Η περιέργεια, η συναισθηματική ανθεκτικότητα και η ενεργή κοινωνική ζωή φαίνεται να είναι τα κλειδιά για τους ακμαίους ηλικιωμένους της μπλε ζώνης της Σαρδηνίας
Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο από ποτέ, καθώς το προσδόκιμο ζωής έχει φτάσει σε παγκόσμιο μέσο όρο τα 73,5 έτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, η μακροβιότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ζούμε και πιο υγιεινά. Οι ερευνητές προσπαθούν πλέον να ανακαλύψουν το μυστικό, όχι μόνο για μια μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, αλλά για μια ζωή με καλή υγεία και υψηλή ποιότητα ζωής.
Για να το πετύχουν αυτό, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κάλιαρι στην Ιταλία μελέτησαν τους ηλικιωμένους της μπλε ζώνης της Σαρδηνίας, μιας περιοχής στο μεσογειακό νησί όπου οι άνθρωποι τείνουν να ζουν περισσότερο σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας και της υπόλοιπης Ευρώπης.
Οι μπλε ζώνες είναι γεωγραφικά απομονωμένες περιοχές, όπως η κεντροανατολική Σαρδηνία (Ιταλία), η Οκινάουα (Ιαπωνία), η Ικαρία (Ελλάδα) και η Νικόγια (Κόστα Ρίκα), που χαρακτηρίζονται από την εξαιρετική μακροβιότητα και τα υψηλά επίπεδα ευημερίας των κατοίκων τους.
Για να χαρακτηριστεί μια περιοχή «μπλε ζώνη», πρέπει να έχει σαφώς οριοθετημένα σύνορα, εξαιρετικά υψηλή συγκέντρωση ανθρώπων που έχουν ζήσει τουλάχιστον μέχρι τα 90 έτη τα τελευταία 150 χρόνια και αρχεία που να επιβεβαιώνουν τις ημερομηνίες γέννησης και θανάτου.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι σε αυτές τις περιοχές τείνουν να ζουν περισσότερο χάρη σε έναν συνδυασμό γενετικών, περιβαλλοντικών, διατροφικών, κοινωνικοπολιτισμικών και ψυχολογικών παραγόντων.
Ποιο είναι το μυστικό των Σαρδηνών «σούπερ ηλικιωμένων»;
Η νέα μελέτη (πηγή στα Αγγλικά), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό International Journal of Applied Positive Psychology, συνέκρινε ηλικιωμένους που ζουν στη μπλε ζώνη της Σαρδηνίας με εκείνους μιας γειτονικής αγροτικής περιοχής. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο ζωής τους, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά τους, την αντιλαμβανόμενη ποιότητα ζωής τους και ολοκλήρωσαν ένα γνωστικό τεστ.
Στη μπλε ζώνη της Σαρδηνίας οι ηλικιωμένοι επωφελούνται από τακτικές δραστηριότητες που τους κινητοποιούν κοινωνικά και νοητικά· διατηρούν έναν ουσιαστικό κοινωνικό ρόλο και ένα αίσθημα σκοπού, στοιχεία που οι συγγραφείς περιγράφουν ως «κλειδιά για επιτυχημένη γήρανση».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ζουν στη μπλε ζώνη εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα περιέργειας και δεκτικότητας σε νέες ιδέες, καθώς και μεγαλύτερη ικανότητα να κατανοούν και να μοιράζονται τα συναισθήματά τους.
Συνολικά, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι ευέλικτοι τύποι προσωπικότητας και οι ενεργοί τρόποι ζωής είναι απαραίτητοι για τη διατήρηση της ψυχικής και σωματικής υγείας στην προχωρημένη ενήλικη ζωή, σημειώνουν οι συγγραφείς.
Οι κάτοικοι της μπλε ζώνης ακολουθούν έναν απλό αλλά ιδιαίτερα δραστήριο τρόπο ζωής. Αφιερώνουν σημαντικά περισσότερο χρόνο σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες που τους κινητοποιούν νοητικά και σωματικά, κατά μέσο όρο 11,3 ώρες την εβδομάδα, έναντι 6,8 ωρών για όσους ζουν εκτός μπλε ζωνών.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι, αντί να προσπαθούν να τα κάνουν όλα, αυτοί οι ηλικιωμένοι επιλέγουν να επικεντρώνονται σε δραστηριότητες που μπορούν ακόμη να εκτελούν με επιτυχία και τις θεωρούν «ευχάριστες», όπως η κηπουρική, το περπάτημα ή η συμμετοχή σε κοινωνικές συναθροίσεις σε κοινοτικά κέντρα.
Οι ηλικιωμένοι κάτοικοι της μπλε ζώνης συχνά διατηρούν ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς μέσα στις κοινότητές τους και δηλώνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση τόσο από τις οικογενειακές όσο και από τις μη οικογενειακές σχέσεις τους. Διαθέτουν επίσης αποτελεσματικότερες στρατηγικές αντιμετώπισης καθημερινών προβλημάτων και μεγαλύτερη συναισθηματική επάρκεια.
Η κοινωνική συμμετοχή και η αποτελεσματική διαχείριση του στρες αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για υγιή γήρανση μέσα σε αυτές τις ιδιαίτερες κοινότητες, καταλήγουν οι συγγραφείς.
Πού βρίσκεται η μπλε ζώνη της Σαρδηνίας;
Η μπλε ζώνη της Σαρδηνίας εκτείνεται σε έξι χωριά στο ανατολικό-κεντρικό τμήμα του νησιού, σε μια περιοχή που ονομάζεται Ογκλιάστρα (Ogliastra), σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα (πηγή στα Αγγλικά).
Εκεί, το ποσοστό των αιωνόβιων μεταξύ των ανθρώπων που γεννήθηκαν μεταξύ 1880 και 1900 ήταν περίπου πέντε φορές υψηλότερο από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη και τρεις φορές υψηλότερο από ό,τι στη Σαρδηνία συνολικά. Αυτή η αναλογία έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο από τότε που καθιερώθηκε ο όρος, πριν από σχεδόν 20 χρόνια.
Ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο περισσότερες γυναίκες από άνδρες φτάνουν την ηλικία των 100 ετών, σε αυτό το τμήμα της Σαρδηνίας τα ποσοστά είναι περίπου ισοδύναμα.
Στη μπλε ζώνη του νησιού, οι ερευνητές επαλήθευσαν την ηλικία κάθε ατόμου άνω των 90 ετών διασταυρώνοντας τα πολιτικά και εκκλησιαστικά αρχεία, καθώς και ανασυνθέτοντας τα οικογενειακά γενεαλογικά δέντρα ώστε να αποκλείσουν λάθη ή αλλαγές ταυτότητας.