Η ουγγρική μειονότητα στην δυτική Ουκρανία αποτελεί εδώ και χρόνια εστία έντασης και τον κύριο λόγο που επικαλούνταν ο Όρμπαν για το βέτο της Βουδαπέστης στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ - Τώρα η κυβέρνηση Μαγιάρ προσεγγίζει το Κίεβο
Ουγγαρία και Ουκρανία ξεκίνησαν την Τετάρτη διαπραγματεύσεις σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων για τα δικαιώματα των μειονοτήτων, τις πρώτες από τότε που ανέλαβε καθήκοντα η νέα κυβέρνηση στη Βουδαπέστη, σηματοδοτώντας ένα δειλό βήμα προς τη βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Η υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας Ανίτα Όρμπαν χαρακτήρισε τις διαβουλεύσεις– στις οποίες συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι της ουγγρικής μειονότητας στην Ουκρανία – «σημαντικά βήματα για την αποκατάσταση των διμερών μας σχέσεων και την ενίσχυση της μελλοντικής συνεργασίας».
Η Βουδαπέστη και το Κίεβο συγκρούονται εδώ και χρόνια για τους 100.000 Ούγγρους στην καταγωγή, που ζουν στη δυτική ουκρανική περιοχή της Υπερκαρπαθίας. Το ζήτημα εξακολουθεί να απασχολεί έντονα την ουγγρική κοινή γνώμη, ακόμη και μετά τη σαρωτική νίκη Μαγιάρ που έβαλε τέλος στη 16ετή διακυβέρνηση Όρμπαν.
«Η ουγγρική κοινότητα στην Υπερκαρπαθία δεν αποτελεί μόνο σημαντικό κομμάτι της σχέσης μεταξύ των δύο χωρών μας, αλλά και γέφυρα ανάμεσα στα έθνη μας. Η πραγματική πρόοδος προϋποθέτει ανοιχτό, ειλικρινή και επαγγελματικό διάλογο, που θα βασίζεται σε σαφείς νομικές εγγυήσεις. Πιστεύω ότι οι σημερινές διαβουλεύσεις μπορούν να σηματοδοτήσουν την αρχή μιας νέας διαδικασίας».
Για το Κίεβο, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό, καθώς οι συζητήσεις αποτελούν ένα πιθανώς σημαντικό βήμα για την άρση ενός από τα πιο ευαίσθητα από πολιτική άποψη εμπόδια στην πορεία ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Ποιοι συμμετέχουν στις συνομιλίες;
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σίμπιχα δήλωσε την Τετάρτηότι στην ατζέντα υπάρχουν τρία «βασικά ζητήματα: οι διμερείς σχέσεις, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ».
«Η Ουκρανία θέλει να ανοίξει ένα νέο, αμοιβαία επωφελές κεφάλαιο στις διμερείς μας σχέσεις, βασισμένο στην εμπιστοσύνη. Έχουμε τη δυναμική να το πετύχουμε».
Ο υπουργός δημοσιοποίησε επίσης φωτογραφία με όλους τους συμμετέχοντες στη συνάντηση της Τετάρτης, μεταξύ των οποίων και ένα μέλος της Περιφερειακής Στρατιωτικής Διοίκησης Ζακαρπάτια, που εκπροσωπεί την περιοχή της Υπερκαρπαθίας.
Στις διαβουλεύσεις συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι του ουκρανικού υπουργείου Παιδείας και Επιστήμης και του ουγγρικού Κολλεγίου Ανώτατης Εκπαίδευσης Υπερκαρπαθίας.
Η συμμετοχή τους στον πρώτο γύρο τεχνικών συνομιλιών υποδηλώνει ενδεχόμενες τροποποιήσεις της ουκρανικής νομοθεσίας.
«Η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρά τα δικαιώματα των εθνικών μειονοτήτων και παραμένει δεσμευμένη να τα διασφαλίσει σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Κατανοούμε ότι αυτό το ζήτημα έχει θεμελιώδη σημασία», δήλωσε ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών.
Ο ουκρανικός νόμος για τις εθνικές μειονότητες
Ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος απομακρύνθηκε από την εξουσία μετά τη σαρωτική ήττα του στις εκλογές του Απριλίου, είχε υπερασπιστεί πολλές από τις αντιουκρανικές πολιτικές της κυβέρνησής του, επικαλούμενος τις υποτιθέμενες περιοριστικές ρυθμίσεις στα γλωσσικά και εκπαιδευτικά δικαιώματα της εθνοτικής μειονότητας των Ούγγρων που ζουν στην περιοχή Ζακαρπάτια.
Το 2017, η Ουκρανία ενέκρινε νόμο που απαιτεί τουλάχιστον το 70% της διδασκαλίας μετά την πέμπτη τάξη να γίνεται στα ουκρανικά, στο πλαίσιο των προσπαθειών της να περιορίσει τη ρωσική επιρροή.
Η Βουδαπέστη χαρακτήρισε το μέτρο αυτό ως δυσμενή διάκριση σε βάρος της ουγγρικής μειονότητας, ενώ το Κίεβο απάντησε ότι στόχος του ήταν απλώς να διασφαλίσει πως κάθε Ουκρανός πολίτης διαθέτει επαρκή γνώση της επίσημης γλώσσας.
Το 2023, το ουκρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε αλλαγές στον νόμο για τις εθνικές μειονότητες, ένα από τα επτά βήματα που είχε συστήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το νέο νομοσχέδιο επιτρέπει τη χρήση γλωσσών της ΕΕ και των εθνικών μειονοτήτων στην πολιτική διαφήμιση, στα ιδιωτικά σχολεία και πανεπιστήμια, στις φοιτητικές οργανώσεις που εκπροσωπούν εθνικές μειονότητες και στα μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, η διδασκαλία των ουκρανικών ως επίσημης γλώσσας παραμένει υποχρεωτική σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, αν και η διδασκαλία μπορεί να γίνεται σε γλώσσες της ΕΕ.