Το πρόστιμο των 890 εκατ. ευρώ στην Google προκαλεί την οργή της Ουάσινγκτον – Οι Βρυξέλλες διαθέτουν πλέον δικλείδες για να αναστείλουν την εμπορική συμφωνία
Είναι μια επέτειος με ανάμεικτα συναισθήματα για την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ. Έναν χρόνο αφότου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατέληξαν στην ιστορική συμφωνία στο Τέρνμπερι της Σκωτίας, οι διατλαντικές εμπορικές σχέσεις τίθενται σε κίνδυνο από νέες απειλές των ΗΠΑ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το πρόστιμο ύψους 890 εκατομμυρίων ευρώ που επέβαλε την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή στον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό Google προκάλεσε την οργή της κυβέρνησης Τραμπ. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν έρευνες για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, στέλνοντας το μήνυμα ότι η κυβέρνησή του είναι έτοιμη να προχωρήσει σε αντίποινα όταν η ΕΕ εφαρμόζει τους ψηφιακούς κανόνες της σε βάρος αμερικανικών εταιρειών.
Ωστόσο, ο Τραμπ ίσως χρειαστεί να υπολογίσει και ο ίδιος τις συνέπειες. Έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων για την εφαρμογή της συμφωνίας του Τέρνμπερι —η οποία επιβάλλει αμερικανικούς δασμούς 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα και καταργεί τους δασμούς της ΕΕ στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα— οι Ευρωπαίοι εισήγαγαν δικλείδες ασφαλείας που τους επιτρέπουν να επαναφέρουν δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το Euronews εξετάζει πιο προσεκτικά πόσο σοβαρή είναι η αμερικανική απειλή και ποιες είναι οι πιθανότητες αναστολής της συμφωνίας.
Τι συνέβη μετά το πρόστιμο της ΕΕ στην Google;
Μόλις η ΕΕ ανακοίνωσε την επιβολή προστίμου στην Google λόγω της κυρίαρχης θέσης της στις ψηφιακές αγορές της Ένωσης, η Ουάσινγκτον έστειλε δύο προειδοποιητικές βολές.
Το βράδυ της Πέμπτης, ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ δήλωσε ότι το πρόστιμο της ΕΕ δημιουργεί «αβεβαιότητα» για τη συμφωνία του Τέρνμπερι, θέτοντας σε κίνδυνο τον διάλογο ΕΕ–ΗΠΑ σχετικά με τους ψηφιακούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την επόμενη ημέρα, η αμερικανική απειλή έγινε πιο σοβαρή με ανάρτηση του Τραμπ στο Truth Social, στην οποία έγραψε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν είναι ο “ΚΟΥΜΠΑΡΑΣ” της Ευρώπης, ούτε θα επιτρέψουμε να γίνουν!»
Πρόσθεσε ότι η κυβέρνησή του θα ξεκινήσει έρευνα βάσει του Άρθρου 301 του αμερικανικού Νόμου περί Εμπορίου του 1974, το οποίο επιτρέπει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αντιμετωπίζει αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ξένων χωρών.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα για αυτή την παράνομη και άκρως ανήθικη συμπεριφορά, για την οποία την έχω επανειλημμένα προειδοποιήσει», δήλωσε. «Μείνετε συντονισμένοι!»
Πόσο σοβαρές είναι οι απειλές του Τραμπ;
Από τότε που επιτεύχθηκε η συμφωνία του Τέρνμπερι, οι Ευρωπαίοι έχουν συνηθίσει να δέχονται απειλές από τον Τραμπ μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τις περισσότερες φορές, πλέον δεν αντιδρούν.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η Ουάσινγκτον απείλησε μια σειρά ευρωπαϊκών τεχνολογικών εταιρειών, μεταξύ των οποίων οι Accenture, Siemens και Spotify, με περιορισμούς ή επιβαρύνσεις, εάν η ΕΕ συνέχιζε να ρυθμίζει τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς μέσω των ψηφιακών κανόνων της.
Ο Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και ο Νόμος για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA) —δύο εμβληματικά νομοθετήματα της ΕΕ για τον ψηφιακό τομέα— έχουν δεχθεί επανειλημμένα επικρίσεις από την κυβέρνηση Τραμπ μετά την επιστροφή της στην εξουσία, καθώς θεωρούνται μη δασμολογικά εμπόδια που στοχεύουν κυρίως αμερικανικές εταιρείες.
«Ας δούμε τι θα φέρει ο χρόνος», δήλωσε στο Euronews ο Γερμανός Σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Μπερντ Λάνγκε, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για θέματα εμπορίου. Πρόσθεσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις ΗΠΑ σχετικά με τους ψηφιακούς κανονισμούς της ΕΕ, αλλά δήλωσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα εάν θα οδηγήσουν σε «συγκεκριμένα» αποτελέσματα.
Ωστόσο, ο Λάνγκε πιστεύει ότι εάν οι απειλές του Τραμπ αποδειχθούν σοβαρές, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβάλουν περιορισμούς στις ευρωπαϊκές ψηφιακές υπηρεσίες.
Τι μπορεί να κάνει η ΕΕ εάν ο Τραμπ πραγματοποιήσει τις απειλές του;
Στις 19 Μαΐου, έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις, τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία για την κατάργηση των ευρωπαϊκών δασμών στα αμερικανικά προϊόντα από την 1η Ιουλίου.
Ωστόσο, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί η σταθερότητα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, οι νομοθέτες πίεσαν για την ενσωμάτωση δικλείδων ασφαλείας που θα προστατεύουν τη συμφωνία από μελλοντικές απειλές.
Η Επιτροπή μπορεί πλέον να αναστείλει τη συμφωνία εάν οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν το ανώτατο όριο δασμών του 15% ή εάν «υπονομεύσουν την πρόσβαση των οικονομικών φορέων της Ένωσης στην αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών, εισαγάγουν διακρίσεις εις βάρος τους ή στοχοποιήσουν οικονομικούς φορείς της Ένωσης που επιδιώκουν να δραστηριοποιηθούν ή δραστηριοποιούνται ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ο κανονισμός για την κατάργηση των ευρωπαϊκών δασμών προσθέτει ότι η συμφωνία μπορεί επίσης να ανασταλεί εάν οι ΗΠΑ «διαταράξουν τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών».
Η Κροάτισσα συντηρητική ευρωβουλευτής Ζέλιανα Ζόβκο δήλωσε στο Euronews ότι η «ευθύνη» για την αναστολή της συμφωνίας «έχει ορθώς ανατεθεί στην Επιτροπή».
«Είμαι πεπεισμένη ότι θα ενεργήσει την κατάλληλη στιγμή και με βάση τα πραγματικά δεδομένα», πρόσθεσε.
Ποιοι στην ΕΕ θα ήθελαν την αναστολή της συμφωνίας;
Τις τελευταίες εβδομάδες, η Επιτροπή φαίνεται να έχει υιοθετήσει την άποψη ότι, ανεξάρτητα από το εάν οι ΗΠΑ επιβάλλουν νέους δασμούς, είναι διατεθειμένη να τους αποδεχθεί, εφόσον αυτοί παραμένουν εντός του ανώτατου ορίου του 15%.
Αυτό συνέβη την Παρασκευή, όταν ένα νέο καθεστώς αμερικανικών δασμών αντικατέστησε εκείνο που είχε επιβληθεί μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της που οι νέοι αμερικανικοί δασμοί καθορίστηκαν στο 10%, παρότι επιβλήθηκαν λόγω φερόμενης αποτυχίας απαγόρευσης εισαγωγών προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία — κατηγορία την οποία η ΕΕ απορρίπτει, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει αυστηρούς κανόνες για να εμποδίζει την είσοδο τέτοιων προϊόντων στην αγορά της.
Τι θα μπορούσε όμως να συμβεί εάν στοχοποιούνταν οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες;
Ο Λάνγκε δήλωσε ότι υπάρχει συμφωνία με την Επιτροπή πως, εάν χρειαστεί να αναστείλει την εμπορική συμφωνία, θα λάβει υπόψη τις απόψεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Επομένως, εάν εμείς πιέσουμε για την αναστολή, υποθέτω ότι θα το κάνουν και εκείνοι», δήλωσε, προσθέτοντας ότι στο Κοινοβούλιο θα υπήρχε επαρκής πολιτική βούληση για μια τέτοια κίνηση.
«Έχουμε πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση απ’ ό,τι πριν από έναν χρόνο.»