To CDU απορρίπτει την παρένθετη μητρότητα για ηθικούς λόγους και θέλει να παραμείνει απαγορευμένη στη Γερμανία: η υπόθεση του Γενς Σπαν ανοίγει συζήτηση για τις αντιφάσεις ανάμεσα στη γραμμή του κόμματος και την προσωπική του ζωή.
Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ένωσης CDU/CSU, Γενς Σπαν, και ο σύζυγός του, Ντάνιελ Φούνκε, έγιναν γονείς. «Ο άντρας μου έγινε μπαμπάς, κι εγώ μαζί του», δήλωσε ο Σπαν στην εφημερίδα Bild. «Ο Γεώργιος είναι όλη μας η ευτυχία. Αυτό το συναίσθημα δύσκολα περιγράφεται με λόγια».
Σύμφωνα με την εφημερίδα, το αγόρι γεννήθηκε στις ΗΠΑ από παρένθετη μητέρα.
Στη Γερμανία, ο νόμος για την προστασία των εμβρύων του 1990 απαγορεύει την παρένθετη μητρότητα και απαγορεύει επίσης τη δωρεά ωαρίων. Ιατρικό προσωπικό μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με ποινικές κυρώσεις, εάν γονιμοποιήσει τεχνητά ωάριο με σκοπό μια εγκυμοσύνη άλλης γυναίκας.
Συμβάσεις παρένθετης μητρότητας θεωρούνται στη Γερμανία «αντίθετες προς τα χρηστά ήθη» και, ως εκ τούτου, είναι νομικά άκυρες.
Έτσι, μια Γερμανίδα που επιθυμεί να γίνει μητέρα δεν θεωρείται αρχικά νομικά συγγενής με το παιδί, όπως εξηγεί το Υπουργείο Εξωτερικών (πηγή στα Γερμανικά). Και ένας Γερμανός που επιθυμεί να γίνει πατέρας δεν μπορεί να θεμελιώσει την πατρότητά του αποκλειστικά μέσω σύμβασης παρένθετης μητρότητας. Η νομική γονεϊκότητα πρέπει να αναγνωριστεί εκ των υστέρων στη Γερμανία.
Οι «κοινοί θνητοί» αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια
Για όσους στη Γερμανία θέλουν να γίνουν γονείς με τη βοήθεια παρένθετης μητρότητας, ο δρόμος είναι κατ’ αρχήν γεμάτος σημαντικά νομικά εμπόδια. Ιδιαίτερα περίπλοκη μπορεί να αποδειχθεί η επιστροφή του παιδιού στη Γερμανία. Η αναγνώριση ενός παιδιού που γεννήθηκε στο εξωτερικό μέσω παρένθετης μητέρας μπορεί να είναι δύσκολη για τους Γερμανούς επίδοξους γονείς, επειδή το γερμανικό δίκαιο αναγνωρίζει αρχικά ως μητέρα τη γυναίκα που γέννησε το παιδί.
Ερωτήματα σχετικά με το πιστοποιητικό γέννησης, την ιθαγένεια του παιδιού και την καταχώριση της νομικής γονεϊκότητας μπορεί να οδηγήσουν σε χρονοβόρες διαδικασίες.
Με απόφαση του συνεδρίου του CDU τον Φεβρουάριο φέτος, το κόμμα επιβεβαίωσε την απορριπτική του στάση απέναντι στην παρένθετη μητρότητα. Σε αυτήν αναφέρεται: «Ενόψει ηθικών, νομικών και πρακτικών επιφυλάξεων σχετικά με την παρένθετη μητρότητα, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση Γερμανίας επαναβεβαιώνει το αίτημά της η παρένθετη μητρότητα – ακόμη και σε αλτρουιστικά μοντέλα – να παραμείνει απαγορευμένη στη Γερμανία, ώστε να αποτραπούν καταχρήσεις, εκμετάλλευση και κίνδυνοι για την υγεία».
Για την οικογένεια Σπαν η αναγνώριση της γονεϊκότητας δεν αποτελεί πρόβλημα
Παρά τις πρόσφατες εξελίξεις στην οικογένεια Σπαν, το CDU παραμένει πιστό σε αυτή τη θέση. «Η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση Γερμανίας έχει σαφή απόφαση συνεδρίου», δήλωσε εκπρόσωπος του κόμματος κατόπιν ερώτησης του Γερμανικού Πρακτορείου Ειδήσεων. «Από τη σκοπιά του κόμματος, η ισχύουσα νομική κατάσταση στη Γερμανία πρέπει να παραμείνει ως έχει».
Στην τρέχουσα περίπτωση δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πατρότητα του Φούνκε – ο οποίος φέρεται να είναι ο βιολογικός πατέρας του παιδιού – θα αναγνωριστεί και στη Γερμανία. Το ίδιο ισχύει για τον Σπαν, ανεξάρτητα αν η πατρότητά του στις ΗΠΑ θεμελιώθηκε μέσω δικαστικής απόφασης ή μέσω υιοθεσίας.
Ο Σπαν και ο σύζυγός του δεν παραβίασαν έτσι το γερμανικό δίκαιο, καθώς κατέφυγαν στις ΗΠΑ, όπου η παρένθετη μητρότητα είναι πλήρως νόμιμη. Το ζευγάρι δεν αντιμετωπίζει ούτε προβλήματα ως προς την αναγνώριση του παιδιού.
Η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον κυρίως στο ερώτημα αν υπάρχει αντίφαση ανάμεσα στην προσωπική απόφαση του Σπαν και στις πολιτικές του θέσεις. Ο εκδότης της ιστοσελίδας queer.de, Μίχα Σούλτσε, γράφει σε σχόλιό του ότι, απέναντι στο κύμα μίσους κατά της νεαρής οικογένειας ουράνιου τόξου, ο Σπαν αξίζει την αλληλεγγύη της κουίρ κοινότητας. Ταυτόχρονα, όμως, προσάπτει στον πολιτικό του CDU «πολιτική υποκρισία».
Και από άλλα τμήματα της κοινωνίας ο Σπαν κατηγορείται για υποκρισία.
Πριν από έντεκα χρόνια, όταν στη Γερμανία διεξαγόταν συζήτηση για την παρένθετη μητρότητα, το περιοδικό «GQ» είχε ζητήσει, μεταξύ άλλων, και από τον Γενς Σπαν να τοποθετηθεί. Ο τότε εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ένωσης για θέματα υγείας είχε εκφραστεί κριτικά. «Ως γκέι άνδρας και χριστιανός, προσωπικά μπορώ να συμφιλιωθώ μόνο πολύ δύσκολα με την ιδέα μιας ενοικιαζόμενης μήτρας», έγραψε ο Σπαν στο περιοδικό.
Μερικά χρόνια αργότερα, όταν ο Σπαν ήταν υπουργός Υγείας, το FDP ζήτησε στη Bundestag μεταρρύθμιση του νόμου για την προστασία των εμβρύων. Το υπουργείο του Σπαν ανέφερε τον Απρίλιο του 2020 ότι ο νομοθέτης, με την απαγόρευση της παρένθετης μητρότητας, ήθελε, προς το συμφέρον του παιδιού, να διασφαλίσει τη σαφήνεια της μητρότητας, όπως είχε μεταδώσει τότε το Redaktionsnetzwerk Deutschland.
Στην παρένθετη μητρότητα, η γενετική μητέρα και η γυναίκα που κυοφορεί δεν είναι το ίδιο πρόσωπο. «Οι ειδικές δυσκολίες που συνδέονται με αυτό για την αυτογνωσία του παιδιού θα μπορούσαν, κατά την άποψη του νομοθέτη, να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξή του, με την έννοια ότι απειλείται το συμφέρον του παιδιού», ανέφερε τότε ακόμη το υπουργείο Υγείας υπό τον Σπαν.
Και ο πολιτικός του CDU Στρεεκ γίνεται πατέρας μέσω παρένθετης μητρότητας
Παρεμπιπτόντως, μια συζήτηση για την παρένθετη μητρότητα είχε ήδη προκαλέσει ενδιαφέρον τον Απρίλιο, όταν ο ιολόγος και βουλευτής του CDU Χέντρικ Στρεεκ και ο σύζυγός του, Πολ Τσούμπάιλ, ανακοίνωσαν δημόσια ότι έγιναν γονείς. «Ναι, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι γίναμε γονείς», είχε δηλώσει τότε ο Στρεεκ στο περιοδικό «Bunte». Σύμφωνα με το περιοδικό, και το δικό τους παιδί γεννήθηκε στις ΗΠΑ.