Τα ορυκτά καύσιμα «βράζουν τον πλανήτη μας», λέει ο Γκουτέρες. Ωστόσο, νέα έκθεση δείχνει ότι οι διοργανώτριες του COP31 Τουρκία και Αυστραλία τα επεκτείνουν.
«Η επιδότηση των ορυκτών καυσίμων είναι επιδότηση της αυτοκτονίας», δήλωσε σήμερα (16 Οκτωβρίου) στους ηγέτες ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ενόψει της διάσκεψης του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα, COP17, που θα γίνει την επόμενη εβδομάδα.
Μιλώντας σε εκδήλωση στο Ερεβάν της Αρμενίας, ο Γκουτέρες είπε ότι οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να «ξοδεύουν χρήματα για τα λάθος πράγματα» και ξεχώρισε τα κίνητρα υπέρ των ορυκτών καυσίμων.
Κάλεσε τις χώρες να σταματήσουν να επιδοτούν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων που «βράζουν τον πλανήτη μας και είναι μάστιγα για τη βιοποικιλότητα».
«Καλώ τις κυβερνήσεις παντού να βάλουν ένα τέλος σε αυτές τις παροχές μια για πάντα και να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα που θα εξοικονομήσουν για τους ανθρώπους και τον πλανήτη», είπε.
Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ ζήτησαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα την κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα της COP31, που θα πραγματοποιηθούν τον Νοέμβριο.
Αργή πρόοδος στην απόσυρση χρηματοδότησης από δραστηριότητες που βλάπτουν τη φύση
Οι χώρες έχουν σημειώσει ελάχιστη πρόοδο από τότε που δεσμεύτηκαν το 2022 να μειώσουν τις δημόσιες δαπάνες για δραστηριότητες που βλάπτουν τη φύση, όπως η εξόρυξη, η άντληση ορυκτών καυσίμων και η εντατική γεωργία.
Οι χώρες έχουν υποσχεθεί να μειώσουν τις επιβλαβείς επιδοτήσεις κατά 500 δισ. δολάρια (447 δισ. ευρώ) τον χρόνο έως το 2030, αλλά έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος.
«Η φύση δεν θα ευημερήσει μόνο με καλές προθέσεις», είπε ο Γκουτέρες.
Τα Ηνωμένα Έθνη αναφέρουν ότι για κάθε δολάριο που επενδύεται στην προστασία ή την αποκατάσταση της φύσης, περίπου 30 δολάρια (27 ευρώ) εξακολουθούν να κατευθύνονται σε δραστηριότητες που την υποβαθμίζουν.
Σε αυτό περιλαμβάνονται εκτιμώμενα 2,6 τρισ. δολάρια (2,3 τρισ. ευρώ) τον χρόνο σε δημόσιες επιδοτήσεις που έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη φύση και το κλίμα.
Σχεδόν 200 χώρες συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα στο Ερεβάν, που ξεκινούν στις 19 Οκτωβρίου και όπου η έλλειψη χρηματοδότησης για τη φύση θα βρεθεί στο επίκεντρο.
Ο Γκουτέρες παρουσίασε στις 15 Οκτωβρίου μια έκθεση που δείχνει ότι ο κόσμος έχει ξεφύγει από την πορεία για την επίτευξη των στόχων βιοποικιλότητας για το 2030, οι οποίοι έχουν κατοχυρωθεί σε μια ιστορική συμφωνία που έχει χαρακτηριστεί ως Paris Agreement for Nature.
«Ο πόλεμος στη φύση δεν έχει τελειώσει ακόμη», είπε.
Τι είναι το Paris Agreement for Nature;
Υπογεγραμμένη από σχεδόν 200 χώρες και εδάφη, η συμφωνία για τη φύση καθόρισε 23 στόχους για την αναχαίτιση και την αναστροφή της απώλειας φύσης έως το 2030. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση της ρύπανσης, η προστασία των απειλούμενων ειδών και η διατήρηση του 30% της ξηράς και των ωκεανών του πλανήτη, στόχος γνωστός ως 30x30.
«Δεν είναι όλα άσχημα νέα… Υπάρχει πρόοδος, αλλά όχι αρκετή», είπε ο Γκουτέρες σε δημοσιογράφους στο Ερεβάν. «Είμαστε πολύ μακριά από αυτό που χρειάζεται».
Η έκθεση έδειξε ότι οι κυβερνητικές πολιτικές είναι ανεπαρκείς για την επίτευξη του κεντρικού στόχου βιοποικιλότητας 30x30. Συνολικά, οι δεσμεύσεις των κυβερνήσεων, ακόμη κι αν εφαρμοστούν πλήρως, θα κάλυπταν μόνο το 27% της ξηράς και των εσωτερικών υδάτων έως το τέλος της δεκαετίας. Για τους ωκεανούς, το ποσοστό θα ήταν μόλις 12%.
Άλλοι στόχοι υστερούν ακόμη περισσότερο. Ο Γκουτέρες είπε ότι οι χώρες πρέπει να τηρήσουν τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις τους προς τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Η έλλειψη χρηματοδότησης έχει αναγνωριστεί ως ιδιαίτερο εμπόδιο για την επίτευξη των στόχων για τη βιοποικιλότητα.
«Η βιοποικιλότητα βρίσκεται σε κρίση. Τα είδη εξαφανίζονται και τα οικοσυστήματα καταρρέουν», δήλωσε η Σου Λίμπερμαν από την Wildlife Conservation Society.
«Οι κυβερνήσεις και όλοι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να δουν ότι το να επενδύουμε στη φύση δεν είναι πολυτέλεια, είναι το ίδιο το κλειδί για την επιβίωσή μας».
Ο Γκουτέρες τόνισε επίσης την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι κρατικές δαπάνες που βλάπτουν τη φύση, επισημαίνοντας την «πολύ ισχυρή επιρροή» ορισμένων κλάδων που έχουν «υπερβολική ισχύ» πάνω στις κυβερνήσεις, όπως η βιομηχανική αλιεία, τα ορυκτά καύσιμα και οι υλοτομικές δραστηριότητες.
Οι διοργανωτές της COP31 αυξάνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων
Έκθεση της Global Witness που δημοσιοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα αποκαλύπτει το μέγεθος αυτής της επιρροής.
Αξιοποιώντας δεδομένα από την ανεξάρτητη ενεργειακή συμβουλευτική εταιρεία Rystad, η έρευνα της περιβαλλοντικής ΜΚΟ διαπίστωσε ότι οι δύο διοργανώτριες της COP31, η Τουρκία και η Αυστραλία, αυξάνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων ενόψει των μεγάλων διεθνών διαπραγματεύσεων για το κλίμα που θα διεξαχθούν τον επόμενο μήνα.
Η τουρκική κρατική πετρελαϊκή εταιρεία TPAO αναμένεται να σχεδόν τριπλασιάσει την παραγωγή φυσικού αερίου. Δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες ορυκτών καυσίμων της Αυστραλίας βρίσκονται επίσης σε τροχιά αύξησης της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου: η Woodside αναμένεται να διπλασιάσει την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου έως το 2032, ενώ η Santos είναι σε τροχιά να αυξήσει την παραγωγή αργού πετρελαίου οκταπλάσια έως το 2035, σύμφωνα με την έκθεση.
Η Τουρκία έχει βρεθεί στο μικροσκόπιο για τον κεντρικό στόχο εξηλεκτρισμού της COP31. Ενώ στοχεύει να αυξήσει το παγκόσμιο ποσοστό της ενεργειακής ζήτησης που καλύπτεται από ηλεκτρική ενέργεια στο 35%, από περίπου 20% σήμερα, έως το 2035, αποφεύγει να διευκρινίσει πώς θα παραχθεί αυτή η ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό, όπως λένε οι επικριτές, θα μπορούσε να επιτρέψει στις κυβερνήσεις να θεωρήσουν την αυξημένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο ως πρόοδο προς τους στόχους εξηλεκτρισμού.
Οι προσπάθειες για την επίτευξη παγκόσμιας συναίνεσης στη θέσπιση συγκεκριμένων στόχων ή οδικών χαρτών για την σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων έχουν βαλτώσει και το αμφιλεγόμενο αυτό ζήτημα δεν αποτελεί επίσημο θέμα στις διαπραγματεύσεις της COP31.
Νωρίτερα φέτος, περίπου 60 χώρες που ζητούν ταχύτερη δράση για τα ορυκτά καύσιμα οργάνωσαν τη δική τους παράλληλη διάσκεψη εκτός της διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα με τις συνομιλίες της COP, οι οποίες λειτουργούν με διαδικασία λήψης αποφάσεων βάσει συναίνεσης, ορισμένες χώρες – μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία – έχουν δημοσιοποιήσει εθελοντικούς οδικούς χάρτες απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η Βραζιλία αναμένεται να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο τον Νοέμβριο.