Συνέντευξη στην Euronews: ο επίτροπος Δικαιοσύνης της ΕΕ μειώνει τις προσδοκίες για άμεση εκταμίευση των παγωμένων κονδυλίων προς την Ουγγαρία
Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας πρέπει να προωθήσει μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για το κράτος δικαίου, προς όφελος της ίδιας και των πολιτών της, και όχι μόνο για να αποδεσμεύσει τα παγωμένα κονδύλια της ΕΕ, δήλωσε στο Euronews ο Μάικλ ΜακΓκραθ, επίτροπος της ΕΕ για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρωθυπουργός της χώρας, Πέτερ Μάγιαρ, θα συναντηθεί την Παρασκευή με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Επιδιώκει να αποδεσμεύσει κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 10 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν μπλοκαριστεί λόγω διαχρονικών ανησυχιών για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, τη διαφθορά και τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση κατά τα χρόνια διακυβέρνησης του πρώην ηγέτη Βίκτορ Όρμπαν, ενόψει προθεσμίας τον Αύγουστο.
Ο ΜακΓκραθ υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων δεν αφορά απλώς την ικανοποίηση των Βρυξελλών, αλλά την αποκατάσταση δικαιωμάτων και ευκαιριών για τους ίδιους τους Ούγγρους.
«Δεν είναι ότι πρέπει να το κάνουν για την ΕΕ. Πρέπει να το κάνουν για τους ίδιους και για τον ουγγρικό λαό, ώστε να μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματα, τα οφέλη, τις ελευθερίες και τα προνόμια που συνεπάγεται για τους πολίτες η ιδιότητα του μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε στο κεντρικό πρόγραμμα του Euronews «The Europe Conversation».
Αναφέρθηκε ειδικά στους Ούγγρους φοιτητές που έχασαν την πρόσβαση σε τμήματα του προγράμματος ανταλλαγών Erasmus της ΕΕ λόγω ανησυχιών για τη διακυβέρνηση, οι οποίες συνδέονται με δημόσια ιδρύματα που συστάθηκαν επί της προηγούμενης κυβέρνησης.
«Όσο πιο γρήγορα μπορέσουμε να διορθώσουμε αυτά τα ζητήματα, τόσο το καλύτερο, ώστε να βελτιωθεί η καθημερινή ζωή των απλών Ούγγρων πολιτών. Γι’ αυτό πρόκειται στην ουσία», σημείωσε ο επίτροπος.
Μπροστά μια σύνθετη πορεία
Ο ΜακΓκραθ δήλωσε ότι οι Βρυξέλλες είναι έτοιμες να στηρίξουν τη νέα ουγγρική κυβέρνηση στη μετάβασή της προς την υιοθέτηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η πλήρης αποκατάσταση των προτύπων του κράτους δικαίου θα απαιτήσει χρόνο.
«Σίγουρα θα υπάρξουν προκλήσεις, θα υπάρξει και πολυπλοκότητα και δεν είναι δυνατόν να γίνει τα πάντα από τη μια μέρα στην άλλη», είπε.
«Σημασία έχει να δούμε μια σταθερή δέσμευση στο κράτος δικαίου και στην εισαγωγή των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων στην Ουγγαρία, αλλά και στην αναίρεση ορισμένων από όσα έγιναν τα τελευταία χρόνια.»
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται μετά τη νίκη του Πέτερ Μάγιαρ στις εκλογές, με την κυβέρνησή του να έχει δεσμευθεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τις Βρυξέλλες και να ανατρέψει βασικά στοιχεία της διακυβέρνησης της εποχής Όρμπαν, που έφεραν επανειλημμένα την Ουγγαρία σε αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επί Βίκτορ Όρμπαν και του κόμματός του, Φιντέζ, που βρέθηκαν στην εξουσία την περίοδο 1998-2002 και ξανά από το 2010 έως το 2026, η Ουγγαρία κατηγορήθηκε επανειλημμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διεθνείς οργανώσεις παρακολούθησης για δημοκρατική οπισθοδρόμηση και υπονόμευση του κράτους δικαίου.
Σε αυτά περιλαμβάνονταν ανησυχίες για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και της ακαδημαϊκής κοινότητας, τη διαφθορά, τις δημόσιες συμβάσεις και τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των ΛΟΑΤΚΙ.
Ο ΜακΓκραθ ανέφερε ότι η Επιτροπή ενθαρρύνεται από την ενασχόληση της νέας κυβέρνησης με τις Βρυξέλλες, επισημαίνοντας τις συνεχιζόμενες επαφές σε υψηλό επίπεδο. Ο ίδιος ταξιδεύει στη Βουδαπέστη την επόμενη εβδομάδα για να συναντηθεί με τη Μάρτα Γκερέγκ, την υπουργό Δικαιοσύνης της χώρας.
«Σημειώνεται καλή πρόοδος και θα στηρίξουμε την Ουγγαρία στην πορεία της προς την αποκατάσταση του κράτους δικαίου, προς όφελος των πολιτών της», είπε ο ΜακΓκραθ.
Αναπόφευκτη αλλαγή προσώπων
Η μετάβαση, ωστόσο, ήδη προκαλεί συνταγματικές και πολιτικές εντάσεις στο εσωτερικό της Ουγγαρίας.
Ο Μάγιαρ έχει καλέσει δημόσια ορισμένους ανώτατους αξιωματούχους που διορίστηκαν την περίοδο Όρμπαν, μεταξύ των οποίων και τον πρόεδρο της χώρας, να παραιτηθούν, απειλώντας με συνταγματικές αλλαγές σε περίπτωση που αρνηθούν.
Ερωτηθείς αν αυτή η πίεση είναι θεμιτή, ο ΜακΓκραθ είπε ότι η πολιτική αλλαγή προσώπων μετά από μια δραστική εκλογική μεταβολή είναι αναπόφευκτη, υπογράμμισε όμως ότι πρέπει να γίνονται σεβαστές η δέουσα διαδικασία και τα ατομικά δικαιώματα.
«Είναι αναπόφευκτο, όταν υπάρχει τόσο σεισμική αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό μιας χώρας, να υπάρξουν αλλαγές προσώπων», είπε.
«Αυτό που έχει σημασία είναι να τηρείται πάντα η δέουσα διαδικασία και να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα κάθε πολίτη, συμπεριλαμβανομένων όσων κατέχουν δημόσια αξιώματα.»
Πρόσθεσε ότι η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Ουγγαρία στο πλαίσιο της ευρύτερης ετήσιας αξιολόγησης για το κράτος δικαίου που καλύπτει όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η επόμενη έκθεση αναμένεται τον Ιούλιο.
Η νέα ουγγρική κυβέρνηση εξετάζει επίσης συνταγματικές τροποποιήσεις που θα περιορίζουν τους μελλοντικούς πρωθυπουργούς σε δύο θητείες, κίνηση που ευρέως θεωρείται ότι αποσκοπεί στο να αποτραπεί η επιστροφή του Όρμπαν στην εξουσία.
Ωστόσο, ο επίτροπος αρνήθηκε να σχολιάσει άμεσα την πρόταση, λέγοντας ότι οι εκλογικοί κανόνες και οι συνταγματικές ρυθμίσεις παραμένουν πρωτίστως εθνική αρμοδιότητα.
«Όταν πρόκειται για την εκλογική πολιτική και τη διεξαγωγή των εκλογών, πρόκειται για εθνική αρμοδιότητα», είπε ο επίτροπος. «Σεβόμαστε την αρμοδιότητα των κρατών μελών να λαμβάνουν αποφάσεις αυτού του χαρακτήρα.»
Η πολιτική μετάβαση της Ουγγαρίας παρακολουθείται στενά σε ολόκληρη την Ευρώπη ως δοκιμαστική περίπτωση για το κατά πόσο οι δημοκρατικοί θεσμοί που αποδυναμώθηκαν κατά τα χρόνια της λαϊκιστικής διακυβέρνησης μπορούν να αναδομηθούν εκ των έσω και πόσο γρήγορα οι Βρυξέλλες είναι διατεθειμένες να ανταμείψουν τις μεταρρυθμίσεις με την αποκατάσταση της χρηματοδότησης και της πολιτικής στήριξης.