Περισσότεροι από 600 επαγγελματίες υπέγραψαν κείμενο διαμαρτυρίας για την ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή του συντηρητικού επιχειρηματία Βενσάν Μπολορέ στη βιομηχανία του κινηματογράφου της χώρας
Ο γαλλικός κινηματογράφος ταρακουνήθηκε συθέμελα λίγες μόλις ημέρες πριν από το εμβληματικό Φεστιβάλ Καννών, που φέτος πραγματοποιήθηκε από τις 12 έως τις 23 Μαΐου, καθώς περισσότεροι από 600 επαγγελματίες υπέγραψαν κείμενο διαμαρτυρίας για την ολοένα μεγαλύτερη επιρροή του συντηρητικού επιχειρηματία Βενσάν Μπολορέ στη βιομηχανία του κινηματογράφου της χώρας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αστέρες του Χόλιγουντ όπως ο Χαβιέ Μπαρδέμ και ο Κεν Λόουτς συγκαταλέγονται πλέον μεταξύ όσων πρόσθεσαν την υπογραφή τους στο κείμενο, στο οποίο εμφανίζονται επίσης ονόματα όπως των καταξιωμένων Γαλλίδων ηθοποιών Αντέλ Ενέλ και Ζιλιέτ Μπινός.
Το κείμενο, που πλέον συγκεντρώνει σχεδόν 3.500 υπογραφές, προήλθε από τη συλλογικότητα «Zapper Bolloré», δηλαδή «ζάπινγκ μακριά από τον Μπολορέ», η οποία καταγγέλλει «την αυξανόμενη επιρροή της άκρας δεξιάς» στον γαλλικό κινηματογραφικό χώρο. Στρέφει τα βέλη της προσωπικά στον Μπολορέ, ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος του μεγαλύτερου ομίλου παραγωγής κινηματογραφικού περιεχομένου στη χώρα, του Canal+.
Ο 74χρονος μεγιστάνας των μέσων ενημέρωσης κατηγορείται ότι αξιοποιεί την αυτοκρατορία του για να προωθεί αντιδραστικές και ακροδεξιές ιδέες.
Το 2025 ο όμιλος Canal+ ανακοίνωσε ότι απέκτησε το 34% της αλυσίδας κινηματογράφων UGC, ενώ ταυτόχρονα κατέστησε γνωστή την πρόθεσή του να επιδιώξει «ενδεχόμενη εξαγορά» του ομίλου το 2028.
«Αν αφήσουμε τον γαλλικό κινηματογράφο στα χέρια μιας ακροδεξιάς προσωπικότητας, διακινδυνεύουμε όχι μόνο την ομογενοποίηση των ταινιών, αλλά και μια φασιστική λαβή πάνω στη συλλογική φαντασία», αναφέρεται στο κείμενο, που δημοσιεύτηκε στο γαλλικό μέσο «Libération».
Απειλές από τον διευθύνοντα σύμβουλο του Canal+
Απαντώντας στο κείμενο, ο διευθύνων σύμβουλος του Canal+ Μαξίμ Σαάντα δήλωσε, σε εκδήλωση για παραγωγούς που πραγματοποιήθηκε στο φεστιβάλ των Καννών στις 17 Μαΐου, ότι ο όμιλος θα πρέπει να διακόψει τη συνεργασία του με τους επαγγελματίες του κινηματογράφου που το υπέγραψαν.
«Βίωσα αυτή την πρωτοβουλία ως μια αδικία απέναντι στις ομάδες του Canal+, που έχουν δεσμευτεί να υπερασπίζονται την ανεξαρτησία του καναλιού και την πλήρη ποικιλομορφία των επιλογών του», είπε ο Σαάντα.
«Δεν πρόκειται πλέον να συνεργαστώ, και δεν θέλω το Canal να συνεργάζεται, με όσους υπέγραψαν αυτό το κείμενο», πρόσθεσε.
Το Euronews επικοινώνησε με τον όμιλο Canal+ για να ρωτήσει αν οι απειλές του Σαάντα θα υλοποιηθούν, ωστόσο οι εκπρόσωποί του αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Για πολλούς επαγγελματίες του χώρου και αναλυτές, οι δηλώσεις του Σαάντα συνιστούν απειλές για μποϊκοτάζ, που ενδέχεται να ισοδυναμούν με παραβίαση της ελευθερίας της έκφρασης.
Σε ομιλία της στην Εθνοσυνέλευση, η σοσιαλίστρια βουλευτής Σελίν Ερβιέ κατηγόρησε τον Μπολορέ ότι «καταπνίγει την ελευθερία της έκφρασης και της δημιουργίας», ενώ η Γαλλίδα ηθοποιός Αντέλ Εξαρχόπουλος δήλωσε: «Δεν μπορείς να φοβάσαι ότι θα χάσεις τη δουλειά σου μόνο και μόνο επειδή εκφράζεις μια συλλογική ανησυχία».
Συνιστούν οι δηλώσεις του Σαάντα απειλή για μποϊκοτάζ;
«Όσοι υπέγραψαν το κείμενο μίλησαν δημόσια και άσκησαν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης, εκφράζοντας τους φόβους τους σχετικά με έναν συγκεκριμένο όμιλο», δήλωσε στην Euronews ο Γιαν Περονίκ, δικηγόρος με έδρα το Παρίσι, ειδικευμένος στο δίκαιο των μέσων ενημέρωσης και της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Ο Περονίκ σημειώνει πάντως ότι οι δηλώσεις του Σαάντα δεν συνιστούν στην πραγματικότητα άμεση παραβίαση της γαλλικής νομοθεσίας για την ελευθερία της έκφρασης, καθώς και ο ίδιος ο επικεφαλής του ομίλου έχει δικαίωμα να εκφράζεται ελεύθερα. Κατά την άποψή του, το πιο δύσκολο νομικό ζήτημα αφορά το τι θα συμβεί αν ο Σαάντα υλοποιήσει την απειλή του.
«Τότε θα ερχόταν σε αντίθεση με ορισμένες νομικές αρχές, και ιδίως με την αρχή της μη διάκρισης στον χώρο εργασίας», είπε. «Δεν μπορεί κανείς να κάνει διακρίσεις ή να αρνείται να συνεργαστεί με κάποιον λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων. Αν γινόταν διάκριση με αυτό το κριτήριο ανάμεσα σε δύο πιθανούς συνεργάτες, με αποτέλεσμα να τιναχθεί στον αέρα μια ενδεχόμενη οικονομική συνεργασία, αυτό θα μπορούσε να συνιστά ποινικό αδίκημα».
«Η αρχή αυτή ισχύει τόσο για τους εργαζομένους, στο πλαίσιο του εργατικού δικαίου, όσο και για πιθανούς ανεξάρτητους παραγωγούς με τους οποίους μπορούν να συναφθούν συμβάσεις».
Παρά ταύτα, για τους υπογράφοντες το κείμενο θα ήταν δύσκολο να αποδείξουν τέτοιου είδους διάκριση ενώπιον της δικαιοσύνης.
«Αν ο όμιλος Canal+ πει: “Δεν θέλω να συνεργαστώ μαζί σας επειδή υπογράψατε εκείνη την ανοικτή επιστολή”, αυτό είναι προφανώς καταδικαστέο· αν όμως πει: “Δεν θα συνεργαστώ μαζί σας, δεν θα συμμετάσχω σε αυτή την ταινία για αυτούς ή εκείνους τους καλλιτεχνικούς ή οικονομικούς λόγους” – λόγους που είναι θεμιτοί – τότε αυτό δεν μπορεί να του καταλογιστεί».
«Γι’ αυτό, στην πράξη, δεν θα μπορούσαμε να προβάλουμε ευθέως επιχειρήματα περί διάκρισης, αλλά ίσως να υποστηρίξουμε ότι η κρυφή πρόθεση πίσω από αυτά είναι η διάκριση. Όμως αυτό δεν αποδεικνύεται πάντα· εναπόκειται στο πρόσωπο που έλαβε την απόφαση. Σε τελική ανάλυση, όλα κρίνονται από τα αποδεικτικά στοιχεία».
Νομική υποχρέωση του Canal+ να παράγει ποικιλία ταινιών
Την ώρα που η συζήτηση στη Γαλλία επικεντρώνεται στην πολιτική τοποθέτηση του Μπολορέ, νομικοί υπενθυμίζουν ότι το Canal+ εξακολουθεί να δεσμεύεται από μια σειρά νομικών υποχρεώσεων που έχουν στόχο την προστασία της πολυφωνίας στα μέσα ενημέρωσης.
«Παρότι το Canal+ είναι ελεύθερο να συνεργάζεται με όποιους επιθυμεί, έχει νομική υποχρέωση να επενδύει σε έργα στη γαλλική γλώσσα, να δουλεύει με ανεξάρτητες παραγωγές, μέσα σε προκαθορισμένα όρια δαπανών – εν ολίγοις, έχει γενικότερες υποχρεώσεις», σημειώνει ο Περονίκ.
Ο θεμελιώδης γαλλικός νόμος του 1986 για την ελευθερία της επικοινωνίας αποτελεί το βασικό πλαίσιο που επιβάλλει στα τηλεοπτικά κανάλια να διασφαλίζουν την πολυφωνική έκφραση διαφορετικών ρευμάτων σκέψης και να προωθούν την ποικιλομορφία.
Παράλληλα, σημαντικές προσωπικότητες του γαλλικού κινηματογράφου επιχειρούν να αποκλιμακώσουν την ένταση, ενώ η γαλλική ρυθμιστική αρχή για τα οπτικοακουστικά μέσα, Arcom, καλεί όλες τις πλευρές «να μπουν σε διάλογο» και «να ρίξουν τους τόνους».
Η Γαλλική Εταιρεία Σκηνοθετών (SRF), που εκπροσωπεί περίπου 500 δημιουργούς, κατέθεσε επίσης πρόταση για «διαμεσολάβηση» μεταξύ των υπογραφόντων το κείμενο και των κινηματογραφικών ομάδων του Canal+, με στόχο «την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης».
Μένει να φανεί ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών.