Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες τον Ιούνιο είναι 1,39°C πάνω από την εκτιμώμενη προβιομηχανική μέση τιμή για το 1850-1900, σύμφωνα με το πρόγραμμα Copernicus.
Η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο στην ιστορία της, καθώς ένας καυτός καύσωνας σάρωσε μια ήπειρο που αντιμετωπίζει ολοένα και συχνότερα και εντονότερα ακραία φαινόμενα ζέστης, σύμφωνα με την υπηρεσία κλιματικής παρακολούθησης της ΕΕ την Πέμπτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση δημοσιεύεται ενώ ένας νέος καύσωνας πλήττει αυτή την εβδομάδα την Ευρώπη, μετά από έναν πρωτοφανή καύσωνα τον Ιούνιο και ένα ασυνήθιστα πρώιμο θερμό κύμα την άνοιξη, τον Μάιο.
Η μέση θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη έφτασε τον Ιούνιο τους 20,74°C, περισσότερο από 3°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το νέο αυτό επίπεδο ξεπέρασε το προηγούμενο ρεκόρ για την περιοχή, που είχε σημειωθεί τον Ιούνιο του 2025.
«Σε έναν θερμότερο κόσμο θα βλέπουμε περισσότερους καύσωνες», δήλωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, επικεφαλής στρατηγικής για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων (ECMWF), που διαχειρίζεται το Copernicus.
«Θα είναι πιο έντονοι, θα διαρκούν περισσότερο και θα επηρεάζουν περισσότερες γεωγραφικές περιοχές», είπε η Μπέρτζες στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).
Ήταν ο δεύτερος θερμότερος Ιούνιος που έχει καταγραφεί παγκοσμίως και για την Ευρώπη συνολικά, σύμφωνα με το Copernicus, καθώς η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή συνεχίζει να ανεβάζει τις θερμοκρασίες.
Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες τον Ιούνιο ήταν κατά 1,39°C υψηλότερες από τον εκτιμώμενο μέσο όρο της προβιομηχανικής εποχής, για την περίοδο 1850-1900, σύμφωνα με το Copernicus.
Οι ωκεανοί του πλανήτη κατέγραψαν τις υψηλότερες θερμοκρασίες Ιουνίου στην ιστορία, στο πλαίσιο του θερμού φαινομένου Ελ Νίνιο που βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να ενισχυθεί στον τροπικό Ειρηνικό.
«Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής, όπου η κλιματική αλλαγή παύει να είναι ένα αφηρημένο, μελλοντικό στατιστικό πρόβλημα που διαβάζεις σε εκθέσεις και μετατρέπεται σε ένα απτό, σημερινό και ανατρεπτικό στοιχείο της καθημερινής ζωής», είπε η Μπέρτζες.
«Θερμικός θόλος»
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον κόσμο και οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία τροφοδοτούν συχνότερους και πιο έντονους καύσωνες.
Ο Ιούνιος ήταν ιδιαίτερα δύσκολος για την Ευρώπη, καθώς ένας «θερμικός θόλος», ένα σύστημα υψηλής πίεσης που λειτουργεί σαν καπάκι πάνω σε κατσαρόλα που βράζει, οδήγησε σε απόλυτα και μηνιαία ρεκόρ θερμοκρασίας σε αρκετές χώρες.
Χιλιάδες θάνατοι συνδέθηκαν με τον καύσωνα, κυρίως στη Γαλλία, την Ισπανία και το Βέλγιο.
Περισσότερα από τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων, δηλαδή 410 εκατομμύρια άνθρωποι, βίωσαν θερμοκρασίες άνω των 35°C κατά τη διάρκεια του καύσωνα από 15 έως 30 Ιουνίου, σύμφωνα με ανάλυση του AFP.
Ο καύσωνας του Ιουνίου «συνέβαλε σε σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, συμπεριλαμβανομένων θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη», ανέφερε το Copernicus.
Σχεδόν 300 εκατομμύρια άνθρωποι, ανάμεσά τους 100 εκατομμύρια παιδιά και ηλικιωμένοι, ενδέχεται να εκτέθηκαν σε επιβλαβή επίπεδα ρύπανσης από όζον κατά τη διάρκεια της εξαντλητικής ζέστης του Ιουνίου, σύμφωνα με έκθεση της ΜΚΟ Global Witness που κοινοποιήθηκε αποκλειστικά στο AFP.
Τα υψηλά ποσοστά υγρασίας ήταν ένας από τους λόγους που ο καύσωνας του Ιουνίου ήταν τόσο έντονος, δήλωσε η Μπέρτζες.
«Η υγρασία ήταν εξαιρετικά υψηλή, κάτι που σήμαινε ότι ο κόσμος δεν έβρισκε ανακούφιση τη νύχτα. Έτσι είχαμε αρκετές τροπικές νύχτες στη σειρά», είπε.
Η Μεσόγειος βίωσε τον δικό της θαλάσσιο καύσωνα-ρεκόρ, ενώ και οι ακτές του Ατλαντικού της ηπείρου επλήγησαν από θερμά επεισόδια, θέτοντας τα οικοσυστήματα σε κίνδυνο.
«Όταν η θάλασσα είναι ζεστή, έχουμε μικρότερη ανακούφιση τη νύχτα, επειδή δεν έρχεται δροσιά από τον ωκεανό. Δεν υπάρχει θαλάσσια αύρα», εξήγησε η Μπέρτζες.
Οι ξηρές συνθήκες αύξησαν τον κίνδυνο ξηρασίας στην ανατολική Ευρώπη και συνέβαλαν στην εκδήλωση δασικών πυρκαγιών στην Ιβηρική χερσόνησο και τη νότια Γαλλία, σύμφωνα με το Copernicus.
Παλαιά κτίρια
Το World Weather Attribution, ένα δίκτυο κλιματικών επιστημόνων, ανέφερε τον περασμένο μήνα ότι ο καύσωνας του Ιουνίου στην Ευρώπη ήταν ο «σοβαρότερος που έχει καταγραφεί ποτέ», με βάση τριήμερη πρόγνωση των μέσων μέγιστων θερμοκρασιών στην υπό μελέτη περιοχή.
Ένας τέτοιος καύσωνας θα ήταν «σχεδόν αδύνατος» χωρίς την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, πρόσθεσαν. Ένα αντίστοιχο φαινόμενο τον Ιούνιο του 2003 θα ήταν περίπου κατά 2°C πιο δροσερό.
Η Μπέρτζες τόνισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται σχέδια προσαρμογής για να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή.
«Πολλά εντυπωσιακά κτίρια σε όλη την Ευρώπη χτίστηκαν πριν από εκατοντάδες χρόνια και εκείνο το κλίμα δεν υπάρχει πια», είπε.
Ο κόσμος, σημείωσε η Μπέρτζες, πρέπει να φτάσει σε μηδενικό καθαρό ισοζύγιο εκπομπών από την καύση ορυκτών καυσίμων το συντομότερο δυνατόν.
«Οι καύσωνες θα γίνονται μόνο χειρότεροι όσο περισσότερες εκπομπές από ορυκτά καύσιμα διοχετεύουμε στην ατμόσφαιρα», προειδοποίησε.