Η Κομισιόν περιορίζει την πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ λόγω ανησυχιών για ξένη ανάμειξη

Σε σχέδιο κανονισμού που εξασφάλισε το Euronews και αναμένεται να παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να περιορίσει την πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ, επιτρέποντας στις δημόσιες αρχές να αποκλείουν από τις δημόσιες συμβάσεις ξένες εταιρείες που ενέχουν κινδύνους παρέμβασης.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Το προσχέδιο έρχεται σε μια συγκυρία αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με ανησυχίες για διαρροές δεδομένων από ευαίσθητες δημόσιες υπηρεσίες προς το Πεκίνο και την Ουάσινγκτον, καθώς και για την εργαλειοποίηση της εξάρτησης της ΕΕ από σπάνιες γαίες και τεχνολογικά προϊόντα από την Κίνα.

Το προσχέδιο προβλέπει ότι «οι δημόσιοι αγοραστές λαμβάνουν, κατά περίπτωση και σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας ανάθεσης, από τον σχεδιασμό και τη διαβούλευση με την αγορά έως την ανάθεση και την εκτέλεση της σύμβασης, τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των συμφερόντων ασφάλειας και δημόσιας ασφάλειας της Ένωσης».

Στο κείμενο προστίθεται ότι κίνδυνοι για την ασφάλεια ή τη δημόσια ασφάλεια σε μια δημόσια σύμβαση μπορεί να απορρέουν από εταιρείες των οποίων η «δομή ιδιοκτησίας, ελέγχου ή χρηματοδότησης» ενέχει «κινδύνους αδικαιολόγητης παρέμβασης ή επιρροής επ’ αυτής», καθώς και από εταιρείες των οποίων η «έκθεση σε νομοθεσία τρίτων χωρών [...] μπορεί να τις υποχρεώσει σε γνωστοποίηση ευαίσθητων πληροφοριών ή σε παρέμβαση στην εκτέλεση της σύμβασης».

Τέλος, στις αναθέτουσες αρχές θα επιτρέπεται να εισάγουν ευρωπαϊκή προτίμηση στις δημόσιες συμβάσεις, αν και το σχέδιο κανονισμού δεν θα την καθιστά υποχρεωτική.

Τέτοιες διατάξεις θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν τη στροφή της ΕΕ προς τον προστατευτισμό και μια στρατηγική «Made in Europe», την οποία η Κομισιόν είχε ήδη προτείνει τον περασμένο Μάρτιο για στρατηγικούς κλάδους όπως οι καθαρές τεχνολογίες, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Οι κίνδυνοι ξένης παρέμβασης και μεταφοράς δεδομένων έχουν οξυνθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν υιοθετήσει νομοθεσίες που τους επιτρέπουν να ζητούν από εταιρείες υπό τη δικαιοδοσία τους να μεταφέρουν δεδομένα που αποθηκεύονται στην ΕΕ.

Ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις λαμβάνουν ήδη μέτρα για τον περιορισμό αυτών των κινδύνων. Τον Απρίλιο, η γαλλική κυβέρνηση τερμάτισε τη σύμβασή της με τη Microsoft για την προστασία των δεδομένων υγείας των Γάλλων και, τον Ιούνιο, αντικατέστησε την αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας Palantir με τη γαλλική ChapsVision για την επεξεργασία ευαίσθητων πληροφοριών που τηρεί η εθνική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας της χώρας, η Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Ασφάλειας (DGSI).

Τα τελευταία χρόνια, αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Δανία, έχουν επίσης ακυρώσει ή απορρίψει δημόσιες συμβάσεις με τον κινεζικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό Huawei, επικαλούμενα ανησυχίες για την ασφάλεια.

Το σχέδιο κανονισμού αποσκοπεί επίσης στην προστασία «κρίσιμων υποδομών, κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού, κρίσιμων τεχνολογιών ή βασικών υπηρεσιών, της ανθεκτικότητας έναντι φυσικών, κυβερνο- ή υβριδικών απειλών, καθώς και στην πρόληψη και προστασία έναντι κινδύνων διατάραξής τους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που οφείλονται σε επιζήμιες στρατηγικές εξαρτήσεις από προμηθευτές τρίτων χωρών».

Πέρυσι, η Κίνα διέκοψε προς την ΕΕ τις εξαγωγές ορυκτών σπάνιων γαιών, που είναι απαραίτητα για τις πράσινες τεχνολογίες και τον αμυντικό τομέα. Εμπόδισε επίσης τη Nexperia, εταιρεία με έδρα την Ολλανδία που ανήκει στην κινεζική Wingtech, να εισάγει κινεζικά τσιπ απαραίτητα για την αυτοκινητοβιομηχανία της ΕΕ.