Γίνεται λόγος για εταιρικό σχέδιο πολιτικής, στο οποίο κυριαρχεί η άσκηση ισχυρών βιομηχανικών πιέσεων, με αποτέλεσμα τη μετατόπιση από την πραγματική απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές προς την απορρύθμιση και την αποδυνάμωση των κανόνων για το κλίμα
Η εμβληματική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση της ρύπανσης από τη βαριά βιομηχανία έχει συμπληρώσει τα πρώτα της γενέθλια, αλλά μια νέα μελέτη του παρατηρητηρίου Corporate Europe Observatory υποστηρίζει ότι η φιλοδοξία του μπλοκ έχει υποκύψει στους μεγαλύτερους ρυπαντές, καθώς καταγράφηκαν περισσότερες από 750 συναντήσεις ανάμεσα σε λομπίστες και αξιωματούχους της ΕΕ μέσα σε μόλις 12 μήνες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έρευνα του Corporate Europe Observatory (CEO), η οποία καλύπτει την περίοδο από τις 26 Φεβρουαρίου 2025 έως τις 3 Φεβρουαρίου 2026, δείχνει ότι η Clean Industrial Deal της ΕΕ έχει αιχμαλωτιστεί από τα λόμπι της βαριάς βιομηχανίας και έχει μετασχηματιστεί σε μια μηχανή επιδοτήσεων για τους μεγαλύτερους ρυπαντές της Ευρώπης.
Η έρευνα δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη, καθώς η εταιρική παρέμβαση στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ έχει ήδη επιτύχει απτά αποτελέσματα. Οι απαιτήσεις για τις εκπομπές CO2 για τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά έχουν αμβλυνθεί και η απαγόρευση των κινητήρων εσωτερικής καύσης έχει καθυστερήσει.
Οι περιβαλλοντικές υποχρεώσεις έχουν επίσης αμβλυνθεί και ο συνοριακός φόρος άνθρακα της ΕΕ έχει απλουστευθεί και αμβλυνθεί, με πιθανές περαιτέρω αλλαγές. Το ίδιο ισχύει και για την κύρια πολιτική του μπλοκ για το κλίμα, την αγορά άνθρακα της ΕΕ, η οποία αναμένεται να αναθεωρηθεί μέχρι το καλοκαίρι και ήδη δέχεται επιθέσεις από τη βιομηχανία.
"Ένα χρόνο μετά, είναι πιο ξεκάθαρο από ποτέ ότι στην πραγματικότητα πρόκειται περισσότερο για μια βρώμικη βιομηχανική συμφωνία", αναφέρεται στην έρευνα του CEO. "Υπερασπίζεται την αποδυνάμωση των κανονισμών (γνωστή ως "απλούστευση") που προστατεύουν το κοινό και το περιβάλλον, ενώ δημιουργεί μια πληθώρα λιγότερο "απλών" μηχανισμών για να ρίξει χρήματα σε ορισμένες από τις πιο ρυπογόνες εταιρείες της ΕΕ".
Οι Σεζουρνέ και Χέκστρα πραγματοποίησαν τις περισσότερες συναντήσεις
Σύμφωνα με την έρευνα, περισσότερες από τρεις συναντήσεις άσκησης πίεσης την ημέρα πραγματοποιήθηκαν σε 16 υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με το 90% να αφορά εταιρικά συμφέροντα και μόνο το 8% την κοινωνία των πολιτών.
Το κέντρο εξουσίας με τα περισσότερα λόμπι ήταν το γραφείο του Επιτρόπου Βιομηχανικής Αγοράς Στεφάν Σεζουρνέ, με 131 συναντήσεις σε ένα χρόνο, ακολουθούμενο από το γραφείο του Επιτρόπου Δράσης για το Κλίμα Βούπκε Χέκστρα, με 60 συναντήσεις.
Αντίθετα, η Επίτροπος για την Καθαρή και Ανταγωνιστική Μετάβαση, Τερέζα Ριμπέρα, εμφανίζεται ελάχιστα, με μόλις 20 συναντήσεις - μια έντονη αντίθεση με τον Σεζουρνέ, ο οποίος, μαζί με την ίδια, είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση της προσπάθειας του μπλοκ να επαναφέρει την ευρωπαϊκή βιομηχανία στην παγκόσμια πρωτοπορία μπροστά στον έντονο ανταγωνισμό από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η έρευνα του παρατηρητηρίου CEO βασίζεται σε δημόσια αρχεία, ωστόσο ο εποπτικός φορέας με έδρα τις Βρυξέλλες σημείωσε ότι τα στοιχεία αυτά είναι "απλώς η κορυφή του παγόβουνου", καθώς το κατώτερο προσωπικό, το οποίο συχνά αποτελεί τον στόχο των επιχειρήσεων άσκησης πίεσης, δεν υποχρεούται να αποκαλύπτει τις συναντήσεις του.
"Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, δεδομένου του πόσο επιθετικά οι επιχειρήσεις ασκούν πιέσεις για την αποδυνάμωση της προστασίας των εργαζομένων και του περιβάλλοντος και παραγκωνίζουν εκείνους που υποτίθεται ότι υπερασπίζονται αυτά τα συμφέροντα", γράφει το CEO, προσθέτοντας ότι τα ευρήματα αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη "φιλοεπιχειρηματική προκατάληψη που έχει ενσωματωθεί" σε αυτή την Επιτροπή.
Οι εμπορικές ενώσεις που εδρεύουν στις Βρυξέλλες και εκπροσωπούν τον τομέα των μετάλλων και των ορυχείων, τη χαλυβουργία, την πυρηνική ενέργεια και τους κολοσσούς των αυτοκινητοβιομηχανιών κυριαρχούν στις συναντήσεις με αξιωματούχους της ΕΕ, αποκαλύπτει η έρευνα του CEO.
Επικεφαλής είναι το λόμπι του χάλυβα, εκ μέρους των ευρωπαϊκών βιομηχανικών κολοσσών ThyssenKrupp και ArcelorMittal, με την εμπορική ένωση EUROFER να βρίσκεται στην κορυφή της λίστας με 39 συναντήσεις. Επόμενη στην κατάταξη είναι η γαλλική πολυεθνική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας και ο πυρηνικός γίγαντας Électricité de France (EDF).
Και παρά την τρίτη μόλις θέση στην κατάταξη, οι οργανισμοί από τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας είχαν τη μεγαλύτερη δύναμη πυρός για άσκηση πίεσης, απασχολώντας 190 λομπίστες και δηλώνοντας συνολικό ετήσιο προϋπολογισμό άσκησης πίεσης σχεδόν 15 εκατ. ευρώ.
Εθνικές πολιτικές που διαμορφώνουν τις πολιτικές της ΕΕ
Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι η εταιρική επιρροή στις Βρυξέλλες υπερβαίνει την εταιρική αιχμαλωσία και, αντίθετα, ισοδυναμεί με στρατηγική εθνική πολιτική βιομηχανικής ισχύος, με τη Γαλλία να κερδίζει την κούρσα.
"Η Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία, και ιδίως το επιστέγασμα της, η Πράξη Βιομηχανικού Επιταχυντή, αντικατοπτρίζει ένα καθαρά γαλλικό οικονομικό δόγμα", δήλωσε στο Euronews ο ερευνητής του CEO και υπεύθυνος για την εκστρατεία Pascoe Sabido: "Βαριά βιομηχανία με κρατική υποστήριξη, απορρύθμιση στο όνομα της "ανταγωνιστικότητας" και δημόσια χρηματοδότηση που χρησιμοποιείται ως βιομηχανικό όπλο. Ο Σεζουρνέ, με σημαντική υποστήριξη από τη βιομηχανία, κατάφερε να το κλιμακώσει αυτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο".
Ο γαλλικός πυρηνικός γίγαντας EDF υπήρξε ένας από τους πιο ενεργούς λομπίστες που διαμόρφωσαν τη βιομηχανική συμφωνία του μπλοκ, με 12 συναντήσεις.
Ο Marcin Korolec, διευθυντής στο Ινστιτούτο Πράσινης Οικονομίας και πρώην υπουργός κλιματικής πολιτικής της Πολωνίας, δήλωσε ότι η βιομηχανική πολιτική είναι "σαφώς κορυφαία" στην ΕΕ.
"Οι ηγέτες φλερτάρουν ενεργά τις επιχειρήσεις και τοποθετούνται ως μέρος της λύσης. Έντονη εστίαση σε εξαιρετικά βραχυπρόθεσμα μέσα προκειμένου να επιταχυνθεί ο ρυθμός", δήλωσε ο Kοrolec, σημειώνοντας τις "σαφείς διαφορές" σε εθνικό επίπεδο.
"Η Γαλλία προωθεί το χρέος της ΕΕ ως ενισχυτικό των επενδύσεων, ενώ η Γερμανία εστιάζει στη γραφειοκρατία και στο σύστημα εμπορίας εκπομπών (την αγορά άνθρακα της ΕΕ). Μια σαφής απουσία της Πολωνίας και ολόκληρης της περιοχής της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης θα μπορούσε να κάνει την επιλογή να επικρατήσει ή τουλάχιστον να προσθέσει μια νέα προοπτική", δήλωσε ο Korolec.
"Αυτό έχει σημασία για τη διαμόρφωση της αφήγησης ενόψει του πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 και της αναθεώρησης του πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις", πρόσθεσε ο Πολωνός.