Το νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών φίμωσης (SLAPPs) αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το προσεχές διάστημα
Νομοθετική πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών φίμωσης (SLAPPs) δρομολογεί η κυβέρνηση, επεκτείνοντας το πεδίο προστασίας των δημοσιογράφων και στις εγχώριες υποθέσεις, πέραν των ελάχιστων προβλέψεων της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας. Η παρέμβαση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του πρώτου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, το οποίο παρουσιάστηκε από τον Γενικό Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρη Κιρμικίρογλου, και βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι αγωγές SLAPP θεωρούνται διεθνώς μία από τις σημαντικότερες απειλές για την ελευθερία του Τύπου, καθώς χρησιμοποιούνται συχνά όχι για τη δικαστική δικαίωση των εναγόντων, αλλά ως μέσο οικονομικής και ψυχολογικής πίεσης σε δημοσιογράφους και ερευνητές που ασχολούνται με ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Συμμαχία κατά των SLAPPs (CASE), περισσότερες από 1.300 τέτοιες υποθέσεις έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη από το 2010, με τους δημοσιογράφους να αποτελούν τη συχνότερα στοχοποιούμενη επαγγελματική ομάδα.
Όπως ανέφερε ο Δημήτρης Κιρμικίρογλου, η ελληνική νομοθεσία θα προχωρήσει ένα βήμα πέρα από όσα προβλέπει η ευρωπαϊκή οδηγία, καλύπτοντας και τις εγχώριες υποθέσεις. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 80% έως 85% των καταχρηστικών αγωγών διεθνώς αφορά εσωτερικές υποθέσεις και μόλις το 15% διασυνοριακές διαφορές, γεγονός που, όπως σημείωσε, καθιστά αναγκαία τη διεύρυνση του πλαισίου προστασίας.
«H ελληνική νομοθεσία προχωράει ένα βήμα παραπάνω από τις ελάχιστες προϋποθέσεις που θέτει η Οδηγία η ενσωμάτωση οδηγίας που είναι η επέκταση σε εγχώριες υποθέσεις. Αν βλέπαμε λίγο τα στατιστικά δεδομένα διεθνώς, θα βλέπαμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των καταχρηστικών αγωγών αφορά τις εγχώριες υποθέσεις. Το 80% 85% αφορά τις εγχώριες και το 15% τις διασυνοριακές ευρωπαϊκές. Άρα το ότι η Ελλάδα παίρνει την πρωτοβουλία και φέρνει ένα βήμα πιο μπροστά, δηλαδή ένα πολύ προηγμένο νομοθέτημα που θα αφορά τις εγχώριες υποθέσεις, καλύπτει σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό τις υποθέσεις που αφορούν και την πραγματική εικόνα των δημοσιογράφων», τονίζει στο euronews, ο Δημήτρης Κιρμικίρογλου.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών φίμωσης (SLAPPs) αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το προσεχές διάστημα, με στόχο να ψηφιστεί από τη Βουλή μέσα στο καλοκαίρι.
Παράλληλα με τη νομοθετική παρέμβαση, προβλέπονται δράσεις εκπαίδευσης και ενημέρωσης τόσο για δημοσιογράφους όσο και για λειτουργούς της Δικαιοσύνης, με στόχο την αποτελεσματική εφαρμογή του νέου πλαισίου και την αναγνώριση των χαρακτηριστικών των καταχρηστικών αγωγών.
«Γνωρίζουμε όλοι ότι όταν ένας δημοσιογράφος απειλείται ή φιμώνεται, ή βρίσκεται σε ένα κίνδυνο, δεν απειλείται μόνο ο ίδιος, απειλείται το δικαίωμα του πολίτη να ενημερωθεί, απειλείται το ίδιο το δικαίωμα της δημοκρατίας μας», προσθέτει ο κ. Κιρμικίρογλου.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πρώτο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, το οποίο περιλαμβάνει οκτώ πυλώνες και 84 επιμέρους δράσεις με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2030.
Μεταξύ των βασικών αξόνων του Σχεδίου περιλαμβάνονται η προστασία των δημοσιογράφων που καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις και φυσικές καταστροφές, η ενίσχυση της ψηφιακής ασφάλειας απέναντι σε διαδικτυακές απειλές και επιθέσεις, η προσαρμογή στις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης, η ενίσχυση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και η ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη φυσική ασφάλεια των δημοσιογράφων, μέσω εξειδικευμένων και πιστοποιημένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων για όσους καλούνται να εργαστούν σε εμπόλεμες ζώνες ή σε περιοχές που πλήττονται από ακραία φυσικά φαινόμενα. Αντίστοιχα, στον τομέα της ψηφιακής ασφάλειας προβλέπονται δράσεις για την αντιμετώπιση της διαδικτυακής στοχοποίησης, των επιθέσεων σε προσωπικά δεδομένα και των φαινομένων ηλεκτρονικού εκφοβισμού.
Κατά την παρουσίαση του Σχεδίου, ο κ. Κιρμικίρογλου χαρακτήρισε την ασφάλεια των δημοσιογράφων ζήτημα δημοκρατίας, επισημαίνοντας ότι όταν ένας δημοσιογράφος απειλείται ή φιμώνεται, δεν διακυβεύεται μόνο η δική του ελευθερία, αλλά και το δικαίωμα των πολιτών στην ενημέρωση.
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του Σχεδίου θα έχει το Διεθνές Κέντρο Προστασίας και Εκπαίδευσης των Δημοσιογράφων στη Θεσσαλονίκη, το οποίο θα λειτουργεί ως κόμβος εκπαίδευσης, πιστοποίησης δεξιοτήτων και ανάπτυξης συνεργασιών με διεθνείς οργανισμούς και ακαδημαϊκά ιδρύματα.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περίπου 1.600 δημοσιογράφοι έχουν χάσει τη ζωή τους παγκοσμίως από το 1993, ενώ το 85% των δολοφονιών δημοσιογράφων παραμένει χωρίς καταδίκη, αναδεικνύοντας τη σημασία της θεσμικής θωράκισης της δημοσιογραφικής εργασίας σε διεθνές επίπεδο.