Είναι αυθεντικό το βίντεο Νετανιάχου με το οποίο διαψεύδει τις φήμες περί θανάτου του;

Είναι νεκρός ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου; Αυτό ισχυρίζονται ορισμένοι χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς ο πόλεμος που εξαπέλυσαν Ισραήλ και ΗΠΑ εναντίον του Ιράν συνεχίζεται.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι "όχι", καθώς ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέβηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή για να διαψεύσει τις φήμες, κοινοποιώντας βίντεο με τη λεζάντα "Λένε ότι είμαι τι; Δείτε".

Στο κλιπ - το οποίο ειδικοί επαλήθευσης επιβεβαίωσαν ότι ήταν αυθεντικό - μια φωνή ακούγεται να λέει στον Νετανιάχου: "κάποιοι στο διαδίκτυο λένε ότι είσαι νεκρός".

Εκείνος απαντά: "Πεθαίνω για καφέ. Είμαι τρελός για τον καφέ. Ξέρετε κάτι; Είμαι τρελός για τους ανθρώπους μου. Πώς συμπεριφέρονται; Φανταστικά. Θέλεις να μετρήσω τα δάχτυλά μου;"

Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν και λογαριασμοί υπέρ του καθεστώτος της Τεχεράνης διαδίδουν φήμες για τον θάνατο Νετανιάχου και άλλων υψηλόβαθμων ισραηλινών πολιτικών, παράλληλα με την προπαγάνδα για τη στρατιωτική τους ισχύ.

Θεωρίες συνομωσίας, αυτοαποκαλούμενοι δημοσιογράφοι και «ερευνητές» του διαδικτύου έχουν επίσης μπει στον χορό, διαδίδοντας ισχυρισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τον θάνατο Νετανιάχου.

Γιατί ο Νετανιάχου δημοσίευσε βίντεο από καφετέρια;

Ο Νετανιάχου δημοσίευσε βίντεο, απαντώντας σε εντατικοποίηση των φημών για τον θάνατό του, μετά από ομιλία που έκανε στις 12 Μαρτίου, η οποία οδήγησε χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να ισχυριστούν ότι το βίντεο δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη, με επιχείρημα ένα καρέ στο οποίο φέρεται να έχει έξι δάχτυλα αντί για πέντε.

Στην πραγματικότητα, το βίντεο είναι αυθεντικό, αλλά οι εκδόσεις χαμηλής ποιότητας παραμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο το φως χτυπούσε στο χέρι του. Τα πέντε δάχτυλά του είναι ορατά σε εκδόσεις υψηλότερης ποιότητας.

Σε απάντηση, ο Νετανιάχου σήκωσε πέντε δάχτυλα στην κάμερα στο βίντεο κρατώντας αποδείξεις από την καφετέρια, σε μια προφανή προσπάθεια να αντικρούσει τους ψευδείς ισχυρισμούς.

Το βίντεο της καφετέριας γυρίστηκε στο καφέ The Sataf στην Ιερουσαλήμ στις 15 Μαρτίου. Το καφέ κοινοποίησε βίντεο και φωτογραφίες της επίσκεψης Νετανιάχου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιχειρώντας να αποδείξει ότι η επίσκεψη ήταν αυθεντική.

Σε ανάρτηση στο Instagram μετά την επίσκεψή του, η καφετέρια έγραψε: "Με μεγάλη μας χαρά υποδεχτήκαμε σήμερα τον πρωθυπουργό και το προσωπικό του στο Sataf".

Όμως, παρά την προσπάθεια αυτή να κοπάσουν οι φήμες, το κλιπ φάνηκε να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με πολλούς χρήστες να προωθούν ισχυρισμούς ότι έγινε μέσω τεχνητής νοημοσύνης και άλλους να υποστηρίζουν ότι το υλικό ήταν παλιό.

Ισχυρισμοί ότι το βίντεο του καφέ της Ιερουσαλήμ είναι ψεύτικο

Στις 16 Μαρτίου, το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim - το οποίο διοικείται από το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν - δημοσίευσε άρθρο με τίτλο "Νέο βίντεο του Νετανιάχου αποδεικνύεται ψεύτικο", το οποίο απαριθμούσε μια σειρά από υποτιθέμενα σημάδια ως απόδειξη ότι το βίντεο της καφετέριας, που είχε ως στόχο να διαψεύσει τις φήμες περί θανάτου, ήταν και το ίδιο τεχνητής νοημοσύνης.

Το άρθρο περιλάμβανε στιγμιότυπο οθόνης από ανάρτηση στο Χ της κοινοποίησης των αποτελεσμάτων από ανιχνευτή τεχνητής νοημοσύνης, που ανέφερε ότι το βίντεο έχει δημιουργηθεί ψηφιακά.

Τα νερά θόλωσαν ακόμη περισσότερο όταν ορισμένοι στράφηκαν στο Grok - το AI chatbot της X - για την επαλήθευση της γνησιότητας του βίντεο με τον Νετανιάχου στην καφετέρια.

Το Grok μοιράστηκε αντικρουόμενους ισχυρισμούς, σε ορισμένες περιπτώσεις χαρακτηρίζοντας το βίντεο ως "deepfake", επισημαίνοντας ότι "σημάδια όπως ο χώρος του καφέ, ο αφύσικος συγχρονισμός χειλιών επιβεβαιώνουν ότι είναι ψεύτικο".

Η ομάδα ελέγχου γεγονότων του Euronews, Cube, επικοινώνησε με το X για να ρωτήσει γιατί αυτές οι αναρτήσεις του Grok δεν είχαν αφαιρεθεί κατά τη στιγμή της δημοσίευσης, αλλά δεν έλαβε απάντηση.

Παρ' όλα αυτά, ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι ανιχνευτές deepfake πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή και ότι, στην προκειμένη περίπτωση, δεν είναι αξιόπιστοι.

Ο ειδικός σε θέματα επαλήθευσης Tal Hagin μας είπε ότι "πολλά από αυτά τα λογισμικά αναζητούν ασυμφωνίες και βασίζονται σε πιθανότητες. Αν κρατάτε το χέρι σας σε μια μη φυσιολογική θέση, τότε ο ανιχνευτής μπορεί να πει ότι πρόκειται για τεχνητή νοημοσύνη, αν δεν είναι στατιστικά φυσιολογικό για κάποιον να κρατάει το χέρι του με αυτόν τον τρόπο".

"Αλλά στην πραγματική ζωή, ένα άτομο θα μπορούσε να κάθεται με τέτοιο τρόπο και γι' αυτό δεν μπορούμε να βασιστούμε σε αυτές τις πλατφόρμες", δήλωσε ο Hagin.

"Βασίζουμε τα στοιχεία στην πραγματικότητα, όχι σε αυτό που οι άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν", πρόσθεσε ο Hagin. "Αν αυτό το βίντεο ήταν προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, θα ήταν κυριολεκτικά το πιο προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που έχει υπάρξει ποτέ. Και δεν μπορείτε να πείτε απλώς στο διαδίκτυο ότι η ομάδα του Νετανιάχου έχει πρόσβαση σε ένα νέο μυστικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης. Χρειάζεται απόδειξη".

Είναι το βίντεο παλιό;

Πολλοί λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν ότι το γεγονός πως οι φρουροί ασφαλείας φαίνονται να φορούν μάσκες προσώπου στα πλάνα της επίσκεψης του Νετανιάχου στην καφετέρια, αποτελεί απόδειξη ότι το υλικό τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

Στην πραγματικότητα, τα μέλη της Μονάδας Προστασίας VIP της Shin Bet - η οποία είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια των ανώτατων αξιωματούχων της ισραηλινής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού - έχουν φορέσει στο παρελθόν μάσκες προσώπου για να αποκρύψουν την ταυτότητά τους.

Οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν επίσης ότι η απόδειξη στο βίντεο είχε ημερομηνία 2024.

Ο Tal Hagin μας είπε ότι αυτού του είδους οι υποτιθέμενες ενδείξεις μπορούν εύκολα να διαψευστούν.

"Τα περισσότερα από τα είδη σφαλμάτων που είδαν οι άνθρωποι, όπως η απόδειξη ότι ήταν από το 2024, ήταν απλώς επειδή παρακολούθησαν υλικό χαμηλότερης ποιότητας", είπε. "Αν κοιτάξετε το υλικό υψηλότερης ποιότητας, λέει ξεκάθαρα 2026".

Στο στόχαστρο φημών περί θανάτου βρέθηκαν και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι

Ο Νετανιάχου είναι μόνο ένας από τους πολλούς υψηλόβαθμους Ισραηλινούς αξιωματούχους που βρίσκονται στο επίκεντρο φημών περί θανάτου, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται.

Στον Χ, χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν ψευδώς ότι ο επικεφαλής της ισραηλινής Μοσάντ Νταβίντ Μπαρνέα είχε σκοτωθεί, κοινοποιώντας πλάνα από σκηνή εγκλήματος.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν εξακριβωμένα στοιχεία που να υποστηρίζουν τους ισχυρισμούς για τον θάνατο του Μπαρνέα, ο οποίος θα υπηρετήσει ως διευθυντής της Μοσάντ μέχρι τον Ιούνιο του 2026.

Επιπλέον, τα βίντεο από τη σκηνή του εγκλήματος, τα οποία κοινοποιήθηκαν ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αφορούν στην πραγματικότητα το σημείο βομβιστικής επίθεσης αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ τον Αύγουστο του 2024, την ευθύνη για την οποία ανέλαβε η ένοπλη πτέρυγα της Χαμάς, Ταξιαρχίες Αλ Κασάμ.

- Το Euronews επικοινώνησε με το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού για να σχολιάσει, αλλά δεν έλαβε απάντηση εγκαίρως για τη δημοσίευση.