Οι ευρωβουλευτές χαρακτήρισαν το έγγραφο «ανεπαρκές» και άσκησαν κριτική στις προτεινόμενες περικοπές δαπανών ύψους 32,8 δισ. ευρώ. Καθώς ο προϋπολογισμός χρειάζεται την έγκριση του Κοινοβουλίου, εντείνεται η πίεση για επίτευξη συμφωνίας έως τα τέλη του 2026.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε τις περικοπές που προτείνονται στο σχέδιο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, όπως δήλωσαν στους δημοσιογράφους οι ευρωβουλευτές Κάρλα Ταβάρες και Ζίγκφριντ Μουρεσάν σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δύο Κύπριοι βουλευτές, που προεδρεύουν αυτή την περίοδο των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό μεταξύ των κρατών‑μελών, παρουσίασαν την περασμένη εβδομάδα κείμενο συμβιβασμού, το οποίο προβλέπει περικοπές ύψους 32,8 δισ. ευρώ στον συνολικό προϋπολογισμό της Ένωσης.
Οι περικοπές αυτές αποτελούν συμβιβασμό ανάμεσα στις χώρες που ζητούσαν σημαντική μείωση των δαπανών και σε εκείνες που ζητούσαν αύξηση των κονδυλίων για τη γεωργία και τα περιφερειακά ταμεία.
Οι διαφωνίες μεταξύ των συννομοθετών προσθέτουν επιπλέον πίεση σε μια διαδικασία που είναι ήδη δύσκολη. Η ΕΕ θέλει να κλείσει τη συμφωνία έως τα τέλη του 2026, ώστε να μην παραταθούν οι συζητήσεις στο 2027, μια κρίσιμη εκλογική χρονιά, και το ολοένα μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στα κράτη‑μέλη και τη θέση του Κοινοβουλίου θέτει αυτόν τον σχεδιασμό σε κίνδυνο.
Σύμφωνα με το Κοινοβούλιο, οι προτεινόμενες περικοπές αποδυναμώνουν έναν ήδη ανεπαρκή προϋπολογισμό, καθώς το σχέδιο ύψους 2 τρισ. ευρώ που είχε παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025 είχε ήδη κριθεί ανεπαρκές από τους ευρωβουλευτές.
«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απορρίπτει κατηγορηματικά αυτές τις περικοπές», δήλωσε ο Μουρεσάν στη συνέντευξη Τύπου της Τρίτης. «Αντιτίθεται σθεναρά στην πρόταση του Συμβουλίου να οριστεί η χρηματοδότηση για τη γεωργία και τη συνοχή σε ακόμη χαμηλότερο επίπεδο από το ήδη ανεπαρκές ποσό που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
Στη δική του πρόταση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε αύξηση του προϋπολογισμού κατά 10%. Οι ευρωβουλευτές ζήτησαν επίσης να εξαιρεθεί από τους υπολογισμούς του προϋπολογισμού η αποπληρωμή του μέσου ανάκαμψης Next Generation EU, του κοινού δανειστικού εργαλείου που εγκρίθηκε το 2020 για να αμβλύνει τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19.
Στο κείμενο συμβιβασμού, η κυπριακή προεδρία αποφάσισε να μην ανοίξει το ζήτημα των μηχανισμών δημοσιονομικής διόρθωσης, των λεγόμενων επιστροφών (rebates), των εσόδων από φόρους σε επίπεδο ΕΕ, που είναι γνωστά ως ίδιοι πόροι, καθώς και της αρχής της αιρεσιμότητας του προϋπολογισμού σε σχέση με το κράτος δικαίου.
Σε απάντηση, το Κοινοβούλιο επέκρινε αυτό που χαρακτήρισε έλλειψη φιλοδοξίας.
«Πρέπει να σημειώσουμε πρόοδο στους ίδιους πόρους», είπε η Ταβάρες στους δημοσιογράφους. «Αυτό δεν αποτυπώνεται στο σχέδιο κειμένου. Είναι δύσκολο να πετύχουμε έναν ισχυρό και ανανεωμένο προϋπολογισμό με περικοπές και χωρίς νέους ίδιους πόρους».
Τι διακυβεύεται
Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2025, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της ύψους 2 τρισ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνει σημαντικές αποκλίσεις από το ισχύον πλαίσιο.
Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει τρεις βασικές προτεραιότητες δαπανών: το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (Competitiveness fund), το πρόγραμμα Global Europe και τα προγράμματα Horizon.
Η σημαντικότερη δομική καινοτομία αφορά τον τρόπο κατανομής των πόρων για τις περιφέρειες, τη γεωργία και την αλιεία: η Επιτροπή πρότεινε να αντικατασταθεί το ισχύον σύστημα από Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, προσαρμοσμένα σε κάθε κράτος μέλος.
Ο προϋπολογισμός προβλέπει επίσης κονδύλια για την αποπληρωμή του Next Generation EU.
Το σχέδιο κειμένου της κυπριακής προεδρίας θα αποτελέσει τη βάση για τη συζήτηση μεταξύ των ηγετών της ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες στις 18-19 Ιουνίου.