Καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο ετοιμάζεται για τον έβδομο πρωθυπουργό σε μια δεκαετία, πληθαίνουν τα ερωτήματα για το υπουργικό συμβούλιο του Άντι Μπέρναμ και την πολιτική του ατζέντα.
Ο Άντι Μπέρναμ θα αναλάβει και επισήμως καθήκοντα πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, αφού ο βασιλιάς Κάρολος Γ' τον καλέσει να σχηματίσει κυβέρνηση, σηματοδοτώντας ακόμη ένα κεφάλαιο σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας που έχει ήδη φέρει επτά πρωθυπουργούς μέσα σε μία δεκαετία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρώην δήμαρχος του ευρύτερου Μάντσεστερ διαδέχεται τον Κιρ Στάρμερ, ο οποίος παραιτήθηκε έπειτα από δύο χρόνια στην εξουσία, υπό την πίεση της κλιμακούμενης πολιτικής δυσαρέσκειας.
Ο Μπέρναμ θα μεταβεί στο παλάτι του Μπάκιγχαμ αφότου ο Στάρμερ υποβάλει επισήμως την παραίτησή του και προτού εκφωνήσει την πρώτη του ομιλία έξω από το νούμερο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, όπου αναμένεται να παρουσιάσει τα σχέδιά του για την αντιμετώπιση της κρίσης κόστους ζωής, την επανεκκίνηση της οικονομικής ανάπτυξης και τη μεταβίβαση περισσότερων εξουσιών μακριά από το Γουέστμινστερ.
Στα 56 του χρόνια κληρονομεί μια οικονομία επιβαρυμένη από την υποτονική ανάπτυξη μετά την πανδημία· ωστόσο, στο πρώτο τρίμηνο του 2026 η βρετανική οικονομία ξεπέρασε σε επιδόσεις την Ευρωζώνη και τις οικονομίες της G7.
Το βασικό επιτόκιο της Τράπεζας της Αγγλίας αναμένεται να αυξηθεί εκ νέου φέτος για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, εξέλιξη που θα μπορούσε να επιβαρύνει το κόστος δανεισμού, ενώ αυξάνεται η πίεση στα δημόσια οικονομικά και ενισχύεται η υποστήριξη προς το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, αφήνοντας στον Μπέρναμ ελάχιστο χρόνο για να πείσει τους ψηφοφόρους ότι η κυβέρνησή του μπορεί να αλλάξει πορεία πριν από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Ποιες είναι οι πολιτικές του Άντι Μπέρναμ;
Ο Μπέρναμ έχει δεχθεί κριτική επειδή παρουσίασε ασαφείς λεπτομέρειες για τα σχέδιά του για τη χώρα στην πρώτη του ομιλία, μετά την ανακοίνωση της πρόθεσής του να αναλάβει την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος.
Εφόσον κανένας άλλος βουλευτής δεν τον αμφισβήτησε, απέφυγε τον συνήθη έλεγχο μέσω τηλεοπτικών συζητήσεων και προεκλογικών συγκεντρώσεων.
Σε εκείνη την ομιλία υποσχέθηκε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «αναδιάρθρωση» της Βρετανίας, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική και οικονομική ισχύς έχει συγκεντρωθεί υπερβολικά στο Λονδίνο. Έχει δεσμευθεί να παραχωρήσει περισσότερες αρμοδιότητες στους περιφερειακούς ηγέτες, χαρακτηρίζοντας την αποκέντρωση κεντρικό στοιχείο για την τόνωση της ανάπτυξης και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών.
Οι άμεσες προτεραιότητές του αναμένεται να επικεντρωθούν στη μείωση της πίεσης από την κρίση κόστους ζωής, στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Η αναπληρώτρια ηγέτις των Εργατικών, Λούσι Πάουελ, δήλωσε: «Στόχος είναι οι απλοί άνθρωποι να έχουν ασφάλεια στη δουλειά τους, ασφάλεια στο σπίτι τους, ένα σπίτι που να μπορούν να αντέξουν οικονομικά, να ζουν σε μια κοινότητα για την οποία μπορούν να αισθάνονται περήφανοι και να ξέρουν ότι τα παιδιά τους θα έχουν ευκαιρίες για το μέλλον».
Ο Μπέρναμ έχει ήδη ανακοινώσει την πρώτη αλλαγή πολιτικής, ακυρώνοντας το πανεθνικό σύστημα ψηφιακής ταυτότητας που είχε προτείνει ο Στάρμερ, με εκτιμώμενο κόστος 1,8 δισ. λίρες (2,12 δισ. ευρώ) σε βάθος τριετίας. Η ομάδα του ανέφερε ότι τα χρήματα θα κατευθυνθούν αντί για αυτό στην ενίσχυση των νοικοκυριών με το κόστος διαβίωσης. Έχει επίσης δείξει διάθεση να προωθήσει αυξημένη δημόσια εποπτεία πάνω σε προβληματικές εταιρείες κοινής ωφέλειας, όπως η Thames Water, της οποίας το χρέος υπολογίζεται σε 23,5 δισ. ευρώ.
Γιατί πρέπει να συναντήσει τον βασιλιά;
Στο πλαίσιο της συνταγματικής μοναρχίας του Ηνωμένου Βασιλείου, ένας νέος πρωθυπουργός μπορεί να αναλάβει καθήκοντα μόνο αφού προσκληθεί από τον μονάρχη να σχηματίσει κυβέρνηση.
Η διαδικασία μετάβασης αρχίζει όταν ο απερχόμενος πρωθυπουργός επισκέπτεται το παλάτι του Μπάκιγχαμ για να υποβάλει την παραίτησή του. Μόλις η παραίτηση γίνει δεκτή, ο βασιλιάς καλεί τον νέο ηγέτη – συνήθως το πρόσωπο που θεωρείται ότι μπορεί να εξασφαλίσει πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων – να σχηματίσει κυβέρνηση.
Η τελετή, γνωστή παραδοσιακά ως «kissing hands», είναι σήμερα σε μεγάλο βαθμό συμβολική, αλλά αντανακλά τη συνταγματική αρχή ότι οι κυβερνήσεις διορίζονται από το Στέμμα, ασκώντας την εξουσία για λογαριασμό του Κοινοβουλίου. Αφού αποχωρήσει από το παλάτι του Μπάκιγχαμ, ο νέος πρωθυπουργός μεταβαίνει στη Ντάουνινγκ Στριτ για να απευθύνει την πρώτη του δήλωση προς το έθνος.
Ποιοι θα συμμετέχουν στο υπουργικό συμβούλιο του Άντι Μπέρναμ ;
Ο Μπέρναμ αναμένεται να παρουσιάσει την ομάδα των κορυφαίων υπουργών του τη Δευτέρα, αφού αναλάβει επισήμως την εξουσία, αν και το Σαββατοκύριακο απέφυγε να επιβεβαιώσει οποιαδήποτε ονομαστική τοποθέτηση, λέγοντας μόνο ότι ακόμη «οριστικοποιεί» τις επιλογές του.
Το μεγαλύτερο αναπάντητο ερώτημα αφορά τη θέση του υπουργού Οικονομικών. Η Ρέιτσελ Ριβς είναι η σημερινή κάτοχος του αξιώματος, όμως πολλοί προβλέπουν ότι η πιστή υποστηρίκτρια του Στάρμερ θα είναι από τις πρώτες που θα αντικατασταθούν. Η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ εμφανίζεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ως η επικρατέστερη υποψήφια, ενώ ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ συζητείται επίσης ευρέως ως πιθανό πρόσωπο για ανώτερο κυβερνητικό πόστο.
Άλλοι κορυφαίοι υπουργοί, όπως η Υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ και η Υπουργός Πολιτισμού Λίσα Νάντι, αναμένεται επίσης να διατηρήσουν σημαντικούς ρόλους, ενώ πολλοί εκτιμούν ότι θα υπάρξει επιστροφή της Άντζελα Ρέινερ, η οποία παραιτήθηκε το 2025 λόγω απλήρωτου φορολογικού χρέους.
Η πλήρης σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου του Μπέρναμ θα γίνει γνωστή μόνο όταν οι διορισμοί ανακοινωθούν επισήμως, μετά την είσοδό του στη Ντάουνινγκ Στριτ.