Euroviews. ΑΠΟΨΗ: Οι ΗΠΑ μπορούν να απενεργοποιήσουν την παγκόσμια ΤΝ, η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει

Η τεχνητή νοημοσύνη ξεκίνησε ως εφεύρεση, συνέχισε ως επιχειρηματικό μοντέλο και αυτή την άνοιξη κατέληξε σε όπλο μαζικής καταστροφής.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Από τότε που η Anthropic – ένας από τους κορυφαίους δημιουργούς πλατφορμών τεχνητής νοημοσύνης και ανταγωνιστής των παραγωγών του ChatGPT και του Gemini – παρουσίασε το ισχυρότερο μοντέλο της, το Mythos, ο κόσμος έχει γίνει λιγότερο ασφαλής.

Το Mythos μπορεί να παραβιάζει ευαίσθητα λογισμικά σε όλον τον κόσμο και η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον επισήμως μετατραπεί τόσο σε απειλή για την εθνική ασφάλεια όσο και σε εργαλείο άμυνας. Το πρόβλημα είναι ότι οι δυνατότητες της Ευρώπης απέχουν πολύ.

Η Ευρώπη γίνεται ψηφιακή αποικία ανάμεσα σε δύο αυτοκρατορίες τεχνητής νοημοσύνης

Η παρουσίαση του μοντέλου ήταν μόνο η αρχή: Tο Project Glasswing – η πρωτοβουλία που δημιουργήθηκε για να μελετήσει και να περιορίσει τους κινδύνους που συνδέονται με το Mythos – δεν περιλαμβάνει κανέναν ευρωπαϊκό φορέα.

Και η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης αυτόν τον μήνα να στερήσει την πρόσβαση στο Mythos από μη Αμερικανούς πολίτες ήταν η πρώτη του είδους της, το παροιμιώδες «kill switch» της τεχνητής νοημοσύνης σε λειτουργία.

Απέδειξε ότι, αν ο Λευκός Οίκος το ήθελε, εκτιμάται πως το 88% του παγκόσμιου πληθυσμού θα μπορούσε να χάσει μέσα σε μια νύχτα την πρόσβαση στα αμερικανικά προηγμένα μοντέλα. Η Κίνα αναμένεται να αποκτήσει παρόμοιες δυνατότητες μέσα σε έναν χρόνο. Η Ευρώπη γίνεται ψηφιακή αποικία ανάμεσα σε δύο αυτοκρατορίες τεχνητής νοημοσύνης.

Για τις Βρυξέλλες έχει έρθει η ώρα της δράσης. Παρότι έχουμε μείνει πολύ πίσω, ο συνδυασμός κυριαρχίας, κλίμακας και μεταρρυθμίσεων είναι η μόνη μας ευκαιρία να καλύψουμε το χαμένο έδαφος. Μέχρι τότε, χρειαζόμαστε μια έξυπνη στρατηγική συνεργασίας που θα κρατήσει ζωντανή την οικονομία μας.

Απελευθέρωση της κλίμακας της Ευρώπης

Πρώτα και κύρια, το ζήτημα είναι η κλίμακα. Δεν επιλέξαμε εμείς αυτήν την κούρσα, αλλά σε αυτήν συμμετέχουμε.

Σε αυτήν την κούρσα, η υπολογιστική ισχύς και η καινοτομία τροφοδοτούνται από τεράστιες επενδύσεις. Τα τρισεκατομμύρια είναι πιο ρεαλιστικά από τα δισεκατομμύρια. Κεφάλαια τέτοιου μεγέθους δεν θα προέλθουν από δημόσιους πόρους. Θα πρέπει να είναι ιδιωτικά.

Η Επιτροπή οφείλει να συγκαλέσει έκτακτη σύνοδο με τις ηγετικές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Χρειαζόμαστε δεσμεύσεις ουσιαστικές και αξιόπιστες. Οι επικεφαλής των μεγάλων ομίλων πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι διακυβεύεται η δική τους επιβίωση και το μέλλον της Ευρώπης ως επιχειρηματικού χώρου που μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του.

Ταυτόχρονα, η Ένωση κεφαλαιαγορών της ΕΕ και η ενιαία ψηφιακή αγορά πρέπει να ολοκληρωθούν με ταχύρρυθμες διαδικασίες.

Η κλίμακα δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων, είναι και θέμα μεγέθους. Οι οικονομίες κλίμακας μας είναι οι οικονομίες της Ευρώπης. Εθνικές λύσεις δεν αρκούν. Χρειαζόμαστε γαλλογερμανικές Gigafactories και ευρωπαϊκούς δορυφορικούς σχηματισμούς. Πρέπει να αξιοποιήσουμε το πλεονέκτημα που διαθέτουμε: την κοινή μας αγορά και τις κοινές μας συνέργειες.

Πολυμερής συνεργασία απέναντι στον ψηφιακό ιμπεριαλισμό

Δεύτερον, η Επιτροπή πρέπει να κινητοποιήσει διεθνείς εταίρους. Να συγκεντρώσει δυναμικό υπολογισμού για την τεχνητή νοημοσύνη – τις δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων για την ΤΝ – πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα, προς μια κοινοπραξία μεσαίων δυνάμεων.

Η ΕΕ είναι η μόνη υπερδύναμη που μπορεί και επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τον πολυμερισμό για να αντιμετωπίσει τον ψηφιακό ιμπεριαλισμό. Η διεθνής ψηφιακή στρατηγική της ΕΕ ήδη παρέχει το πλαίσιο για δράση της Επιτροπής στον τομέα της ψηφιακής εξωτερικής πολιτικής. Διακηρύσσει τις «παγκόσμιες εταιρικές σχέσεις» στην ψηφιακή συνεργασία ως στόχο της. Τώρα ήρθε η ώρα η Ευρώπη να αναλάβει ηγετικό ρόλο σε αυτές τις προσπάθειες.

Τέλος, και παράλληλα με αυτά, η Επιτροπή πρέπει να οικοδομήσει μια νέα σχέση με τις ΗΠΑ. Είναι ένα δύσκολο αλλά αναγκαίο συμπέρασμα: είτε μας αρέσει είτε όχι, μεσοπρόθεσμα η Ευρώπη θα εξαρτάται από την αμερικανική υπολογιστική και μικροηλεκτρονική υποδομή για να αναπτύξει τους δικούς της παρόχους στο επίπεδο των εφαρμογών.

Διαθέτουμε κάποια μέσα πίεσης, όπως η τεχνολογία εκτύπωσης τσιπ – η μοναδική στο είδος της ολλανδική εταιρεία ASML. Όμως αυτά τα μέσα είναι περιορισμένα σε σχέση με τις ισχυρές δυνατότητες των ΗΠΑ.

Αυτό που χρειάζεται η Ευρώπη είναι μια πορεία στρατηγικού παραλληλισμού: συνεργασία με την Ουάσιγκτον όπου είναι αναγκαίο, ενώ ταυτόχρονα οικοδομούμε ικανότητες και υποδομές που κάποια μέρα θα μας επιτρέψουν να σταθούμε μόνοι μας.

Ίσως να ξαφνιάζει ορισμένους φανατικούς της απορρύθμισης, αλλά τα ρυθμιστικά πρότυπα βοηθούν. Αγκυρώνουν τις αμερικανικές τεχνολογίες στην ευρωπαϊκή εμπιστοσύνη και διαφάνεια. Αυτές είναι τα μόνα θεμέλια που μπορούν να μας προστατεύσουν στον σημερινό κόσμο απειλών και εξαναγκασμών και να εξασφαλίσουν στην αμερικανική τεχνολογία πρόσβαση στις αγορές μας.

Καμία στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη χωρίς δημόσια εμπιστοσύνη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βιώνουν το λεγόμενο «techlash» – μια αυξανόμενη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Θα αποφύγουμε παρόμοιες αντιδράσεις μόνο αν οι καινοτομίες στην ενεργειακή απόδοση ή στη χρήση νερού αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος αυτής της νέας διατλαντικής συνεργασίας.

Σε αυτό πρέπει να προστεθεί η κοινωνική αναδιανομή πόρων και κερδών, ώστε οι πολίτες να μην είναι εκείνοι που θα πιεστούν από τους γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης. Μόνο αν εξασφαλίσουμε τη δημόσια αποδοχή των επενδύσεων υψηλής ταχύτητας θα είναι αυτές πολιτικά και οικονομικά αποδοτικές.

Αυτά είναι δυσάρεστα, αλλά αληθινά μηνύματα. Η κινητοποίηση κεφαλαίων, η συσπείρωση συμμάχων και η διαπραγμάτευση με έναν απρόβλεπτο εταίρο έρχονται σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά μας ένστικτα για προσοχή και συναίνεση.

Όμως το αμερικανικό kill switch έχει ήδη δείξει ότι έχουμε εισέλθει σε αχαρτογράφητη περιοχή της τεχνητής νοημοσύνης. Το μόνο ανοικτό ερώτημα είναι αν εμείς οι Ευρωπαίοι θα καταφέρουμε να πάρουμε την τύχη μας στα χέρια μας και να εξελιχθούμε σε γεωπολιτικό παίκτη στην τεχνολογία.

Η εναλλακτική είναι να περιμένουμε κάποιον άλλον να μας «απενεργοποιήσει». Και αυτό δεν πρέπει ποτέ να το δεχτούμε.

Ο δρ Sergey Lagodinsky είναι πολιτικός του γερμανικού κόμματος «Bündnis 90/Die Grünen». Από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019 είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και έχει επίσης εκλεγεί αναπληρωτής πρόεδρος της Ομάδας των Πρασίνων/Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας. Υπήρξε πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης EuroNest, μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και της Αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με τη Λευκορωσία. Είναι επίσης αναπληρωματικό μέλος της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, της Αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ-Τουρκίας. Είναι νομικός και συγγραφέας.