Η Σουηδία ανήκει στο λεγόμενο “φειδωλό” μπλοκ της ΕΕ μαζί με Γερμανία και Ολλανδία, ζητά περιορισμό του επόμενου προϋπολογισμού, και η στροφή αριστερά δεν αλλάζει τη στάση της.
Η επικεφαλής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Σουηδίας, Μαγκνταλένα Άντερσον, αναμένεται να γίνει η επόμενη πρωθυπουργός της χώρας. Ωστόσο, οι κεντροαριστερές της περγαμηνές δεν σημαίνουν ότι θα είναι λιγότερο σκληρή «φειδωλή» στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (S) οδεύει προς τη νίκη στις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου, συγκεντρώνοντας αυτή τη στιγμή ποσοστό 32%, πολύ μπροστά από τους εθνικοσυντηρητικούς Σουηδούς Δημοκράτες με 20% και το κεντροδεξιό Μετριοπαθές Κόμμα του σημερινού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον με 17%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία.
Αυτό θα καταστήσει τη Σουηδία μία από τις λίγες χώρες της ΕΕ που στρέφονται προς προοδευτική κυβέρνηση, καθώς κεντροαριστερές κυβερνήσεις έχουν απομείνει πλέον μόνο στην Ισπανία, τη Δανία και τη Μάλτα, με τις εκλογικές τάσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη να ευνοούν γενικά τη ριζοσπαστική δεξιά.
Όσοι περιμένουν ότι η επόμενη κυβέρνηση στη Στοκχόλμη θα μαλακώσει τη στάση της στις ευαίσθητες διαπραγματεύσεις για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ θα απογοητευθούν, καθώς η κυβέρνηση της Άντερσον διαμορφώνεται ως ακόμη πιο σκληρή από τη σημερινή.
«Η επόμενη σουηδική κυβέρνηση μάλλον θα είναι πολύ πιο σκληρή», δήλωσε στο Euronews Σουηδός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας καθώς δεν είχε εξουσιοδότηση να σχολιάσει δημόσια. «Στις κοινοβουλευτικές ακροάσεις ρωτούν συνεχώς γιατί η τρέχουσα κυβέρνηση δεν κάνει περισσότερα για να αντιταχθεί στην πρόταση προϋπολογισμού».
Η Σουηδία ανήκει στο λεγόμενο «φειδωλό» μπλοκ, μαζί με τη Γερμανία και την Ολλανδία, χώρες καθαροί συνεισφορείς που καταβάλλουν στον προϋπολογισμό της ΕΕ πολύ περισσότερα από όσα λαμβάνουν πίσω.
Η Στοκχόλμη έχει αντιδράσει ιδιαίτερα έντονα στο μέγεθος της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ύψους 2 τρισ. ευρώ, ακόμη και στην μειωμένη εκδοχή που παρουσίασε η κυπριακή προεδρία, και πιέζει ώστε ο συνολικός προϋπολογισμός να παραμείνει χαμηλός, για να περιοριστεί η επιβάρυνση των Σουηδών φορολογουμένων.
Σουηδοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η αρχική πρόταση της Επιτροπής θα αύξανε τη συμβολή της χώρας κατά περίπου 60%, τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά δοκιμάζονται ήδη από την αύξηση των αμυντικών δαπανών και της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.
Σε ακρόαση της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων τον Μάρτιο, η βουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών Ματίλντα Έρνκρανς δήλωσε ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει εξαντλήσει τα οικονομικά περιθώρια της χώρας, περιορίζοντας δραστικά τον χώρο για μεταρρυθμίσεις στην επόμενη θητεία.
«Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση της εισφοράς στην ΕΕ στο μέγεθος που συζητείται σήμερα είναι εντελώς απαράδεκτη», είπε, τονίζοντας ιδίως την ανάγκη να διατηρηθεί η λεγόμενη έκπτωση, το rebate που εξασφάλισε η Σουηδία στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό.
Η Άντερσον διετέλεσε υπουργός Οικονομικών της Σουηδίας από το 2014 έως το 2021, περίοδο που κάλυψε τις διαπραγματεύσεις για τον προηγούμενο επταετή προϋπολογισμό, όταν εξασφάλισε προσωπικά ετήσιο rebate άνω του 1 δισ. ευρώ, το οποίο δείχνει σήμερα αποφασισμένη να διατηρήσει.
«Οι Σοσιαλδημοκράτες επικεντρώνονται στις εσωτερικές πολιτικές και δεν θέλουν να θυσιάσουν την κοινωνική τους ατζέντα στις Βρυξέλλες», ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι κάποιο είδος έκπτωσης θα είναι πιθανότατα απαραίτητο για να επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Η προσπάθεια να περιοριστεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ ώστε να διαφυλαχθεί ο δημοσιονομικός χώρος για την εγχώρια κοινωνική πολιτική φέρνει τους Σουηδούς Σοσιαλδημοκράτες σε αντίθεση με τους κεντροαριστερούς ομολόγους τους στην ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου συχνά μένουν στο περιθώριο στις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό.
Η ομάδα S&D έχει επίσης ταχθεί υπέρ της διεύρυνσης του κοινού δανεισμού σε επίπεδο ΕΕ, κατά το πρότυπο του NextGenerationEU, του ευρωπαϊκού ταμείου ανάκαμψης μετά την πανδημία. Η Άντερσον, αντίθετα, είχε αρχικά αντιταχθεί στο σχέδιο όσο βρισκόταν στην κυβέρνηση, παρότι η κυβέρνησή της τελικά το ενέκρινε.
Σε ό,τι αφορά γενικότερα το χρέος σε επίπεδο ΕΕ, η στάση της έχει μεταβληθεί: έχει ταχθεί υπέρ του κοινού δανεισμού για την ενίσχυση της άμυνας της Ευρώπης και τη στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας, υποστηρίζοντας ότι «αυτό πρέπει να γίνει με πολύ γρήγορους ρυθμούς και να το κάνουν όλες οι χώρες, ακόμη και εκείνες με χειρότερες οικονομικές συνθήκες», όπως είπε το 2025.
Παρόλα αυτά, η Στοκχόλμη αναμένεται να παραμείνει επιφυλακτική απέναντι στον δανεισμό σε επίπεδο ΕΕ, καθώς τα επιτόκια είναι υψηλότερα από το κόστος δανεισμού της ίδιας της Σουηδίας, γεγονός που τον καθιστά οικονομικά μη ελκυστικό.
«Η Σουηδία επί μακρόν τηρεί το δόγμα ότι είναι «η πιο φειδωλή στην Ευρώπη». Αυτή η διαπραγματευτική θέση απέφερε ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα στις διαπραγματεύσεις για το κοινό ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία», αναφέρει μια έκθεση του κόμματος S για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
«Η Σουηδία κατάφερε να περιορίσει το ύψος των επιχορηγήσεων προς τα κράτη μέλη, εξασφαλίζοντας σουηδικό rebate περίπου 11 δισ. κορωνών ετησίως και θεσπίζοντας μηχανισμό αιρεσιμότητας βασισμένο στις αρχές του κράτους δικαίου», συνεχίζει η έκθεση.
Τέλος, η μελλοντική σουηδική κυβέρνηση δύσκολα θα αλλάξει τη σκεπτικιστική στάση της χώρας απέναντι στους «ίδιους πόρους» της ΕΕ, δηλαδή τους πανευρωπαϊκούς φόρους που χρηματοδοτούν απευθείας τις Βρυξέλλες, με την έκθεση να σημειώνει ότι «υπάρχει παραδοσιακά επικριτική στάση εκ μέρους της Σουηδίας απέναντι στην εισαγωγή νέων ιδίων πόρων».