Χάρτης που κυκλοφόρησε στα social media δεν δείχνει επιβεβαιωμένα κρούσματα αλλά ειδησεογραφικές αναφορές και ειδοποιήσεις
Ένας χάρτης που διαδόθηκε ευρέως στο διαδίκτυο χρησιμοποιήθηκε ψευδώς για να υποστηριχθεί ότι το στέλεχος Andes του χανταϊού εξαπλώνεται ραγδαία στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι εικόνες είναι στιγμιότυπα οθόνης από τον ιστότοπο HantavirusMap.com και κυκλοφόρησαν στο Χ και στο TikTok μετά το ξέσπασμα χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius.
Χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζουν ότι οι κόκκινοι και πορτοκαλί δείκτες στον χάρτη δείχνουν επιβεβαιωμένα κρούσματα χανταϊού σε όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.
Ωστόσο, αυτό είναι παραπλανητικό. Τα στιγμιότυπα από την ιστοσελίδα δεν εμφανίζουν νέα κρούσματα χανταϊού αλλά συγκεντρώνουν ειδησεογραφικά άρθρα και ειδοποιήσεις κοινοτήτων από διάφορες περιοχές του κόσμου.
Για παράδειγμα, όταν κάποιος περνά τον δείκτη πάνω από την Ισπανία, ο χάρτης εμφανίζει μια κόκκινη ειδοποίηση με τον αριθμό 18.
Αυτό παρερμηνεύτηκε ως ένδειξη ότι υπάρχουν 18 κρούσματα χανταϊού στην Ισπανία, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν επί του παρόντος δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα στη χώρα που συνδέονται με το ξέσπασμα στο MV Hondius.
Το δεύτερο κρούσμα αφορά άτομο που βρισκόταν σε προληπτική καραντίνα και είχε στενή επαφή με πρόσωπο που είχε ταυτοποιηθεί ως μέρος της αρχικής εστίας, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Ισπανίας, το οποίο υπογράμμισε ότι η «κατάσταση κινδύνου» για τον γενικό πληθυσμό παραμένει αμετάβλητη.
Η ίδια η ιστοσελίδα περιλαμβάνει προειδοποίηση ότι ο χάρτης εμφανίζει «ειδησεογραφικά σήματα και όχι επιβεβαιωμένα κρούσματα», πριν παρουσιάσει ενημέρωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με τον επιβεβαιωμένο αριθμό περιστατικών.
Ο δημιουργός της ιστοσελίδας, Μπας Βίτκοπ, δήλωσε στο The Cube, την ομάδα επαλήθευσης ειδήσεων του Euronews, ότι δημιούργησε το εργαλείο για να συγκεντρώνει δημόσιες αναφορές και επίσημες ενημερώσεις και όχι για να παρακολουθεί επιβεβαιωμένες λοιμώξεις.
Όπως είπε, χρήστες είχαν τραβήξει στιγμιότυπα του χάρτη και πρόσθεσαν ηχητικές αφηγήσεις υποστηρίζοντας ότι απεικονίζει επιβεβαιωμένες μολύνσεις, παρουσιάζοντας έτσι την κατάσταση πιο ανησυχητική απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
Ο Βίτκοπ πρόσθεσε έκτοτε πιο σαφείς προειδοποιήσεις και αυστηρότερους κανόνες κατηγοριοποίησης, αφού διαπίστωσε ότι πολλοί χρήστες παρερμήνευαν τον χάρτη.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων ανέφερε στην ενημέρωσή του της 26ης Μαΐου ότι συνολικά έχουν αναφερθεί 13 περιστατικά του ιού, συμπεριλαμβανομένων 11 επιβεβαιωμένων και δύο πιθανολογούμενων κρουσμάτων.
Οι υγειονομικές αρχές δήλωσαν ότι ο εντοπισμός επιπλέον περιστατικών ήταν αναμενόμενος, καθώς ο χανταϊός Andes έχει μεγάλη περίοδο επώασης.
Η υπηρεσία πρόσθεσε ότι ο κίνδυνος για τον ευρύτερο πληθυσμό της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου «παραμένει πολύ χαμηλός».
Οι περισσότεροι χανταϊοί μεταδίδονται μέσω επαφής μεταξύ μολυσμένων τρωκτικών και ανθρώπων. Η παραλλαγή Andes του ιού μπορεί πράγματι να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, ωστόσο οι υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι αυτό απαιτεί στενή και παρατεταμένη επαφή με το συμπτωματικό άτομο.
Το ξέσπασμα χανταϊού στο MV Hondius πυροδότησε νέο κύμα παραπληροφόρησης για θέματα υγείας στο διαδίκτυο.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι η παραπληροφόρηση μπορεί να εξαπλωθεί ταχύτατα κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων, δημιουργώντας αυτό που χαρακτήρισε «infodemic», δηλαδή υπερβολική πληθώρα πληροφοριών που δυσκολεύει τους πολίτες να εντοπίσουν αξιόπιστες οδηγίες για τους πραγματικούς κινδύνους για την υγεία.
Ερευνητές σημειώνουν ότι το συγκεκριμένο ξέσπασμα έχει επαναφέρει πολλά από τα ίδια μοτίβα διαδικτυακής παραπληροφόρησης που είχαν εμφανιστεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.