Καθώς το βέτο της Ουγγαρίας στο δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία παρατείνεται, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε επισήμως τη διενέργεια επιθεώρησης για τον έλεγχο των ζημιών στον αγωγό Druzhba, που αποτελεί τον πυρήνα της διαμάχης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από το Κίεβο να επιτρέψει σε επιθεωρητές να επιβλέψουν τις ζημιές στον αγωγό Druzhba, ικανοποιώντας ένα από τα βασικά αιτήματα της Ουγγαρίας, η οποία έχει ασκήσει βέτο στην εκταμίευση δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία έως ότου αποκτασταθεί η λειτουργία του κρίσιμου για την ενεργειακή ασφάλεια της Βουδαπέστης αγωγού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Κίεβο δεν έχει ακόμη απαντήσει στο επίσημο αίτημα της Επιτροπής, που εκδόθηκε την Πέμπτη.
"Βρισκόμαστε σε εντατικές συζητήσεις και επαφές με την Ουκρανία για το θέμα αυτό, όπως συμβαίνει ήδη εδώ και μερικές εβδομάδες", δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής.
"Έχουμε προτείνει αποστολή ειδικών για την επιθεώρηση του αγωγού προς την Ουκρανία".
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής αρνήθηκε να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι πρέπει πρώτα να λάβουν την έγκριση του Κιέβου προτού μπορέσουν να καθορίσουν το εύρος και τον σκοπό της αποστολής. Η Επιτροπή δεν έχει πραγματοποιήσει ποτέ επιθεώρηση αυτού του είδους αλλά βρίσκεται στη μέση της διαμάχης μεταξύ της Ουγγαρίας, η οποία κατηγορεί την Ουκρανία για σαμποτάζ, και του Κιέβου, το οποίο κατηγορεί τη Ρωσία.
Η επιθεώρηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει εκπροσώπους από τις ενεργειακές υπηρεσίες της Επιτροπής, τα κράτη μέλη, την Ουκρανία και τον ιδιωτικό τομέα. Δεν είναι ξεκάθαρο αν ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα την εγκρίνει.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία πιέζουν εδώ και δύο εβδομάδες για αυτό που περιγράφουν ως διερευνητική αποστολή για τον έλεγχο του αγωγού, ο οποίος διέρχεται από την Ουκρανία μεταφέροντας φθηνό ρωσικό αργό πετρέλαιο προς την κεντρική Ευρώπη. Και οι δύο χώρες επιμένουν ότι διαθέτουν πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι ο αγωγός της σοβιετικής εποχής είναι λειτουργικός και ότι η διέλευση εμποδίζεται για "πολιτικούς λόγους".
Αντίθετα, το Κίεβο λέει ότι υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια ρωσικής επίθεσης με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις 27 Ιανουαρίου και πρέπει να επισκευαστεί, αλλά οι δυσκολίες του πολέμου καθυστερούν τις εργασίες.
Την Τετάρτη, τετραμελής αντιπροσωπεία από τη Βουδαπέστη εισήλθε στην Ουκρανία για να επισκεφθεί τον αγωγό Druzhba. Η αντιπροσωπεία, η οποία δεν ήταν συντονισμένη με την Επιτροπή, αντιμετωπίστηκε ως "τουριστική αποστολή" από το Κίεβο και της απαγορεύτηκε η πρόσβαση στον χώρο. Ο Ζελένσκι δήλωσε την Τετάρτη ότι "δεν γνώριζε τι έκαναν οι Ούγγροι" στην Ουκρανία.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν έχει καταστήσει τη βαθιά προσωπική αντιπαράθεση με τον Ζελένσκι κεντρικό στοιχείο της εκστρατείας επανεκλογής του, όπου υπολείπεται του πολύ νεότερου, συντηρητικού υποψηφίου Πέτερ Μαγιάρ στις δημοσκοπήσεις με διψήφιο ποσοστό.
"Η Ουγγαρία δεν είναι μια χώρα που μπορείς να απειλήσεις για να υποταχθεί, ούτε μια χώρα που υποκύπτει σε εκβιασμούς. Οι παραδόσεις πετρελαίου έχουν καθυστερήσει εδώ και καιρό, οπότε ας κινήσουμε τις διαδικασίες: ανοίξτε τον αγωγό Φιλίας (Druzbha)!". δήλωσε ο Όρμπαν την Πέμπτη, απευθυνόμενος στον Ουκρανό πρόεδρο.
Σε ξεχωριστό βίντεο, ο Όρμπαν ισχυρίστηκε ότι "οι Ουκρανοί" απειλούν την οικογένειά του, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Εν τω μεταξύ, η Ουκρανία κατηγορεί τις ουγγρικές αρχές για κλοπή, κατάσχεση και απόπειρα απαγωγής μετά την επίθεση που δέχτηκε μια αυτοκινητοπομπή τράπεζας που ανήκε σε κρατική τράπεζα της Ουκρανίας και την κατάσχεση του περιεχομένου της, συμπεριλαμβανομένων μετρητών και χρυσού, στη Βουδαπέστη.
Στενά περιθώρια για την Ουκρανία
Μετά τις πιέσεις των Βρυξελλών για την επιδιόρθωση του αγωγού, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι δεσμεύεται να δώσει μια ημερομηνία για την "πιθανή επανέναρξη" των παραδόσεων πετρελαίου.
Ακόμη δεν έχει επιβεβαιωθεί κανένα χρονοδιάγραμμα.
Ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε προηγουμένως ότι οι τεχνικοί που βρίσκονται στο σημείο κινδυνεύουν να σκοτωθούν από ρωσικά χτυπήματα. Οι ενεργειακές υποδομές θεωρούνται στρατηγικό σημείο για την Ουκρανία, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την πρόσβαση στη δομή του αγωγού λόγω της αυξημένης ασφάλειας.
Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο οικονομικής βοήθειας για την επιτάχυνση των επισκευών, αν και δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο ποσό.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι το Κίεβο διαθέτει επαρκή ξένη χρηματοδότηση για να διατηρήσει τις προγραμματισμένες δαπάνες του προϋπολογισμού μέχρι το τέλος Απριλίου, που χρηματοδοτείται από την συμφωνηθείσα πιστωτική γραμμή της G7 και ένα νέο πρόγραμμα που εγκρίθηκε από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) πέρυσι.
Μετά τον Απρίλιο, η χώρα θα χρειαστεί πρόσβαση στο δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ που υπέγραψαν οι 27 ηγέτες τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, το βέτο του Όρμπαν είναι πιθανό να διατηρηθεί μέχρι οι Ούγγροι να ψηφίσουν στις 12 Απριλίου σε μια προεκλογική εκστρατεία όπου ο Ζελένσκι συχνά χαρακτηρίζεται ως διεφθαρμένος και κλέφτης.
Η κατάσταση περιπλέκεται και από την δήλωση του πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος τόνισε ότι θα διατηρήσει το βέτο μέχρι να συνεχιστούν οι παραδόσεις πετρελαίου, ακόμη και αν ο Ούγγρος πρωθυπουργός χάσει την εξουσία.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Ρόμπερτ Φίτσο συναντήθηκε με την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν για να συζητήσουν το θέμα και να προσφέρει βοήθεια για την επισκευή. Η πρόεδρος της Κομισιόν έχει επίσης έρθει σε επαφή με τον Ζελένσκι, προσπαθώντας να επιτύχει έναν συμβιβασμό.