Από 4 Ιουλίου λήγει η μείωση του ειδικού φόρου σε βενζίνη και ντίζελ στην Ιταλία, αβέβαιη η κατάσταση στα Στενά Ορμούζ, αντιδρά ο Τραμπ στις υψηλές τιμές καυσίμων.
Το Σάββατο 4 Ιουλίου λήγει η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης που είχε θεσπίσει η ιταλική κυβέρνηση, ύψους 5 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο τόσο για τη βενζίνη όσο και για το ντίζελ, όπως προβλέπεται από το τελευταίο διάταγμα της 5ης Ιουνίου. Σήμερα, 3 Ιουλίου, είναι η τελευταία ημέρα με συγκρατημένες τιμές στα πρατήρια.
Η κυβέρνηση Μελόνι είχε αποφασίσει τη μείωση της φορολογίας υπό το φως των εντάσεων που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και με τον συνακόλουθο αντίκτυπο που είχε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στη γενική τιμή του πετρελαίου.
Το κλείσιμο των Στενών προκάλεσε αύξηση των τιμών σε ολόκληρη την περιοχή, με επιπτώσεις και στις διεθνείς αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης. Η θαλάσσια κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει επαναληφθεί μόνο μερικώς και παραμένει κάτω από τα επίπεδα πριν από τη σύρραξη, ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν συνεχίζονται χωρίς πρόοδο ως προς τη διαχείριση του ναυτιλιακού διαδρόμου.
«Θα αξιολογήσουμε τι ενδέχεται να συμβεί υπό το φως των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη για την αποδέσμευση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο υπουργός Επιχειρήσεων και Made in Italy, Αντόλφο Ούρσο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων σε περίπτωση περαιτέρω γεωπολιτικών εντάσεων.
Συνολικά, μέχρι σήμερα οι παρεμβάσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης έχουν κοστίσει στην Ιταλία περίπου 2 δισ. ευρώ στα δημόσια ταμεία.
Τι αλλάζει στην Ιταλία;
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέφερε η Codacons, η ιταλική ένωση για τα δικαιώματα των καταναλωτών, ένα γεμάτο ρεζερβουάρ με ντίζελ ή βενζίνη, συνυπολογίζοντας και τον ΦΠΑ που επιβαρύνει τους ειδικούς φόρους, θα κοστίζει στους οδηγούς 3,05 ευρώ περισσότερα.
Επομένως, ελλείψει παράτασης της τελικής έκπτωσης, από τις 4 Ιουλίου η μέση τιμή του ντίζελ θα αυξηθεί σε 1,94 ευρώ το λίτρο στο κανονικό δίκτυο πρατηρίων και σε 2,02 ευρώ/λίτρο στους αυτοκινητοδρόμους. Η βενζίνη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 1,86 ευρώ το λίτρο, 1,95 ευρώ στους αυτοκινητοδρόμους.
Η Codacons κατήγγειλε «μια άμεση αύξηση των τιμοκαταλόγων στα πρατήρια, η οποία, παραδόξως, θα σημειωθεί παρά την κατακόρυφη πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου».
Η τιμή του Brent, σημείου αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, υποχώρησε από τα 95 δολάρια το βαρέλι στις αρχές Ιουνίου στα σημερινά 70,8 δολάρια, σημειώνοντας πτώση 25,5%. Μια μείωση που, ωστόσο, δεν αποτυπώθηκε αναλογικά στις τιμές στα πρατήρια: την ίδια περίοδο βενζίνη και ντίζελ φθηνύνουν μόλις περίπου 6%.
Η επίθεση της αντιπολίτευσης: «400 εκατομμύρια θα επιβαρύνουν οικογένειες και επιχειρήσεις»
Η αντιπολίτευση επιτέθηκε στην κυβέρνηση Μελόνι, κατηγορώντας την ότι βγάζει έσοδα από τα καύσιμα και ότι δεν παρεμβαίνει κατά της ακρίβειας, ευνοώντας έτσι νέες αυξήσεις.
«Σήμερα λήγει η έκπτωση στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα, και η κυβέρνηση Μελόνι δεν μπήκε καν στον κόπο να επαναφέρει την κινητή εισφορά. Ούτε αυτό. Προτιμούν να συνεχίσουν να γεμίζουν τα ταμεία αδειάζοντας τα πορτοφόλια των πολιτών. Το κάνουν εδώ και μήνες και το κάνουν από την 1η Ιανουαρίου 2026, όταν αύξησαν τους ειδικούς φόρους στο ντίζελ με την πρόφαση της «ευθυγράμμισης» με τη βενζίνη», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο αντιπρόεδρος του Κινήματος 5 Αστέρων Στέφανο Πατουανέλι.
Ο Πατουανέλι πρόσθεσε ότι «τουλάχιστον 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως επιπλέον εσόδων» θα καταλήξουν «να επιβαρύνουν οικογένειες, εργαζομένους, οδηγούς φορτηγών και επιχειρήσεις. Αλλά θα είναι σίγουρα περισσότερα, γιατί πλέον οι αυξήσεις στα πρατήρια έχουν γίνει πάγιο φαινόμενο».
Καύσιμα στην Ευρώπη, ένα κατακερματισμένο τοπίο
Η κατάσταση παραμένει ανομοιόμορφη στην Ευρώπη, με ορισμένες χώρες όπου μορφές στήριξης για τα καύσιμα εξακολουθούν να ισχύουν και άλλες όπου τα βασικά μέτρα έκπτωσης ή ελέγχου των τιμών έχουν καταργηθεί, περιοριστεί ή δεν έλαβαν ποτέ τη μορφή δομημένων και διαρκών ενισχύσεων.
Στην Ισπανία η κυβέρνηση θα διατηρήσει μια άμεση μείωση στην τιμή των καυσίμων, η οποία όμως θα μειώνεται σταδιακά ανάλογα με τη σταθερότητα των διεθνών αγορών. Από την 1η Ιουλίου τίθεται σε ισχύ μια νέα αλλαγή για τους Ισπανούς οδηγούς.
Η κυβέρνηση κατάργησε τον μειωμένο ΦΠΑ 10% που είχε εφαρμοστεί προσωρινά στη βενζίνη και το ντίζελ, τα οποία έτσι θα επιστρέψουν στον κανονικό συντελεστή 21%. Τον Ιούλιο η έκπτωση θα είναι 15 λεπτά το λίτρο, τον Αύγουστο θα μειωθεί σε 10 λεπτά και τον Σεπτέμβριο θα περιοριστεί σε 5 λεπτά το λίτρο.
Στην Πορτογαλία, η έκπτωση ανέρχεται σήμερα σε 2,48 λεπτά το λίτρο για το ντίζελ και σε 3,12 λεπτά το λίτρο για τη βενζίνη. Η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να καταργήσει τη μείωση στον φόρο ISP μόλις σταθεροποιηθούν οι διεθνείς αγορές, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για πιθανή αύξηση των τιμών των καυσίμων. Χρονοδιάγραμμα δεν έχει ακόμη οριστεί.
Στη Γαλλία, τα βασικά μέτρα περιλαμβάνουν ένα μπόνους 100 ευρώ για εργαζομένους με χαμηλό εισόδημα που χρησιμοποιούν συχνά το αυτοκίνητο, σε ισχύ έως το τέλος Ιουλίου. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι επιδοτήσεις σε ορισμένους ιδιαίτερα πληγμένους κλάδους, όπως η γεωργία και η αλιεία. Την ίδια στιγμή, η TotalEnergies θα διατηρήσει για όλο το καλοκαίρι ανώτατη τιμή 1,99 ευρώ το λίτρο στα καύσιμα σε πρατήρια που βρίσκονται σε αγροτικές περιοχές, και το μέτρο θα επεκταθεί και στα πρατήρια αυτοκινητοδρόμων της εταιρείας τα Σαββατοκύριακα με αυξημένη κίνηση.
Στη Γερμανία, όπως και στην Ιταλία, η επιδότηση στα καύσιμα καταργήθηκε από την 1η Ιουλίου. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές της βενζίνης αυξάνονται ξανά στη Γερμανία.
Οι γερμανικές πετρελαϊκές εταιρείες εκμεταλλεύτηκαν τη φάση πριν από το τέλος της επιδότησης για να αυξήσουν αισθητά τις τιμές των καυσίμων στη Γερμανία. Στις ώρες που ακολούθησαν τη λήξη του μέτρου, βενζίνη και ντίζελ ακριβαίνουν μεταξύ 14 και 19 λεπτών το λίτρο, ανακτώντας ουσιαστικά το μεγαλύτερο μέρος του φορολογικού οφέλους περίπου 17 λεπτών που είχε χορηγήσει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Στην Ουγγαρία τα μέτρα καταργήθηκαν το Σάββατο 27 Ιουνίου, με τις τιμές να διαμορφώνονται στη συνέχεια σε επίπεδα χαμηλότερα από το προηγούμενο πλαφόν που είχε επιβάλει η κυβέρνηση.
Στην Πολωνία, μέχρι την 1η Ιουλίου ίσχυαν μέτρα συγκράτησης των τιμών των καυσίμων, μεταξύ των οποίων ανώτατα όρια στις τιμές στα πρατήρια και μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές, όπως ΦΠΑ και ειδικοί φόροι κατανάλωσης, που είχαν εισαχθεί για να μετριάσουν τον αντίκτυπο της ενεργειακής ακρίβειας.
Με τη λήξη τους, η αγορά κατέγραψε αύξηση των τιμών. Ωστόσο, παραμένουν σε ισχύ ορισμένες προσφορές των εταιρειών διανομής, κυρίως τα Σαββατοκύριακα, που επιτρέπουν στους καταναλωτές να εξασφαλίζουν εκπτώσεις περίπου 5% στα καύσιμα.
Στην Ελλάδα έληξε στις 30 Ιουνίου το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πετρελαϊκών εταιρειών, που είχε τεθεί για να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων στη φάση έντονης ενεργειακής μεταβλητότητας. Με τη λήξη του μέτρου, δεν ισχύει πλέον κανένας περιορισμός στα περιθώρια κέρδους που μπορούν να εφαρμόζουν οι εταιρείες του κλάδου.
Από τον Μάρτιο η ελληνική κυβέρνηση είχε επιβάλει όρια στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα (5 λεπτά το λίτρο για τις εταιρείες trading και 12 λεπτά για τα πρατήρια) και ένα σύστημα άμεσων ενισχύσεων προς τους πολίτες μέσω του «Fuel Pass», με επιδοτήσεις μεταξύ 50 και 60 ευρώ για τους κατοίκους των νησιών ανάλογα με το εισόδημα.
Η Κύπρος δεν έχει επιβάλει πλαφόν στις τιμές των καυσίμων, αλλά παρακολουθεί τα περιθώρια κέρδους των πετρελαϊκών εταιρειών και μπορεί να επιβάλλει κυρώσεις σε περίπτωση πρακτικών που θεωρούνται υπερβολικές.
ΗΠΑ, Τραμπ: «Η πτώση των τιμών δεν προχωρά αρκετά γρήγορα»
Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι τιμές της βενζίνης βρίσκονται σε πτώση, αλλά παραμένουν πάνω από τα προ κρίσης επίπεδα.
«Όπως ακριβώς είχα υποσχεθεί, οι τιμές του πετρελαίου καταρρέουν γρήγορα και οι τιμές της βενζίνης στα πρατήρια πέφτουν επίσης, αν και όχι τόσο γρήγορα όσο θα έπρεπε». Αυτό έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στο Truth.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαβεβαίωσε ότι «η Αμερική δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρή όσο σήμερα και οι τιμές της βενζίνης θα επιστρέψουν σύντομα στα ιστορικά χαμηλά από τα οποία απολάμβαναν οι Αμερικανοί πριν από τη «βόλτα» μας στο Ιράν, η οποία αποδείχθηκε μεγάλη επιτυχία».
Σύμφωνα με τα στοιχεία της American Automobile Association, την Παρασκευή η μέση τιμή της βενζίνης «regular» στις Ηνωμένες Πολιτείες διαμορφώθηκε στα 3,85 δολάρια το γαλόνι (3,7 λίτρα). Πρόκειται για τιμή χαμηλότερη σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, αλλά είναι με διαφορά η υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί την παραμονή του Σαββατοκύριακου της 4ης Ιουλίου από το 2022, χρονιά κατά την οποία ο εθνικός μέσος όρος έφτασε τα 4,80 δολάρια το γαλόνι, ανήμερα της εθνικής εορτής.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ωστόσο, καταγράφηκε σαφής πτώση, αφού τον Μάιο οι τιμές είχαν φτάσει στο υψηλό των 4,56 δολαρίων το γαλόνι.
Ο πρόεδρος Τραμπ κατηγόρησε τις πετρελαϊκές εταιρείες ότι δεν μειώνουν αρκετά γρήγορα τις τιμές της βενζίνης στα πρατήρια, σε συνάρτηση με την πτώση της τιμής του πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές.