Ο Ντόναλντ Τραμπ έφερε στο προσκήνιο την ιδέα μιας "κοινής επιχείρησης" για τη δημιουργία διοδίων στα Στενά του Ορμούζ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει ότι κάτι τέτοιο θα ήταν παράνομο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε κατηγορηματικά κάθε προσπάθεια, από το Ιράν ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, να χρεώσει τα πλοία για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ παραδέχθηκε ότι η τελική απόφαση για το αν θα καταβάλουν τέλος εναπόκειται εξ ολοκλήρου στη διακριτική ευχέρεια των ενδιαφερόμενων εταιρειών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
"Το διεθνές δίκαιο προβλέπει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, που σημαίνει τι; Σημαίνει καμία πληρωμή ή διόδια", δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής το απόγευμα της Πέμπτης απαντώντας σε ερώτηση του Euronews.
"Τα Στενά του Ορμούζ, όπως και κάθε άλλη θαλάσσια λωρίδα, είναι δημόσιο αγαθό για όλη την ανθρωπότητα, πράγμα που σημαίνει ότι η ναυσιπλοΐα πρέπει να είναι ελεύθερη. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθεί".
Η αντίδραση έρχεται μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε ανησυχία σε όλη την Ευρώπη προτείνοντας μια "κοινή επιχείρηση" με την Τεχεράνη για την επιβολή ενός συστήματος πληρωμών για τη διέλευση στο υδάτινο δρόμο, ο οποίος είναι ζωτικής σημασίας για τη διέλευση των προμηθειών πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων.
"Είναι ένας τρόπος για να τον διασφαλίσουμε, διασφαλίζοντας τον επίσης από πολλούς άλλους ανθρώπους", δήλωσε ο Τραμπ στο ABC News. "Είναι ένα όμορφο πράγμα".
Η Κάρολιν Λέβιτ, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, δήλωσε αργότερα ότι η ιδέα "θα συνεχίσει να συζητείται", αλλά τόνισε ότι η "άμεση προτεραιότητα" είναι η επαναλειτουργία της ναυτιλιακής λωρίδας "χωρίς περιορισμούς, είτε με τη μορφή διοδίων είτε με άλλο τρόπο".
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό τον αυστηρό έλεγχο του Ιράν από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων στις 28 Φεβρουαρίου, παραλύοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού και στέλνοντας τις τιμές της ενέργειας στα ύψη παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που ανακοινώθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα θα οδηγήσει στην "ασφαλή" επαναλειτουργία του Ορμούζ. Όμως το στενό πέρασμα έκλεισε και πάλι την Τετάρτη, αφού το Ισραήλ εξαπέλυσε μαζικά πλήγματα εναντίον του Λιβάνου, τα οποία το Ιράν θεώρησε ότι παραβιάζουν τη δική του εκδοχή του σχεδίου των 10 σημείων. (Ο Λευκός Οίκος αμφισβήτησε έντονα το σχέδιο και δήλωσε ότι ο Λίβανος είχε εξαιρεθεί από τους συμφωνηθέντες όρους).
Την Πέμπτη, η σύγχυση συνέχισε να επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ, με τα στοιχεία κίνησης να δείχνουν ότι μόνο μια χούφτα πλοία είχαν καταφέρει να περάσουν.
Υπολογίζεται ότι 2.000 πλοία και 20.000 ναυτικοί παραμένουν παγιδευμένοι στον Περσικό Κόλπο.
Το Ιράν φέρεται να λειτουργεί ένα νέο σύστημα που χρεώνει κάθε πλοίο με 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου που μεταφέρει στο πλοίο. Η πληρωμή μπορεί να γίνει είτε σε κινεζικά γιουάν είτε σε κρυπτονόμισμα, δύο επιλογές που παρακάμπτουν τη δυτική οικονομική εποπτεία.
Για τις Βρυξέλλες, ούτε η "κοινοπραξία" του Τραμπ ούτε το σύστημα του Ιράν με 1 δολάριο ανά βαρέλι είναι αποδεκτά, διότι παραβιάζουν τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία απαγορεύει αυστηρά τη χρέωση για απλή διέλευση. Τα τέλη επιτρέπονται μόνο όταν παρέχεται μια συγκεκριμένη υπηρεσία, όπως η πρόσβαση σε λιμάνι ή η συντήρηση.
Παρόλο που οι ΗΠΑ και το Ιράν είναι από τις λίγες χώρες που δεν έχουν επικυρώσει την UNCLOS, οι κανόνες της έχουν γίνει εθιμικό δίκαιο παγκοσμίως.
Ερωτηθείσα εάν οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα πρέπει να συμφωνήσουν να πληρώσουν ή να παραμείνουν εγκλωβισμένες στον Περσικό Κόλπο, η Επιτροπή δήλωσε ότι η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί από τους ίδιους τους ιδιώτες, λαμβάνοντας υπόψη τα "διάφορα συμφέροντά" τους.
"Εναπόκειται στις ενδιαφερόμενες εταιρείες και τους πλοιοκτήτες να δουν αν, παρά ταύτα, θα ήθελαν ακόμη να πληρώσουν αυτό το τέλος", δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής εκπρόσωπος Paula Pinho.
Οι Ευρωπαίοι έχουν μελετήσει σχέδια για να βοηθήσουν στη διασφάλιση της διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, αλλά δεν έχει τεθεί στο τραπέζι τίποτα συγκεκριμένο. Η Τεχεράνη θεωρεί τη ναυτιλιακή οδό ως το μεγαλύτερο μοχλό πίεσης που διαθέτει και δεν επιθυμεί να κάνει παραχωρήσεις εκτός αν η Ουάσινγκτον ανταποκριθεί.