Αποχώρηση στρατιωτών των ΗΠΑ από την Ιταλία; Ισχυρότερη η στρατιωτική αλληλεξάρτηση

Η ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών για την απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία και οι απειλές προς την ίδια κατεύθυνση κατά της Ιταλίας και της Ισπανίας την περασμένη εβδομάδα, προκάλεσαν ερωτήματα για το μέλλον των περίπου 12.000 Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούν στο ιταλικό έδαφος και οδήγησαν τη Τζόρτζια Μελόνι να προγραμματίσει συνάντηση την Παρασκευή με τον Μάρκο Ρούμπιο, μετά την επίσκεψη την Πέμπτη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στο Βατικανό στον πάπα Λέοντα ΙΔ΄.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η προνομιακή σχέση ανάμεσα στην Ιταλίδα πρωθυπουργό και τον πρόεδρο των ΗΠΑ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο μπήκε γρήγορα σε κρίση τον περασμένο μήνα, αφότου η Μελόνι χαρακτήρισε απαράδεκτες τις κατηγορίες περί «αδυναμίας» που ο Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε στον Ποντίφικα και εκείνος την κατηγόρησε για έλλειψη θάρρους επειδή δεν βοήθησε τον σύμμαχο στον πόλεμο κατά του Ιράν.

«Η Ιταλία έχει πάντα σεβαστεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ», υπογράμμισε τη Δευτέρα η πρωθυπουργός, στο περιθώριο της συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στην Αρμενία, «και μια μείωση της παρουσίας των ΗΠΑ δεν θα είχε τη δική μας στήριξη», όπως άλλωστε δεν την είχε και η απόφαση για την κήρυξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η απόφαση να μη διευρυνθεί η χρήση της αμερικανικής βάσης της Σιγκονέλα σε επιθετικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν εξόργισε τον Τραμπ, αλλά διάφοροι λόγοι συνηγορούν στο ότι η προστριβή αυτή δεν θα οδηγήσει σε ρήξη ανάμεσα στους δύο συμμάχους στο ΝΑΤΟ και ότι η Ιταλία θα μπορέσει να παραμείνει προνομιακός συνομιλητής της Ουάσινγκτον στην Ευρώπη.

Γιατί η απόσυρση των ΗΠΑ από την Ιταλία θεωρείται απίθανη

Οι «λεκτικές υπερβολές» του Τραμπ θα πρέπει να μείνουν στην επιφάνεια και να μη βαρύνουν τις σχέσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τη Ρώμη, για ιστορικούς, στρατηγικούς και οικονομικούς λόγους, σύμφωνα με τον Γκρέγκορι Αλέτζι, καθηγητή Ιστορίας και πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών στο πανεπιστήμιο LUISS της Ρώμης.

«Η Ιταλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν εξαιρετικά στέρεες σχέσεις εδώ και 80 χρόνια, προς όφελος και των δύο, και καμία ιταλική κυβέρνηση δεν υπήρξε ποτέ αντιαμερικανική», είπε ο Αλέτζι στο Euronews. «Σκεφτείτε τι θα σήμαινε αν έκλεινε η Σιγκονέλα: θα χρειάζονταν δύο ή τρία αεροπλανοφόρα στη Μεσόγειο. Οι ΗΠΑ έχουν στρατηγικό συμφέρον να διατηρήσουν την παρουσία τους στην Ιταλία».

Πράγματι, σύμφωνα με τον καθηγητή, εδώ και δεκαετίες γίνεται λόγος για μια στρατηγική αναδιάταξη προς την Ασία, από τότε που κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση και οι ΗΠΑ βρέθηκαν χωρίς έναν κύριο αντίπαλο με τον οποίο να αναμετρηθούν.

Η παρορμητική και «transactional_»_ συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ, ως παλιού επιχειρηματία που κινούνταν ανάμεσα σε συμφωνίες και αγοραπωλησίες, δεν συνεπάγεται λοιπόν μια αλλαγή στρατηγικής.

«Αυτό που είναι προνομιακό για τις ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι η ποιότητα της παρουσίας τους, χάρη στις τεχνολογικές δυνατότητες που διαθέτουν μόνο αυτές, όπως τα διαστημικά κέντρα και τα κέντρα διοίκησης, καθώς και οι δυνατότητές τους στον κυβερνοχώρο», εξηγεί ο Αλέτζι, «και αυτό δεν αλλάζει με την αποχώρηση 5.000 ανδρών».

Ως παράδειγμα αυτής της τεχνολογικής υπεροχής, ο καθηγητής αναφέρει το πρόγραμμα Alliance Ground Surveillance (AGS), το πρόγραμμα του ΝΑΤΟ για εναέρια αναγνώριση και συλλογή πληροφοριών μέσω αεροσκαφών και σταθμών ραντάρ (πηγή στα Ιταλικά), που βασίζεται στις αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Σικελία.

«Το AGS της Σιγκονέλα δεν έχει εναλλακτική λύση και η Ιταλία έχει δουλέψει καλά δημιουργώντας το ρυθμιστικό πλαίσιο που επιτρέπει τη συνύπαρξη αυτών των UAV με την παραδοσιακή αεροπορία», δηλαδή των μη επανδρωμένων αεροσκαφών που χρησιμοποιούνται σε αυτές τις επιχειρήσεις.

Ο παράγοντας των στρατιωτικών συμβάσεων και το ταξίδι του Κροζέτο στην Ουάσινγκτον

Όπως και η υπόλοιπη Ευρώπη, «η Ιταλία επένδυε πάντα στις κοινωνικές δαπάνες και χρησιμοποιούσε την άμυνα άλλων», αλλά «το πλαίσιο έχει βέβαια αλλάξει» με τους πολέμους στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι έχουν οδηγήσει την Ευρώπη σε επανεξοπλισμό, επισημαίνει ο Αλέτζι, που μόλις επιμελήθηκε τον τόμο (πηγή στα Ιταλικά) Quale difesa per l'Europa των εκδόσεων Rubbettino.

«Χρειάζεται ένα πολιτισμικό άλμα, ώστε να γίνει κατανοητό ότι οι δαπάνες για άμυνα και ασφάλεια δεν είναι αντιπαραγωγικές, αλλά μια υπηρεσία προς τους πολίτες και ένας κλάδος υψηλής προστιθέμενης αξίας», συνεχίζει.

Αυτό αποδεικνύουν οι παραγγελίες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ προς τη Fincantieri και οι επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μιας άλλης εταιρείας με κρατική συμμετοχή, της Leonardo, αλλά η στρατιωτική αλληλεξάρτηση με την Ιταλία θα μπορούσε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο στο άμεσο μέλλον.

Ο υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, προετοιμάζει μάλιστα μια επίσκεψη στην Ουάσινγκτον και οι θεσμικές συναντήσεις θα μπορούσαν να περιλάβουν ορισμένες παλιές και νέες στρατιωτικές συμβάσεις.

«Ένα παράδειγμα είναι το εκπαιδευτικό αεροσκάφος M-346, το οποίο θα μπορούσε να αποκτήσει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Αν η συμφωνία κλείσει, θα είναι σαν να λαμβάνει ένα σήμα ποιότητας και τη δυνατότητα, εκ μέρους των ΗΠΑ, να το πουλήσουν και σε άλλες αγορές που διαφορετικά θα ήταν δύσκολα προσβάσιμες», εξηγεί ο καθηγητής της LUISS, «όπως συνέβη με την αγορά των C-27 από την Αυστραλία».

Το M-346 είναι διθέσιο αεροσκάφος για την εκπαίδευση πιλότων στη λειτουργία μαχητικών νέας γενιάς, ήδη σε υπηρεσία στην Ιταλία, την Πολωνία, την Ελλάδα, το Ισραήλ, το Κατάρ και τη Σιγκαπούρη. Το C27J Spartan, που επίσης κατασκευάζεται από τη Leonardo, είναι αεροσκάφος τακτικών μεταφορών που χρησιμοποιείται από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.

«Σκεφτείτε επίσης τη γραμμή παραγωγής των F-35 στο Κάμερι, που έχει γίνει σημείο αναφοράς για την παράδοση και τη συντήρηση αυτών των μαχητικών», προσθέτει ο καθηγητής, αναφερόμενος στη βάση της Πολεμικής Αεροπορίας στην επαρχία Νοβάρα, όπου λειτουργεί μία από τις δύο γραμμές συναρμολόγησης και ελέγχου των F-35 εκτός ΗΠΑ (η άλλη βρίσκεται στη Ναγκόγια, στην Ιαπωνία).

Η επίσκεψη Ρούμπιο στο Βατικανό

Κατά τον Αλέτζι, η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών την Πέμπτη και την Παρασκευή δεν θα είναι μια επίσκεψη με συνέπειες για την Ιταλία, αλλά συνδέεται με τη δυσαρέσκεια του καθολικού εκλογικού σώματος απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών (mid-term) του ερχόμενου Νοεμβρίου, και με τις θέσεις που έχει πάρει μέχρι στιγμής ο Λέων, πιο κοντά σε εκείνες του Φραγκίσκου παρά του Βενέδικτου ΙΣΤ΄, όπως θα ήλπιζαν οι Αμερικανοί συντηρητικοί.

Η νέα επίθεση του Τραμπ κατά του πάπα την Τετάρτη θα μπορούσε όμως να καταστήσει ακόμη πιο δύσκολη την αποστολή του καθολικού Ρούμπιο. Στην προηγούμενη επίθεση, ο Πρέβοστ είχε απαντήσει λέγοντας ότι «δεν φοβάται» την αμερικανική κυβέρνηση και ότι θέλει να συνεχίσει να μιλά «δυνατά κατά του πολέμου», καθώς δεν είναι «πολιτικός».

Η συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών με τον πάπα θα περιλαμβάνει μια «ειλικρινή συζήτηση» για τις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ, προανήγγειλε την Τετάρτη ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Βατικανό, Μπράιαν Μπερτς.

Ο Ρούμπιο πραγματοποιεί την τρίτη του επίσκεψη στην Ιταλία (και τη δεύτερη στο Βατικανό με τον Λέοντα) μέσα στον τελευταίο χρόνο και θα συναντηθεί επίσης με τον υπουργό Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, και τον υπουργό Άμυνας Κροζέτο, καθώς και με τον γραμματέα του Κράτους της Αγίας Έδρας, καρδινάλιο Πιέτρο Παρολίν.