Γνωρίζουμε ότι η εστίαση της προσοχής μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βιώνουμε τον πόνο. Νέα έρευνα δείχνει ότι επηρεάζει και την ανοσολογική απόκριση.
Σκεφτείτε την τελευταία φορά που τραυματιστήκατε. Αν επικεντρωθείτε στον πόνο, μπορεί να τον νιώσετε πιο έντονο. Όταν όμως κάτι σάς αποσπά την προσοχή, μια συζήτηση, μια δραστηριότητα ή ακόμη και ένα αστείο βίντεο, ο πόνος μπορεί ξαφνικά να φαίνεται λιγότερο αισθητός.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όταν λοιπόν κάτι πονάει, μοιάζει φυσικό να πιστεύουμε ότι η απόσπαση της προσοχής είναι ο καλύτερος τρόπος να το αντιμετωπίσουμε.
Η προσοχή μπορεί να επηρεάζει την ανοσολογική αντίδραση
Όμως νέα έρευνα υποδηλώνει ότι η εστίαση της προσοχής στην πάσχουσα περιοχή μπορεί στην πραγματικότητα να έχει ισχυρότερο αποτέλεσμα.
Για να διαπιστώσει αν η προσοχή απλώς αλλάζει το πώς βιώνεται ένας τραυματισμός ή αν μπορεί πραγματικά να μεταβάλει την αντίδραση του οργανισμού, η δρ Λιρόν Ρόζενκραντζ στην Ιατρική Σχολή Αζριέλι του Πανεπιστημίου Μπαρ-Ιλάν και η ομάδα της πραγματοποίησαν τρία προεγγεγραμμένα πειράματα: αρχικά, οι συμμετέχοντες δέχθηκαν μια δερματική νύξη με ισταμίνη στο χέρι, που προκαλεί μια μικρή, προσωρινή φλεγμονώδη αντίδραση.
Στη συνέχεια τους ζητήθηκε είτε να επικεντρώσουν την προσοχή τους στις αισθήσεις στην πάσχουσα περιοχή είτε να αποσπάσουν την προσοχή τους με βίντεο ή εργασίες.
Στα επόμενα 20 λεπτά, οι ερευνητές μέτρησαν το οίδημα και την ερυθρότητα που εμφανίστηκαν, καθώς και τις μεταβολές στις φυσιολογικές αντιδράσεις των συμμετεχόντων.
Η φλεγμονώδης αντίδραση μειώνεται σημαντικά με εσωτερική εστίαση της προσοχής
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο Nature Human Behaviour (πηγή στα Αγγλικά), η φλεγμονώδης αντίδραση ήταν περίπου μιάμιση φορά μικρότερη όταν οι συμμετέχοντες εστίαζαν στις σωματικές τους αισθήσεις.
Περίπου το 90% των συμμετεχόντων εμφάνισε εντονότερη αντίδραση όταν η προσοχή τους ήταν αποσπασμένη.
Αυτό που κάνει το εύρημα ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι ότι δεν επρόκειτο απλώς για αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες βίωναν την ενόχληση. Οι ερευνητές μέτρησαν τη φυσική φλεγμονώδη αντίδραση στο ίδιο το δέρμα και διαπίστωσαν ότι μεταβαλλόταν ανάλογα με το πού κατεύθυναν οι συμμετέχοντες την προσοχή τους.
«Αυτό που μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα ήταν ότι η εστίαση της προσοχής στη φλεγμαίνουσα περιοχή άλλαξε όχι μόνο όσα βίωναν οι συμμετέχοντες, αλλά και την ίδια τη φλεγμονώδη αντίδραση», δήλωσε η δρ Ρόζενκραντζ.
«Αυτό ανοίγει το ενδεχόμενο η υποκειμενική μας εμπειρία όσων συμβαίνουν στο σώμα να μην είναι απλώς μια παθητική διαδικασία, αλλά να συμβάλλει ενεργά στον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζονται οι φυσιολογικές αντιδράσεις».
Πώς λειτουργεί αυτό;
Οι ερευνητές εντόπισαν δύο πιθανούς μηχανισμούς που ίσως βοηθούν να εξηγηθεί το φαινόμενο. Πρώτον, η προσοχή φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα αισθητικά σήματα που προέρχονται από τη φλεγμαίνουσα περιοχή.
Δεύτερον, η εστίαση στις σωματικές αισθήσεις συνδέθηκε με αυξημένη δραστηριότητα στο παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένου του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο βοηθά στη ρύθμιση της φλεγμονής.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι και οι δύο αυτές διαδρομές μπορεί να συμβάλλουν στο αποτέλεσμα.
Μια στενότερη σύνδεση μεταξύ εγκεφάλου και σώματος
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες και εξέτασε μια βραχυπρόθεσμη φλεγμονώδη αντίδραση στο δέρμα μετά από νύξη με ισταμίνη. Τα ευρήματα δεν δείχνουν ότι η εστίαση της προσοχής μπορεί να θεραπεύσει τη φλεγμονή, τις ασθένειες ή τις χρόνιες παθήσεις.
Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν παρόμοια αποτελέσματα εμφανίζονται σε πραγματικές συνθήκες και σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Παρόλα αυτά, τα αποτελέσματα προστίθενται σε αυξανόμενες ενδείξεις ότι ο εγκέφαλος και το σώμα βρίσκονται σε συνεχή αμφίδρομη επικοινωνία.
Το πού στρέφουμε την προσοχή μας μπορεί να έχει συνέπειες που υπερβαίνουν την υποκειμενική εμπειρία, επηρεάζοντας ενδεχομένως μετρήσιμες βιολογικές διεργασίες μέσα στο σώμα.