Ποιοι είναι και πώς διέδωσαν παραπληροφόρηση για την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επέβαλε κυρώσεις σε τέσσερα άτομα στις 16 Μαρτίου, κατηγορώντας τα ότι διεξήγαγαν δραστηριότητες υβριδικής χειραγώγησης και ξένης παρέμβασης εκ μέρους της Ρωσίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι τα περιουσιακά τους στοιχεία θα δεσμευτούν, ενώ οι πολίτες και οι εταιρείες της ΕΕ θα απαγορεύεται να τους παρέχουν χρήματα ή οικονομικά περιουσιακά στοιχεία.
Ποιοι είναι αυτοί οι τέσσερις και πώς διέδωσαν παραπληροφόρηση για την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία;
Αντριέν Μποκέ
Ο Αντριέν Μποκέ, πρώην μέλος του γαλλικού στρατού, ενέτεινε τη δραστηριότητά του ενισχύοντας την προπαγάνδα του Κρεμλίνου στην Ευρώπη και τη Ρωσία μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.
Ο Υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι ο Μποκέ ήταν «στρατολογητής ξένων μαχητών στην Ουκρανία, υπεύθυνος για τη συγκάλυψη εγκλημάτων πολέμου και επίσης υπεύθυνος για εκστρατείες παραπληροφόρησης στην Ευρώπη και την Αφρική».
Το 2022, παραχώρησε συνεντεύξεις σε πολλά μεγάλα γαλλικά μέσα ενημέρωσης, αφού ισχυρίστηκε ότι είχε επιστρέψει από ανθρωπιστική αποστολή στη Μπούτσα, κάτι που τον οδήγησε να δηλώσει ότι είχε γίνει μάρτυρας φερόμενων σοβαρών εγκλημάτων από τον ουκρανικό στρατό.
Στην πραγματικότητα, οι ισχυρισμοί του Μποκέ αναπαρήγαγαν την προπαγάνδα του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών και αποδείχθηκαν εντελώς ψευδείς.
Έκτοτε, έχει εμφανιστεί σε πολλαπλά ρωσικά τηλεοπτικά κανάλια και έχει επίσης δημιουργήσει ντοκιμαντερίστικες αναφορές βασισμένες σε σημεία προπαγάνδας του Κρεμλίνου.
Γκράχαμ Φίλιπς
Ο Φίλιπς, πρώην υπάλληλος του πλέον ανενεργού Κεντρικού Γραφείου Πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, ξεκίνησε την καριέρα του διαδίδοντας πληροφορίες για τη Ρωσία και την Ουκρανία μέσω ενός ιστολογίου με τίτλο «Βρετανός στην Ουκρανία». Επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Ουκρανία το 2009 για έναν ποδοσφαιρικό αγώνα.
Στιγμιότυπα από το ιστολόγιο, το οποίο έχει πλέον διαγραφεί, δείχνουν ότι έγραφε για θέματα που κυμαίνονταν από την πολιτική και την ιστορία έως το ποδόσφαιρο και τον σεξουαλικό τουρισμό στην Ουκρανία.
Με την πάροδο του χρόνου, ο Φίλιπς έγινε γνωστός στους φιλοκρεμλινικούς μπλόγκερ, δημιουργώντας το δικό του κανάλι στο YouTube και μεταδίδοντας από την Κριμαία, συχνά σε συνεργασία με το ρωσικό κρατικά ελεγχόμενο τηλεοπτικό δίκτυο Russia Today, για το οποίο εργαζόταν ως ελεύθερος συνεργάτης.
Μετά από ένα σύντομο διάστημα στο Ηνωμένο Βασίλειο, επέστρεψε σε περιοχές της Ουκρανίας που τελούν υπό ρωσική κατοχή μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας. Τον Απρίλιο του 2022, κατηγορήθηκε από τον Βρετανό βουλευτή Ρόμπερτ Τζένρικ για εγκλήματα πολέμου, αφού πήρε συνέντευξη από τον Βρετανό πολίτη Έιντεν Άσλιν, ο οποίος είχε συλληφθεί από τη Ρωσία ενώ πολεμούσε στον ουκρανικό στρατό.
Η λήψη συνεντεύξεων από αιχμαλώτους πολέμου υπό πίεση είναι παράνομη σύμφωνα με τις Συμβάσεις της Γενεύης. Το κανάλι του στο YouTube, όπου προβλήθηκε η συνέντευξη, απομονετοποιήθηκε.
Το 2022, ο Φίλιπς έγινε ο πρώτος Βρετανός πολίτης που εντάχθηκε στη λίστα κυρώσεων της βρετανικής κυβέρνησης για την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία — απόφαση την οποία κατήγγειλε. Έχει επίσης τεθεί υπό κυρώσεις από την Ουκρανία από το 2022 και του έχει απαγορευτεί η είσοδος στη χώρα.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποδηλώνουν ότι ο Φίλιπς κατοικεί πλέον σε κατεχόμενες από τη Ρωσία περιοχές. Είναι ενεργός σε X, Telegram, Instagram και Facebook, όπου δημοσιεύει βίντεο για τη ζωή του. Το πιο πρόσφατο βίντεό του τον τοποθετεί στη ρωσοκρατούμενη πόλη Μαριούπολη.
Το 2017, έρευνα του BBC αποκάλυψε ότι ο Φίλιπς χρησιμοποιούσε πλατφόρμες χρηματοδότησης από το κοινό για να χρηματοδοτεί τα βίντεό του από το πεδίο του πολέμου.
Ανάρτηση στο Telegram τον Μάιο του 2025 δείχνει ότι συνεχίζει να βασίζεται στη δημόσια στήριξη για τα βίντεό του. Στην ανάρτηση καλεί δωρητές να καταθέσουν χρήματα σε ρωσικό τραπεζικό λογαριασμό ή να επικοινωνήσουν μαζί του για εναλλακτικούς τρόπους στήριξης.
Σύμφωνα με τα νέα μέτρα της ΕΕ, ο Φίλιπς υπόκειται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της ΕΕ απαγορεύεται να του παρέχουν οικονομικούς πόρους.
Ερνέστ Μακεβίτσιους και Σεργκέι Κλιουτσένκοφ
Τα μέτρα της ΕΕ στοχεύουν επίσης τον Σεργκέι Κλιουτσένκοφ και τον Ερνέστ Μακεβίτσιους, αμφότερους τηλεοπτικούς παρουσιαστές που έχουν εμφανιστεί τακτικά σε ρωσικά κρατικά ελεγχόμενα τηλεοπτικά κανάλια.
Ο Κλιουτσένκοφ, παρουσιαστής σε φιλοκρεμλινικά μέσα όπως η Κομσομόλσκαγια Πράβντα και το Soloviev LIVE, περιγράφεται από την ΕΕ ως «προπαγανδιστής» που έχει στηρίξει επιθέσεις κατά της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων εναντίον αμάχων, και έχει καλέσει σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Η Ένωση τον κατηγορεί επίσης ότι υποστηρίζει την «αποουκρανοποίηση» των ρωσοκρατούμενων εδαφών, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης της ουκρανικής γλώσσας και της αφαίρεσης ουκρανικών πολιτιστικών συμβόλων. Έχει προτείνει την επέκταση της σύγκρουσης πέρα από την Ουκρανία και έχει καλέσει για ρωσική κατοχή των Βαλτικών χωρών και για αντίποινα κατά ευρωπαϊκών κρατών.
Ο Μακεβίτσιους, από την άλλη, είναι ο βασικός παρουσιαστής του δελτίου ειδήσεων «Βέστι» στις 20:00 στο κρατικό κανάλι Rossiya 1. Η ΕΕ αναφέρει ότι μεταδίδει συστηματικά παραπλανητική και μεροληπτική κάλυψη του πολέμου, παρουσιάζοντας τις ρωσικές προελάσεις με θετικό τρόπο και υποβαθμίζοντας την ουκρανική αντίσταση.
Το 2014, τιμήθηκε με το «Τάγμα της Φιλίας» από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για την κάλυψη της Κριμαίας.