Αμερικανοί επιστήμονες αναλύουν δείγματα αίματος σε πάνω από 3.200 άτομα για να αποκαλύψουν τι μετρούν πέντε δημοφιλή τεστ βιολογικής γήρανσης στο σώμα.
Δύο άνθρωποι μπορεί στα χαρτιά να έχουν την ίδια ηλικία, αλλά η υγεία τους να διαφέρει σημαντικά.
Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν ήδη αρκετές καθιερωμένες μεθόδους για να εκτιμήσουν πόσο γρήγορα γερνά βιολογικά ένα άτομο. Τώρα, μια νέα μελέτη (πηγή στα Αγγλικά) εξετάζει τι συμβαίνει μέσα στο σώμα όταν πέντε από τις πιο διαδεδομένες μεθόδους «δείχνουν» επιταχυνόμενη γήρανση.
Τι είναι το επιγενετικό ρολόι;
Οι μέθοδοι αυτές, γνωστές ως επιγενετικά ρολόγια, είναι μαθηματικά μοντέλα που βασίζονται στη μεθυλίωση του DNA, δηλαδή σε χημικές μεταβολές γύρω από το DNA που μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των γονιδίων χωρίς να αλλάζουν τον ίδιο τον γενετικό κώδικα.
Τα επιγενετικά ρολόγια χρησιμοποιούνται ευρέως στην έρευνα της γήρανσης για τη μελέτη της σχέσης της βιολογικής γήρανσης με τις ασθένειες, τη σωματική φθορά και τον κίνδυνο θανάτου.
«Η γήρανση δεν έχει να κάνει μόνο με τα κεράκια πάνω στην τούρτα των γενεθλίων, αλλά και με όσα συμβαίνουν μέσα στα κύτταρά μας», δήλωσε η T. Em Arpawong, αναπληρώτρια καθηγήτρια γεροντολογίας στη Σχολή Leonard Davis του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC), σε δελτίο Τύπου.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα όταν κάθε ρολόι δείχνει ταχύτερη γήρανση.
Για να το διερευνήσουν, ερευνητές στις ΗΠΑ ανέλυσαν δείγματα αίματος από 3.227 άτομα που συμμετείχαν στη μελέτη Health and Retirement Study.
Σύγκριναν πέντε από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα επιγενετικά ρολόγια με τη γονιδιακή δραστηριότητα στα δείγματα αίματος, για να δουν τι συμβαίνει στο σώμα όταν κάθε ρολόι καταγράφει ταχύτερη γήρανση.
Η μελέτη έδειξε ότι τα πέντε ρολόγια συνδέονται με διαφορετικά σημάδια γήρανσης στον οργανισμό. Ορισμένα σχετίζονται περισσότερο με τον τρόπο που το σώμα χρησιμοποιεί την ενέργεια και με την ανάπτυξη των κυττάρων, ενώ άλλα συνδέονται με τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού και τη φλεγμονή.
Τα ρολόγια μοιράζονταν επίσης κοινά χαρακτηριστικά, κυρίως αλλαγές που αφορούν το ανοσοποιητικό σύστημα, τον μεταβολισμό και την επικοινωνία μεταξύ των κυττάρων.
Ανοίγοντας το «μαύρο κουτί» των βιολογικών ρολογιών γήρανσης
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να επιλέγουν ποιο ρολόι γήρανσης είναι καταλληλότερο για κάθε μελέτη. Ένα ρολόι μπορεί, για παράδειγμα, να είναι πιο χρήσιμο για έρευνα του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ ένα άλλο να ταιριάζει καλύτερα σε μελέτες του μεταβολισμού.
Η ομάδα ανέπτυξε επίσης νέους δείκτες γονιδίων γήρανσης, γνωστούς ως transcriptomic ageing gene scores (TAGS), βασισμένους στα ευρήματα της μελέτης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι TAGS αποδείχθηκαν καλύτεροι από τα ίδια τα ρολόγια στο να προβλέπουν την ευπάθεια, την ταχύτητα βάδισης, τις καρδιοπάθειες, τον διαβήτη, τις πνευμονοπάθειες και τη θνησιμότητα, σύμφωνα με τη μελέτη.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Eileen Crimmins, από τη Σχολή Leonard Davis του USC, δήλωσε ότι η εργασία αυτή συμβάλλει στο να ανοίξει το «μαύρο κουτί» πίσω από τα βιολογικά ρολόγια γήρανσης, δείχνοντας ποιες μοριακές διεργασίες συνδέονται με τις ενδείξεις τους.
«Αποκαλύπτοντας τα μοριακά προγράμματα πίσω από αυτούς τους βιοδείκτες, τα ευρήματά μας βελτιώνουν την ερμηνεία τους και βοηθούν να καθοδηγηθεί η χρήση τους στη γεροεπιστήμη, την επιδημιολογία και τις μελλοντικές κλινικές εφαρμογές», πρόσθεσε.