Καθώς τα νέα δεδομένα δείχνουν αυξανόμενη αντίσταση στην ηλεκτρονική παρακολούθηση, πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η ΕΕ για να διεκδικήσει την ψηφιακή κυριαρχία;
Νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι πολίτες της ΕΕ λαμβάνουν περισσότερες προφυλάξεις για τα προσωπικά τους δεδομένα στο διαδίκτυο, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να ανακτήσει την ψηφιακή της κυριαρχία από την αμερικανική Big Tech.
Το 2025, η πλειονότητα των χρηστών του διαδικτύου στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε να μην επιτρέψει τη χρήση των προσωπικών του δεδομένων για διαφημίσεις, ενώ το 56,2% περιόρισε ή αρνήθηκε την πρόσβαση στη γεωγραφική του θέση, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.
Ο περιορισμός της πρόσβασης σε προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε κοινόχρηστο διαδικτυακό αποθηκευτικό χώρο έγινε επίσης πιο συνηθισμένος, με το 46% των χρηστών του διαδικτύου να προβαίνει σε ένα τέτοιο βήμα.
Το ποσοστό αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση πέντε ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2023.
Επιπλέον, το 39% των ανθρώπων έλεγξε ότι ο ιστότοπος στον οποίο παρείχε προσωπικά δεδομένα ήταν ασφαλής και το 37,6% διάβασε τις δηλώσεις πολιτικής απορρήτου πριν μοιραστεί τα προσωπικά του δεδομένα.
Το υψηλότερο ποσοστό χρηστών του διαδικτύου που έλαβαν μέτρα για την προστασία των δεδομένων τους καταγράφηκε στη Φινλανδία (92,6%), ακολουθούμενο από την Ολλανδία (91,2%) και την Τσεχία (90,3%).
Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Ρουμανία (56%), τη Σλοβενία (57,4%) και τη Βουλγαρία (62%).
Απειλές για τα προσωπικά δεδομένα
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ευρωπαϊκές οργανώσεις και ρυθμιστικές αρχές έχουν προσφύγει στα δικαστήρια κατά εταιρειών τεχνολογίας για την υποτιθέμενη κατάχρηση προσωπικών δεδομένων των πολιτών.
Τον Ιανουάριο του 2026, η αυστριακή αρχή προστασίας δεδομένων κατέθεσε καταγγελία κατά της Microsoft για παράνομη τοποθέτηση cookies εντοπισμού στις συσκευές ενός παιδιού χωρίς τη συγκατάθεσή του.
Η καταγγελία, που έγινε από την ομάδα για τα δικαιώματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής noyb τον Ιούνιο του 2024, είχε ως στόχο το εκπαιδευτικό λογισμικό της Microsoft, Microsoft 365 Education, το οποίο χρησιμοποιείται από εκατομμύρια μαθητές και εκπαιδευτικούς σε ευρωπαϊκά σχολεία.
Πέρυσι, εννέα οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών προέβησαν σε κοινή καταγγελία κατά της X του Ελον Μασκ για υποτιθέμενες παραβιάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA). Η καταγγελία είχε ως στόχο τη χρήση ευαίσθητων προσωπικών πληροφοριών, όπως οι πολιτικές απόψεις, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και οι συνθήκες υγείας, από την πλατφόρμα για στοχευμένη διαφήμιση.
Βασίστηκε σε έρευνα της AI Forensics, μιας ευρωπαϊκής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που ερευνά αλγόριθμους επιρροής, η οποία ανακάλυψε, μεταξύ άλλων, ότι η Dell Technologies είχε στοχεύσει χρήστες στο X με ενδιαφέροντα για συγκεκριμένα φάρμακα, σεξουαλικό προσανατολισμό και πίστη.
Πώς αντιδρούν οι κυβερνήσεις της ΕΕ;
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της φαίνεται να εντείνουν τις προσπάθειές τους για να πατάξουν την παραβίαση των ψηφιακών κανόνων της και να αποκτήσουν μεγαλύτερη ψηφιακή ανεξαρτησία.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στην X πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ, την πρώτη ποινή που της επιβλήθηκε ποτέ στο πλαίσιο της DSA, για παραβίαση των υποχρεώσεων διαφάνειας και των κανόνων διαφήμισης.
Η ΕΕ εργάζεται επίσης για την αύξηση της ψηφιακής της κυριαρχίας από την αμερικανική Big Tech, καθώς οι Amazon Web Services, Microsoft και Google ελέγχουν επί του παρόντος περίπου το 70% της ευρωπαϊκής αγοράς cloud.
Σε ένα από τα μέτρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να εγκρίνει τη νέα πράξη για την ανάπτυξη του Cloud και της AI.
Στόχος της είναι να τριπλασιάσει τουλάχιστον τη χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων της ΕΕ μέσα στα επόμενα πέντε έως επτά χρόνια.
Εν τω μεταξύ, σε εθνικό επίπεδο, η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα αντικαταστήσει τις αμερικανικές πλατφόρμες Microsoft Teams και Zoom με τη δική της εγχώριας ανάπτυξης πλατφόρμα τηλεδιάσκεψης.
Η πλατφόρμα Visio πρόκειται να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις κυβερνητικές υπηρεσίες έως το 2027.