσχεραίνει την κατάλληλη θεραπεία. Η διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο παραμένει ο κανόνας σε πολλές χώρες, ακόμη και για μορφές καρκίνου που θα μπορούσαν να εντοπιστούν νωρίς, επισημαίνει η έκθεση.
Σοβαρές ανισότητες στην αντικαρκινική φροντίδα παρατηρούνται τόσο μεταξύ χωρών όσο και στο εσωτερικό τους και συνδέονται με το μορφωτικό επίπεδο, τον τόπο κατοικίας (αστικό ή αγροτικό), την εθνοτική καταγωγή, το φύλο και παράγοντες όπως η αναπηρία, η ιδιότητα μέλους σε αυτόχθονες πληθυσμούς, καθώς και η μεταναστευτική ή προσφυγική ιδιότητα.
«Το αν κάποιος θα επιβιώσει από τον καρκίνο δεν πρέπει ποτέ να εξαρτάται από τον τόπο όπου γεννήθηκε ή από το εισόδημά του», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.
«Οι ανισότητες που καταγράφονται σε αυτή την έκθεση δεν είναι αναπόφευκτες, είναι το αποτέλεσμα επιλογών και μπορούν να αντιστραφούν μέσω πιο ισχυρής και ενιαίας δράσης», πρόσθεσε.
Ωστόσο, παρότι οι πολιτικές δεσμεύσεις έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, η πρόοδος παραμένει πολύ αργή, προειδοποιεί ο ΠΟΥ.
Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση;
Σήμερα, το 82% των χωρών διαθέτει εθνικά σχέδια ελέγχου του καρκίνου και η επιστημονική καινοτομία επιταχύνεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, αυτές οι εξελίξεις δεν μεταφράζονται σε σωτήριες παρεμβάσεις με τον ρυθμό που απαιτείται.
«Ενώ βλέπουμε μειώσεις σε ορισμένα ποσοστά καρκίνου σε χώρες που έχουν εφαρμόσει πολιτικές πρόληψης, η πρόοδος είναι υπερβολικά αργή», δήλωσε η Ελιζαμπέτε Βάιντερπας, διευθύντρια της Διεθνούς Υπηρεσίας Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) του ΠΟΥ.
«Το προφίλ του καρκίνου εξελίσσεται, τροφοδοτούμενο όλο και περισσότερο από την άνοδο της παχυσαρκίας, τη σωματική αδράνεια, τις ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες και τη ρύπανση του αέρα. Η πρόληψη του καρκίνου πρέπει να παραμείνει πολιτική προτεραιότητα».
Σήμερα, ένα στα πέντε άτομα διατρέχει κίνδυνο να εμφανίσει καρκίνο κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής του, ενώ το 92% του πληθυσμού θα έχει στενό συγγενή με διάγνωση καρκίνου.
Το 2024 καταγράφηκαν 20,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως και εκτιμώμενοι 9,7 εκατομμύρια θάνατοι. Ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου, μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Στους άνδρες, οι συχνότεροι καρκίνοι είναι του πνεύμονα και του προστάτη· στις γυναίκες, του μαστού και του πνεύμονα.
Για να ανακοπούν αυτές οι τάσεις, ο ΠΟΥ καλεί τις εθνικές αρχές να θεσπίσουν ισχυρότερα πλαίσια δεδομένων και λογοδοσίας για την παρακολούθηση της προόδου και τον σχεδιασμό δράσεων, να αυξήσουν τις επενδύσεις στην εφαρμογή πολιτικών και να ενισχύσουν τη διαρκή διεθνή συνεργασία, συνδέοντας την έρευνα με την πολιτική και την πράξη.
«Οι επιλογές που κάνουμε τώρα και τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν το βάρος και τον τρόπο με τον οποίο θα βιώνουμε τον καρκίνο στις επόμενες δεκαετίες», κατέληξε ο Τέντρος.