Το νομοσχέδιο θα επέτρεπε στη Βαρσοβία να έχει πρόσβαση σε κονδύλια από το πρόγραμμα της ΕΕ "Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη" (SAFE)
Ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, άσκησε βέτο στη νομοθεσία που θα επέτρεπε στη χώρα να αποκτήσει πρόσβαση σε αμυντικά δάνεια ύψους σχεδόν 44 δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κλιμακώνοντας την πολιτική σύγκρουση με την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ σχετικά με τον τρόπο χρηματοδότησης των αμυντικών δαπανών της χώρας.
Το νομοσχέδιο θα επέτρεπε στη Βαρσοβία να αποκτήσει πρόσβαση σε κεφάλαια από το πρόγραμμα της ΕΕ "Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη" (SAFE), μια πρωτοβουλία ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης.
Η Πολωνία επρόκειτο να λάβει περίπου 43,7 δισ. ευρώ σε δάνεια στο πλαίσιο του προγράμματος, γεγονός που την καθιστά τον μεγαλύτερο δυνητικό δικαιούχο.
Κυβερνητικά δάνεια της ΕΕ για την επιτάχυνση των στρατιωτικών επενδύσεων
Ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός του Τουσκ είχε υποστηρίξει σθεναρά τη νομοθεσία, υποστηρίζοντας ότι τα δάνεια θα παρείχαν ευνοϊκή χρηματοδότηση για την επιτάχυνση του στρατιωτικού εκσυγχρονισμού της Πολωνίας σε μια εποχή αυξημένων ανησυχιών για την ασφάλεια μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η χρηματοδότηση θα μπορούσε να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα αμυντικών έργων, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των ανατολικών συνόρων της χώρας και της επένδυσης στην εγχώρια παραγωγή όπλων.
Όμως ο Ναβρότσκι, ο οποίος πρόσκειται στη συντηρητική αντιπολίτευση, υποστήριξε ότι η στήριξη σε δάνεια της ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει την εξάρτηση της Πολωνίας από τις Βρυξέλλες. Αντ' αυτού, πρότεινε τη χρήση εγχώριων πόρων για τη χρηματοδότηση αμυντικών επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των κερδών από τα αποθεματικά της κεντρικής τράπεζας της χώρας.
Τουσκ: Ο Ναβρότσκι έχασε την ευκαιρία να φερθεί σαν πατριώτης
Η απόφαση προκάλεσε την ταχεία κριτική των μελών της κυβέρνησης. Σε ανάρτησή του στο Χ, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έγραψε: "Ο πρόεδρος έχασε την ευκαιρία να συμπεριφερθεί ως πατριώτης", αναφερόμενος σε αυτό που χαρακτήρισε ως χαμένη ευκαιρία να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την ΕΕ για αμυντικές επενδύσεις.
Προανήγγειλε επίσης έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Παρασκευή το πρωί, όπου θα παρουσιάσει εναλλακτικά βήματα για την έγκριση του δανείου. Ο Τουσκ δήλωσε νωρίτερα ότι η κυβέρνησή του ετοιμάζει ένα "σχέδιο Β" που θα επιτρέψει στην Πολωνία να έχει πρόσβαση στα κεφάλαια του SAFE.
Ο υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι επέκρινε επίσης την κίνηση αυτή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προειδοποιώντας ότι ο αποκλεισμός της πρόσβασης στον μηχανισμό της ΕΕ θα μπορούσε να αποδυναμώσει την ικανότητα της Πολωνίας να ενισχύσει τις αμυντικές της ικανότητες.
Ο υπουργός Άμυνας Βλάντισλαβ Κοσίνιακ-Κάμιζ υπερασπίστηκε την πρόταση της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι τα δάνεια της ΕΕ θα επέτρεπαν στην Πολωνία να επεκτείνει τις στρατιωτικές δαπάνες χωρίς να επιβαρύνει επιπλέον τον εθνικό προϋπολογισμό.