Από το Δέλτα του Πο έως τη Λίμνη Ματζόρε: η υδάτινη κρίση επιδεινώνεται και απειλεί γεωργία και οικοσυστήματα, οι αρχές ζητούν νέα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή
Η παρατεταμένη ζέστη και η έλλειψη βροχοπτώσεων ασκούν έντονη πίεση στο υδατικό σύστημα της βόρειας Ιταλίας. Από τον Πο έως τις μεγάλες προαλπικές λίμνες, τα επίπεδα του νερού συνεχίζουν να μειώνονται, με ολοένα σοβαρότερες συνέπειες για τη γεωργία, τη βιομηχανία και τις περιοχές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το πιο εμφανές καμπανάκι αφορά τον ποταμό Πο, του οποίου η στάθμη έχει πέσει σε εξαιρετικά κρίσιμα επίπεδα. Στην Ποντελαγκοσκούρο, στο τμήμα κοντά στις εκβολές, καταγράφηκαν μόλις 206 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο, μία από τις χαμηλότερες τιμές του καλοκαιριού, με κίνδυνο να πέσει κάτω από το όριο των 200 κυβικών μέτρων το δευτερόλεπτο.
Η μείωση των ροών ευνόησε την εισχώρηση θαλάσσιου νερού κατά μήκος του Δέλτα: το αλμυρό σφήνωμα έχει διεισδύσει σε βάθος άνω των 20 χιλιομέτρων στην ενδοχώρα, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερες τις υδροληψίες για άρδευση και θέτοντας σε κίνδυνο τις καλλιέργειες. Στο Πολέζινε, ο Οργανισμός Εξυγίανσης Δέλτα του Πο αναγκάστηκε να κλείσει τις αρδευτικές διώρυγες.
«Μετά τη μεγάλη ξηρασία του 2022, βλέπουμε ξανά την κατάρρευση της περιοχής», δήλωσε ο διευθυντής του Οργανισμού Εξυγίανσης Δέλτα του Πο, Ροντόλφο Λαουρέντι.
Οι προαλπικές λίμνες σχεδόν χωρίς αποθέματα
Η κρίση επηρεάζει και τις μεγάλες λεκάνες που συνήθως εξασφαλίζουν στρατηγικά αποθέματα νερού. Σύμφωνα με την Περιφερειακή Αρχή Λεκάνης του ποταμού Πο, τα επίπεδα των βασικών ρυθμιζόμενων λιμνών βρίσκονται στα ελάχιστα: η λίμνη Ματζόρε βρίσκεται σε συνθήκες ακραίας ξηρασίας, με πληρότητα μόλις 5,3%, ενώ η λίμνη Κόμο είναι στο 5,9%, η λίμνη Ιζέο στο 5% και η λίμνη Ίντρο στο 5,7%.
Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η λίμνη Γκάρντα, η οποία διατηρεί βαθμό πληρότητας γύρω στο 50%, αν και με παροχές χαμηλότερες από τον εποχικό μέσο όρο.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τον αγροτικό τομέα: το σύστημα Τιτσίνο-λίμνη Ματζόρε τροφοδοτεί μία από τις σημαντικότερες ορυζοπαραγωγικές ζώνες της Ευρώπης, ανάμεσα στο Βερτσέλεζε, το Νοβαρέζε και τη Λομελίνα, ακριβώς στη φάση του έτους κατά την οποία οι καλλιέργειες χρειάζονται τις μεγαλύτερες ποσότητες νερού.
Μέχρι στιγμής η γεωργία έχει καταφέρει να αντέξει χάρη στα έκτακτα μέτρα που έλαβε ο Οργανισμός Εξυγίανσης, προειδοποιεί η πρόεδρος Βιρτζίνια Τασκίνι, με ένα «χειρουργικό έργο στο να διαχειρίζεται τις διαθέσιμες ποσότητες μέσω bypass, αντλιών και αυστηρών εναλλαγών άρδευσης» που επέτρεψε να ολοκληρωθεί ο κύκλος ωρίμανσης των φυτών.
«Τώρα η προσοχή έχει στραφεί στις ορυζώνες», καταλήγει η Τασκίνι. « Με το ρύζι να μην έχει φτάσει ακόμη σε πλήρη ωρίμανση και να πρέπει συνεπώς να βασιστεί στο ελάχιστο νερό που κυκλοφορεί στο δίκτυο του οργανισμού, με την ελπίδα βροχοπτώσεων που όμως προς το παρόν δεν φαίνονται».
Μια κρίση συνδεδεμένη με το νέο κλίμα
Τις τελευταίες 30 ημέρες οι θερμοκρασίες άγγιξαν τα ιστορικά μέγιστα, ενώ οι βροχοπτώσεις παρέμειναν ανεπαρκείς: οι καταιγίδες, παρότι έντονες, ήταν υπερβολικά τοπικές για να βελτιώσουν ουσιαστικά τη διαθεσιμότητα νερού.
Η ξηρασία δεν πλήττει μόνο την Ιταλία. Οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί ποταμοί, από τον Δούναβη και τον Ρήνο έως τον Λουάρ, καταγράφουν κρίσιμα επίπεδα, ενώ πολλές πόλεις που θερμαίνονται ολοένα περισσότερο υιοθετούν στρατηγικές για να αντιμετωπίσουν τα ολοένα πιο ζεστά καλοκαίρια, από τα «κλιματικά καταφύγια» μέχρι την αύξηση του αστικού πρασίνου.
Η ANBI (Εθνική Ένωση Αποστραγγίσεων και Άρδευσης) υπογραμμίζει την ανάγκη επανασχεδιασμού της διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των αστικών χώρων, ζητώντας κοινές ευρωπαϊκές πολιτικές για την αντιμετώπιση αυτού που χαρακτηρίζει έναν μετασχηματισμό ιστορικής κλίμακας.
Από τη μία, η αύξηση του πρασίνου στις πόλεις είναι απαραίτητη για τον μετριασμό της ζέστης, από την άλλη όμως τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθιστούν τα δέντρα πιο ευάλωτα, όπως έδειξε ο ανεμοστρόβιλος που τον Ιούνιο ξερίζωσε δεκάδες δέντρα στην ανατολική περιφέρεια της Ρώμης.
Και σύμφωνα με την Αρχή Λεκάνης του Πο, χωρίς νέα μέτρα προσαρμογής οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής κινδυνεύουν να επιδεινωθούν, με σοβαρές συνέπειες για γεωργία, βιομηχανία και την υδροδότηση.
«Οι επίμονα υψηλές θερμοκρασίες εξαντλούν τις τελευταίες εφεδρείες νερού», εξήγησε ο γενικός γραμματέας της Αρχής, Αλεσάντρο Ντελπιάνο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη « να υιοθετηθούν σύντομα επιπλέον μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή».
Για τη βόρεια Ιταλία, όμως, η προτεραιότητα παραμένει μία: να ανακτηθεί νερό. Όμως, με τα υδροηλεκτρικά φράγματα των Άλπεων ήδη υπό πίεση και τις βροχοπτώσεις ακόμη ανεπαρκείς, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης κινδυνεύει να συνεχιστεί και τις επόμενες εβδομάδες.