Meta και Google απαγορεύουν τις πολιτικές διαφημίσεις. Πριν από τις ουγγρικές εκλογές πολλές πέρασαν τα φίλτρα. Κυπριακή έρευνα αναδεικνύει το φαινόμενο πέρα από την Ουγγαρία
Κατόπιν ευρωπαϊκού κανονισμού, τον περασμένο Οκτώβριο η Meta, που διαχειρίζεται το Facebook, το Instagram και το WhatsApp, καθώς και η Google, μητρική εταιρεία του YouTube, απαγόρευσαν τις πολιτικές διαφημίσεις στις πλατφόρμες τους (οι κατευθυντήριες γραμμές του TikTok τις απαγορεύουν ήδη από το 2019).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όμως ανεπιθύμητες διαφημίσεις εξακολουθούν μέχρι σήμερα να περνούν τα «τείχη» που έχουν υψώσει οι εταιρείες. Ακόμη και όταν οι χρήστες καταγγέλλουν το σχετικό περιεχόμενο μέσω των ειδικών φορμών στις πλατφόρμες, η γρήγορη απομάκρυνσή τους δεν είναι εφικτή, όπως προκύπτει από τις πρόσφατες έρευνες του Mediterranean Digital Media Observatory (MedDMO).
Οι ειδικοί του MedDMO πραγματοποίησαν την έρευνά στη διάρκεια της φετινής ανοιξιάτικης προεκλογικής εκστρατείας στην Κύπρο: από τις αρχές Οκτωβρίου πέρυσι έως τα τέλη Μαΐου φέτος, παρακολουθούσαν συνεχώς, με τη βοήθεια μοντέλου μηχανικής μάθησης, τις επί πληρωμή αναρτήσεις που εμφανίζονταν στις πλατφόρμες και περιείχαν το όνομα κάποιου υποψηφίου των εκλογών. Μετά από ανθρώπινο έλεγχο, τα περιεχόμενα αυτά δηλώνονταν στις πλατφόρμες και το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό – παρουσιάζει συνοπτικά (πηγή στα Ουγγρικά)την έρευνα το Lakmusz.
Στην κυπριακή προεκλογική εκστρατεία σχεδόν 3.500 παράτυπες διαφημίσεις πέρασαν τα φίλτρα ελέγχου
Κατά την περίοδο της έρευνας (Οκτώβριος 2025 – Μάιος 2026) το MedDMO εντόπισε συνολικά 3.359 παράτυπες πολιτικές διαφημίσεις στις τρεις πλατφόρμες, με τις περισσότερες – σχεδόν 2.500 – να εμφανίζονται στις πλατφόρμες της Meta. Παρότι η μητρική εταιρεία του Facebook αναγνώρισε ότι περίπου οι μισές από τις διαφημίσεις που της καταγγέλθηκαν παραβίαζαν τους κανόνες, τις αφαίρεσε από τις πλατφόρμες της, με εξαίρεση 12 περιπτώσεις, μόνο αφού είχε ολοκληρωθεί η περίοδος προβολής τους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η Meta διέγραφε μόνο τις επίμαχες αναρτήσεις, κατά μέσο όρο έπειτα από 60 ημέρες ενεργής διαθεσιμότητας, χωρίς να εξετάζει τις σελίδες που τις δημοσίευαν, ούτε τους ιδιοκτήτες τους.
Δεν διαφήμιζαν μόνο οι υποψήφιοι βουλευτές κατά την προεκλογική εκστρατεία. Στο πλαίσιο της έρευνας το MedDMO εντόπισε επίσης εννέα ανώνυμους λογαριασμούς που προωθούσαν πολιτικές διαφημίσεις. Οι σελίδες αυτές δημοσίευσαν συνολικά 453 διαφημίσεις, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων μέσα στις 24 ημέρες πριν από τις εκλογές.
Η ουγγρική ρύθμιση δεν ήταν αρκετά αποτελεσματική
Πριν από την απαγόρευση των πολιτικών διαφημίσεων τον περασμένο Οκτώβριο, πρόσωπα και οργανισμοί προσκείμενοι στο Fidesz στην Ουγγαρία δαπανούσαν τεράστια ποσά σε πολιτική προβολή. Ακόμη και μετά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης, ορισμένοι διαφημιζόμενοι συνέχισαν να αγοράζουν μαζικά πολιτικές διαφημίσεις στις πλατφόρμες της Meta και της Google.
Εκτός από οργανώσεις προσκείμενες στο Fidesz και ψευδή προφίλ στο Facebook που αναπαρήγαγαν τη ρητορική της κυβέρνησης Fidesz, παράτυπες διαφημίσεις κατά την προεκλογική εκστρατεία αγόρασαν και υποψήφιοι του κόμματος. (Τον φετινό Ιανουάριο, για παράδειγμα, ο υποψήφιος βουλευτής του Fidesz Νέμεθ Μπάλαζ δημοσίευσε 37 διαφημίσεις στο Facebook, ενώ άλλοι 13 υποψήφιοι του Fidesz κατάφεραν επίσης να παρακάμψουν τη ρύθμιση που απαγορεύει τις πολιτικές διαφημίσεις.)
Έτσι, παρά την απαγόρευση, οι Ούγγροι ψηφοφόροι ήρθαν αντιμέτωποι με πολιτικές διαφημίσεις που εμφανίζονταν με ευκολία έως και τον Απρίλιο. Το φαινόμενο απασχόλησε επανειλημμένα εκείνη την περίοδο τον ουγγρικό Τύπο. Οι διαφημιζόμενοι καταχώριζαν τα επίμαχα μηνύματα σε άλλες κατηγορίες, παρουσιάζοντας τις αναρτήσεις τους όχι ως πολιτική διαφήμιση αλλά, για παράδειγμα, ως κοινωνικού σκοπού, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις περνούσαν χωρίς πρόβλημα από τα φίλτρα της Meta.