Το περιστατικό αναδεικνύει τον κίνδυνο για τις χριστιανικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής. Διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι η Αγία Έδρα δύσκολα θα μπορέσει να μείνει στο περιθώριο της κρίσης.
«Τα όπλα που έχουμε στη διάθεσή μας είναι η πίστη και η επιθυμία για ειρήνη». Αυτά ήταν τα τελευταία λόγια που είπε δημόσια ο πάτερ Πιερ Αλ Ράχι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο μαρωνίτης ιερέας της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στην Κλάια, στο νότιο Λίβανο, μία από τις χριστιανικές κοινότητες κατά μήκος των συνόρων με το Ισραήλ όπου περνά η λεγόμενη «Γαλάζια Γραμμή» του ΟΗΕ, σκοτώθηκε από ισραηλινό πυροβολικό ενώ προσπαθούσε να βοηθήσει τραυματίες.
Η παρουσία ενός χριστιανού ιερέα σε μια περιοχή που τα τελευταία χρόνια μαστίζεται όλο και περισσότερο από τη σύγκρουση αντικατοπτρίζει και την ιστορία του Λιβάνου, μιας χώρας που αποτέλεσε σημείο συνάντησης διαφορετικών θρησκειών.
Σύμφωνα με τα λόγια του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄, ο Λίβανος είναι «ένα μήνυμα όπου συνυπάρχουν δεκαοκτώ διαφορετικές θρησκευτικές κοινότητες».
Η χώρα αυτή επιλέχθηκε από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ ως προορισμός του πρώτου αποστολικού του ταξιδιού, από όπου ο ίδιος, υλοποιώντας την επιθυμία του Πάπα Φραγκίσκου, θέλησε να στείλει μήνυμα ειρήνης για τη Μέση Ανατολή.
Η Αγία Έδρα βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με την πρώτη μεγάλη γεωπολιτική πρόκληση: ένα πλήγμα στην καρδιά της μεγαλύτερης χριστιανικής κοινότητας της Μέσης Ανατολής από το Ισραήλ, σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Είναι αηδιαστικό», δήλωσε ο καρδινάλιος Μπλέιζ Κιούπιτς σχολιάζοντας πρόσφατα ένα βίντεο του Λευκού Οίκου που παρουσίαζε επιθέσεις κατά του Ιράν. Ο αρχιεπίσκοπος του Σικάγο, γενέτειρας του Πάπα Λέοντα, είναι μία από τις πιο σημαντικές μορφές της Καθολικής Εκκλησίας στις ΗΠΑ.
Το βίντεο, που συνδύαζε εικόνες στρατιωτικών επιθέσεων με αποσπάσματα από ταινίες του Χόλιγουντ, χαρακτηρίστηκε από τον Κιούπιτς ως ένας «χυδαίος τρόπος» παρουσίασης του πόνου των Ιρανών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αμερικανική κυβέρνηση παρουσίασε τη σύγκρουση «σαν ένα ακόμη περιεχόμενο για διασκέδαση, σαν κάτι που βλέπεις στο κινητό σου ενώ περιμένεις στην ουρά στο σούπερ μάρκετ».
Η δολοφονία του Αλ Ράχι επαναφέρει και τον φόβο ότι οι χριστιανοί θα εγκαταλείψουν τη Μέση Ανατολή. «Δεν είναι κάτι που φοβόμαστε μόνο σήμερα», δήλωσε ο γραμματέας του Βατικανού Πιέτρο Παρολίν.
«Υπάρχει ο πραγματικός κίνδυνος η Αγία Γη και η Μέση Ανατολή να αδειάσουν από την παρουσία χριστιανών. Αυτό δεν θα είχε κανένα νόημα, γιατί οι χριστιανοί αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτής της πραγματικότητας».
Ο πόλεμος, η αποσταθεροποίηση και η αύξηση του μίσους, τόνισε, δεν ευνοούν την παρουσία των χριστιανών και γι’ αυτό πρέπει να αναζητηθούν ειρηνικές λύσεις.
Την ίδια ώρα ο υπουργός Εξωτερικών του Λιβάνου Γιούσεφ Ράτζι ζήτησε τη μεσολάβηση του Βατικανού για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων στη χώρα.
«Το Βατικανό δεν μπορεί να μείνει εκτός»
Ο ειδικός σε θέματα Βατικανού Σκιαβάτσι σημειώνει ότι σε αντίθεση με χώρες όπως η Τουρκία ή η Ιταλία, που δηλώνουν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν στη σύγκρουση, η Αγία Έδρα δύσκολα μπορεί να μείνει στο περιθώριο.
«Για το Βατικανό είναι δύσκολο να μην εμπλακεί. Είναι ένας από τους παράγοντες αυτής της κρίσης», εξηγεί.
Στην ίδια περιοχή βρίσκονται περίπου 600.000 εκτοπισμένοι, ενώ πρόκειται για τον τόπο όπου γεννήθηκε ο χριστιανισμός. Ο Πάπας Λέων έχει ήδη χαρακτηρίσει την περιοχή προτεραιότητα της θητείας του.
Στον Λίβανο βρίσκεται επίσης η μεγαλύτερη χριστιανική κοινότητα της Μέσης Ανατολής, σε μια χώρα όπου το σύνταγμα προβλέπει ακόμη ότι ο πρόεδρος πρέπει να είναι μαρωνίτης καθολικός.
Οι συγκρούσεις, εξηγεί ο Σκιαβάτσι, αυξάνουν τον κίνδυνο μαζικής φυγής των χριστιανών από την περιοχή, γεγονός που θα μπορούσε να αλλάξει οριστικά την ισορροπία δυνάμεων.
«Πόλεμος σαν σταυροφορία»
Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύγκρουση φέρνει κοντά δύο θρησκευτικούς φονταμενταλισμούς: από τη μία πλευρά τη θρησκευτική δεξιά του Ισραήλ που στηρίζει την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και από την άλλη τους αμερικανούς ευαγγελικούς, σημαντική εκλογική βάση του Ντόναλντ Τραμπ.
Και οι δύο πλευρές παρουσιάζουν το Ιράν ως «απόλυτο κακό», κάτι που δίνει στη σύγκρουση έναν σχεδόν θρησκευτικό χαρακτήρα, σαν μια νέα «σταυροφορία».
Σύμφωνα με τον Σκιαβάτσι, αυτό δημιουργεί και μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο μορφές χριστιανισμού: τον ευαγγελικό και τον καθολικό.
Οι ευαγγελικοί επιδιώκουν να ενισχύσουν την παρουσία τους στους Αγίους Τόπους, γεγονός που θα μπορούσε να περιθωριοποιήσει την καθολική παρουσία.
Ο Πάπας, αντίθετα, καλεί σε ειρήνη. Στο μήνυμά του κατά την προσευχή του Αγγέλου την Κυριακή τόνισε ότι δεν είναι ώρα για αντιπαραθέσεις μεταξύ θρησκειών αλλά για αναζήτηση της ειρήνης.
Πόσο θα αποφύγει τη σύγκρουση με τον Τραμπ;
Μέχρι στιγμής ο Πάπας Λέων έχει επιλέξει να αποφύγει μια άμεση αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Τραμπ, αφήνοντας κυρίως τους αμερικανούς επισκόπους να εκφράζουν την κριτική.
Ωστόσο, η πίεση αυξάνεται καθώς η Εκκλησία εμπλέκεται όλο και περισσότερο στην κρίση της Μέσης Ανατολής.