Η ελληνική αντιπροσωπεία είχε αναφέρει πως ο όρος «τουρκικά Στενά» για τα Δαρδανέλλια και τον Βόσπορο δεν υπάρχει σε καμία συνθήκη και δεν θα πρέπει να γίνεται χρήση του
Σε επιστολή που απέστειλε στις 8 Μαΐου 2026 προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη απάντησε στις ελληνικές επισημάνσεις που διατυπώθηκαν κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 29 Απριλίου 2026 με αντικείμενο «Η ασφάλεια και προστασία των πλωτών οδών στον θαλάσσιο τομέα».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, η ελληνική πλευρά είχε εκφράσει διαφωνία σχετικά με τη χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά».
Ο αναπ. μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας Ιωάννης Σταματέκος ανέφερε τότε ότι «η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 είναι το μοναδικό διεθνές νομικό κείμενο που ρυθμίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά των Δαρδανελίων, στη Θάλασσα του Μαρμαρά και στον Βόσπορο, και εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε αυτά».
Ο κ. Σταματέκος συνέχισε λέγοντας ότι «επομένως, ο σεβασμός της ορολογίας της Σύμβασης του Μοντρέ αποσκοπεί στη διατήρηση και την επιβεβαίωση αυτής της ελευθερίας που κατοχυρώνεται σε αυτή».
«Η χρήση του όρου “Τουρκικά Στενά” δεν συνάδει με τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936, όσον αφορά το καθεστώς των Στενών. Η ορολογία σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μοντρέ είναι “τα Στενά”, και συγκεκριμένα “Στενά των Δαρδανελίων, της Θάλασσας του Μαρμαρά και του Βοσπόρου”», ανέφερε ο κ. Σταματέκος.
Η απάντηση της Τουρκίας
Η τουρκική πλευρά χαρακτήρισε την ελληνική παρέμβαση «ατυχή», υποστηρίζοντας πως «απέσπασε την προσοχή από τα ουσιαστικά ζητήματα» και ότι εξυπηρετούσε περισσότερο «εσωτερικές σκοπιμότητες» παρά τους στόχους της συζήτησης.
Παράλληλα, η Άγκυρα δήλωσε ότι «απορρίπτει σταθερά και πλήρως τους αβάσιμους ισχυρισμούς της Ελλάδας», επισημαίνοντας πως ο όρος «Τουρκικά Στενά» αποτελεί «καθιερωμένη γεωγραφική έκφραση» που χρησιμοποιείται συλλογικά για το Στενό της Κωνσταντινούπολης και το Στενό των Δαρδανελλίων, τα οποία —όπως σημειώνει— «βρίσκονται εντός και υπό την κυριαρχία της Δημοκρατίας της Τουρκίας».
Στην επιστολή υπογραμμίζεται ακόμη ότι η συγκεκριμένη ονομασία είναι «περιγραφικός, γεωγραφικά ακριβής» και «πλήρως συμβατός» με τη Σύμβαση του Μοντρέ.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «Συνεπώς, όταν ένα γεωγραφικό χαρακτηριστικό βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός της επικράτειας ενός κράτους, η επίσημη ονομασία που έχει καθοριστεί από την αρμόδια εθνική αρχή μπορεί φυσικά να χρησιμοποιείται σε επίσημες δηλώσεις».
Η τουρκική αντιπροσωπεία υποστήριξε επίσης ότι ο όρος «Τουρκικά Στενά» χρησιμοποιείται διαχρονικά και με συνέπεια σε διεθνή κείμενα, μεταξύ άλλων σε έγγραφα και ψηφίσματα του ΙΜΟ και του ΝΑΤΟ.
Επιπλέον, η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ελληνική επιχειρηματολογία «δεν έχει καμία βάση στο γράμμα, το πνεύμα ή τον σκοπό» της Σύμβασης, προσθέτοντας ότι η Τουρκία εφαρμόζει τη συμφωνία «σχολαστικά και αμερόληπτα» επί εννέα δεκαετίες.
Σύμφωνα με την επιστολή, «Η Σύμβαση θεσπίζει το νομικό καθεστώς που διέπει τη διέλευση από το Στενό της Κωνσταντινούπολης, τη Θάλασσα του Μαρμαρά και το Στενό των Δαρδανελλίων. Πέραν αυτού του σκοπού, όμως, η Σύμβαση δεν αποσκοπεί στην τυποποίηση των γεωγραφικών ονομάτων».
Κλείνοντας, η Τουρκία ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον όρο βάσει της «κυριαρχία και δικαιοδοσία» της, καλώντας όλα τα κράτη-μέλη, «συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας», να αναγνωρίσουν και να σεβαστούν την «καθιερωμένη και νόμιμη χρήση» του όρου.