«Το ΝΑΤΟ δεν εμπλέκεται σε αυτόν τον πόλεμο. Εμείς, οι σύμμαχοι, δεν έχουμε ενημερωθεί ούτε έχουμε ερωτηθεί», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών
Η διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ υπερβαίνει τις αρμοδιότητες του ΝΑΤΟ, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, μετά την έντονη κριτική του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την απουσία δράσης της Συμμαχίας.
«Το ΝΑΤΟ δεν εμπλέκεται σε αυτόν τον πόλεμο. Εμείς, οι σύμμαχοι, δεν έχουμε ενημερωθεί ούτε έχουμε ερωτηθεί», ανέφερε ο Αλμπάρες, μιλώντας στη Γερουσία της Ισπανίας.
«Η Μέση Ανατολή δεν εμπίπτει στη σφαίρα δράσης του ΝΑΤΟ και, συνεπώς, όχι μόνο εμείς αλλά και πολλοί σύμμαχοι έχουν εκφράσει την ίδια θέση: το ΝΑΤΟ δεν θα συμμετάσχει σε αυτόν τον πόλεμο», πρόσθεσε.
Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στη γενικότερη επικριτική στάση της Μαδρίτης απέναντι στην αμερικανική επέμβαση κατά του Ιράν, την οποία η ισπανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Τον προηγούμενο μήνα, η κυβέρνηση συνασπισμού έκλεισε τον εναέριο χώρο της χώρας για αμερικανικά αεροσκάφη που συνδέονται με τις επιχειρήσεις.
Ωστόσο, η Ισπανία συνυπέγραψε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα κοινή δήλωση ηγετών, δεσμευόμενη να «συμβάλει στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ».
Οι εξελίξεις έρχονται την ώρα που ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιχειρεί να πείσει τους συμμάχους να συγκροτήσουν ειδική αποστολή για την εγγύηση ασφαλούς διέλευσης από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, το οποίο παραμένει υπό στενό έλεγχο της Τεχεράνης.
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας, που συνεχίζεται παρά τη συμφωνία εκεχειρίας, έχει διαταράξει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, έχει εκτινάξει τις τιμές ενέργειας και έχει εντείνει τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό. Περίπου 2.000 πλοία και 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επιτεθεί στους συμμάχους του ΝΑΤΟ για την άρνησή τους να αναπτύξουν στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, όπου η γεωγραφία ευνοεί τις ασύμμετρες τακτικές του Ιράν και αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους για πληρώματα, πλοιοκτήτες και ασφαλιστικές εταιρείες.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε επίσης την απειλή αποχώρησης των ΗΠΑ από τη διατλαντική συμμαχία, ενώ επανέλαβε και τη θέση του για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τη Δανία.
Σε μια προσπάθεια εκτόνωσης της έντασης, ο Ρούτε συναντήθηκε με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη. Η συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε χωρίς παρουσία δημοσιογράφων, χαρακτηρίστηκε ως «πολύ ειλικρινής και ανοιχτή».
Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ ανέφερε στη συνέχεια ότι ο γενικός γραμματέας βρίσκεται «σε επαφή με τους συμμάχους» για το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν «συγκεκριμένες δεσμεύσεις και δράση».
Ωστόσο, μια ενδεχόμενη αποστολή του ΝΑΤΟ απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των 32 κρατών-μελών, κάτι που καθίσταται δύσκολο λόγω της αντίθεσης της Ισπανίας και ενδεχομένως και άλλων χωρών.
Παράλληλα, ο υπουργός Εμπορίου της Τουρκίας Ομέρ Μπολάτ δήλωσε στο Euronews ότι οι σύμμαχοι δεν έχουν υποχρέωση να συμμετάσχουν.
Αν και η Συνθήκη του ΝΑΤΟ καλύπτει κυρίως την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Τουρκία, η Συμμαχία έχει στο παρελθόν αναλάβει αποστολές εκτός της γεωγραφικής της ζώνης, όπως στο Αφγανιστάν, τη Λιβύη και το Ιράκ.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι η χώρα του θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης διεθνούς εντολής. Ωστόσο, σχετική προσπάθεια στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μπλοκαρίστηκε από τα βέτο της Κίνας και της Ρωσίας.
Την ίδια ώρα, το Ηνωμένο Βασίλειο επιχειρεί να συγκροτήσει έναν «συνασπισμό προθύμων», με τη συμμετοχή άνω των 40 χωρών, με στόχο την αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας.
Ο πρωθυπουργός της χώρας Κιρ Στάρμερ είχε συνομιλία με τον Τραμπ την Πέμπτη σχετικά με «την ανάγκη ενός πρακτικού σχεδίου για την ταχεία επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας», χωρίς ωστόσο να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες.