Ο πυρηνικός σταθμός του Αλμαράθ θα λειτουργεί έως το 2030 μετά την απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ, δίνοντας εργασία σε περίπου 4.000 ανθρώπους.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Παρασκευή την παράταση λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού Αλμαράθ έως τις 8 Ιουνίου 2030, ικανοποιώντας έτσι το αίτημα που είχαν διατυπώσει το περασμένο φθινόπωρο οι εταιρείες που κατέχουν την εγκατάσταση. Η απόφαση, η οποία συνεπάγεται τριετή αναβολή του προγραμματισμένου κλεισίματος των δύο αντιδραστήρων του σταθμού της Εξτρεμαδούρα, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα του Κράτους μέσω υπουργικής απόφασης του Υπουργείου Οικολογικής Μετάβασης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο σταθμός Αλμαράθ είναι ο πυρηνικός σταθμός που έχει παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας στην ιστορία της Ισπανίας και σήμερα καλύπτει περίπου το 7% της εθνικής ηλεκτροπαραγωγής. Η μονάδα 1 επρόκειτο να κλείσει τον Νοέμβριο του 2027 και η μονάδα 2 τον Οκτώβριο του 2028, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που είχε συμφωνηθεί το 2019 μεταξύ της κυβέρνησης και των εταιρειών του κλάδου.
Μετά το μπλακάουτ που έπληξε την Ιβηρική χερσόνησο τον Απρίλιο του 2025, ο ρόλος της πυρηνικής ενέργειας και η ανάγκη διατήρησης αυτών των σταθμών βρέθηκαν ξανά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Το χρονοδιάγραμμα κλεισίματος που συμφωνήθηκε το 2019
Η συμφωνία εκείνη, που επιτεύχθηκε σε συνθήκες κυβερνητικού συνασπισμού με το Podemos και στη συνέχεια με το Sumar, τα οποία ζητούσαν άμεσο κλείσιμο όλων των πυρηνικών σταθμών, προέβλεπε τη σταδιακή έξοδο από την πυρηνική ενέργεια των επτά ισπανικών αντιδραστήρων, με στόχο μέχρι το 2035 να μην παραμένει κανένας σε λειτουργία. Το καθορισμένο χρονοδιάγραμμα ήταν το εξής: Almaraz I τον Νοέμβριο του 2027, Almaraz II τον Οκτώβριο του 2028, Ascó I και Cofrentes το 2030, Ascó II το 2032 και Vandellós II και Trillo το 2035.
Στη συνέχεια, η θέση των εταιρειών που τους ανήκουν εξελίχθηκε με τον χρόνο και, το περασμένο φθινόπωρο, οι εταιρείες ιδιοκτήτριες του Αλμαράθ ζήτησαν επίσημα από την κυβέρνηση τριετή παράταση, έως τον Ιούνιο του 2030.
«Ζήτημα ιδεολογίας»: η πίεση από τις Βρυξέλλες
Η απόφαση της εκτελεστικής εξουσίας λαμβάνεται επίσης σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης ευρωπαϊκής πίεσης. Τον Φεβρουάριο του 2026, μια αντιπροσωπεία δέκα ευρωβουλευτών με επικεφαλής τον πρόεδρο της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τον Πολωνό Μπογκντάν Ζόντσα, επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις του Αλμαράθ, σε απάντηση σε μια πολίτικη αναφορά κατά του κλεισίματός του, που είχαν υπογράψει εργαζόμενοι, τοπικές αρχές, κάτοικοι, αγρότες και σύλλογοι της περιοχής.
Ο Ζόντσα χαρακτήρισε το κλείσιμο του σταθμού «ζήτημα ιδεολογίας» για την ισπανική κυβέρνηση και σημείωσε ότι περισσότεροι από 10.000 κάτοικοι της περιοχής αντιτίθενται στο κλείσιμο, προειδοποιώντας για απόσταση θέσεων μεταξύ των τοπικών και της εθνικής αρχών στο συγκεκριμένο θέμα.
Κατόπιν αυτής της επίσκεψης, η Επιτροπή Αναφορών ενέκρινε τον Μάιο του 2026 μια έκθεση που ζητούσε ρητά από την ισπανική κυβέρνηση να επανεξετάσει το χρονοδιάγραμμα κλεισίματος, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η απόφαση εδράζεται σε «καθαρά πολιτικούς και ιδεολογικούς λόγους, χωρίς επαρκή τεχνική βάση», και προειδοποιώντας για τις σοβαρές οικονομικές, κοινωνικές και ενεργειακές επιπτώσεις που θα είχε για την περιοχή και για το σύνολο του ισπανικού ηλεκτρικού συστήματος. Η ευρωβουλευτής του Λαϊκού Κόμματος Έλενα Νεβάδο υποστήριξε ότι «δεν υπάρχει ολοκληρωμένη μελέτη επιπτώσεων που να αξιολογεί επαρκώς τις συνέπειες» και υπογράμμισε ότι ο σταθμός στηρίζει περίπου 4.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Η ευρωπαϊκή έκθεση τόνιζε επίσης ότι οι αποφάσεις για στρατηγικές ενεργειακές υποδομές πρέπει να λαμβάνονται βάσει αυστηρών, διαφανών και τεκμηριωμένων τεχνικά αξιολογήσεων, λαμβάνοντας υπόψη την ενεργειακή ασφάλεια, τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο και τους στόχους αποανθρακοποίησης. Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ευθυγραμμιζόταν, εξάλλου, με εκείνη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει υπερασπιστεί επανειλημμένα την σκοπιμότητα διατήρησης σε λειτουργία των υφιστάμενων πυρηνικών σταθμών.
Ο δρόμος που άνοιξε το CSN
Η απόφαση της κυβέρνησης ακολουθεί την γνωμοδότηση του Συμβουλίου Πυρηνικής Ασφάλειας (CSN), το οποίο στις 16 Ιουλίου εξέδωσε θετική έκθεση για τη συνέχιση της λειτουργίας του σταθμού, διαπιστώνοντας ότι πληροί όλες τις προϋποθέσεις πυρηνικής ασφάλειας για να λειτουργεί έως το 2030.
Η εγκατάσταση ικανοποιεί επίσης τις απαιτήσεις για εγγύηση τροφοδοσίας και μηδενικό κόστος για τους καταναλωτές που έχει θέσει το Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης. Η θετική γνωμοδότηση του ρυθμιστικού φορέα αφαίρεσε έτσι το βασικό τεχνικό επιχείρημα που θα μπορούσε να προτάξει η κυβέρνηση για να διατηρήσει το αρχικό χρονοδιάγραμμα κλεισίματος, αφήνοντας την τελική επιλογή σε καθαρά πολιτικό επίπεδο.
Υπενθυμίζεται ότι ο σταθμός διαθέτει μια «δίδυμη» μονάδα στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, τη North Anna, η οποία έχει ήδη λάβει άδεια να λειτουργεί μέχρι τα 80 χρόνια ζωής της.
Ανακούφιση και επιτυχία για μια περιοχή που πλήττεται από την ερημοποίηση της υπαίθρου
Η είδηση έγινε δεκτή με ικανοποίηση από την πολιτική πλατφόρμα Sí a Almaraz, Sí al futuro (πηγή στα Ισπανικά), η οποία από τη δημιουργία της, τον Ιανουάριο του 2025, έχει συσπειρώσει περισσότερους από εκατό δήμους, επιχειρηματικές οργανώσεις, επιμελητήρια, εργαζομένους, εταιρείες υποστήριξης και συλλόγους από ολόκληρη την επαρχία της Κάθερες, με στόχο την υπεράσπιση της συνέχισης της λειτουργίας του σταθμού.
«Επιτέλους αναπνέουμε με ανακούφιση και βλέπουμε φως στο τέλος του τούνελ», δήλωσε ο Φερνάνδο Σάντσεθ, πρόεδρος της πλατφόρμας και δήμαρχος του Μπελβίς δε Μονρόι, ο οποίος θεωρεί ότι η απόφαση «επιστρέφει την εμπιστοσύνη σε χιλιάδες οικογένειες που επί μήνες ζούσαν περιμένοντας μια απόφαση από την οποία εξαρτιόταν το μέλλον ολόκληρης της περιοχής».
Η πλατφόρμα, που αυτοπροσδιορίζεται ως ένα πολιτικό, πλουραλιστικό και υπερκομματικό κίνημα με εκπροσώπους διαφορετικών πολιτικών τάσεων, έχει απολαύσει επίσης τη στήριξη διεθνών οργανώσεων όπως η Mothers for Nuclear, που πρωτοστατεί στη συνέχιση λειτουργίας του αμερικανικού πυρηνικού σταθμού Diablo Canyon, και η WePlanet, σημείο αναφοράς του προπυρηνικού οικολογικού κινήματος στην Ευρώπη. Το παράδειγμά της ενέπνευσε, επιπλέον, τη δημιουργία της ένωσης Mujeres por Almaraz, στην οποία συμμετέχουν περισσότερες από χίλιες γυναίκες από την περιοχή Campo Arañuelo και η οποία υπερασπίζεται τον σταθμό ως εγγύηση για απασχόληση, οικονομική ανάπτυξη και αποανθρακοποίηση.
Ένας διάλογος που ανοίγει ξανά
Η παράταση λειτουργίας του Αλμαράθ αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το μέλλον της πυρηνικής ενέργειας στην Ισπανία, σε μια περίοδο κατά την οποία διάφοροι οικονομικοί και τεχνικοί φορείς πιέζουν την κυβέρνηση να αναθεωρήσει και τις ημερομηνίες κλεισίματος άλλων σταθμών. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν οδηγούν σε αναθεώρηση αποφάσεων για τη διασφάλιση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Καταλανοί επιχειρηματίες έχουν ζητήσει πρόσφατα να επανεξεταστεί το χρονοδιάγραμμα κλεισίματος των σταθμών Ascó και Vandellós, ενώ μηχανολόγοι μηχανικοί και διάφοροι ενεργειακοί αναλυτές έχουν προειδοποιήσει για τους κινδύνους που θα μπορούσε να επιφέρει στην εθνική ηλεκτροδότηση η τήρηση του υφιστάμενου ρυθμού πυρηνικής αποχώρησης, ιδίως μετά το πανεθνικό μπλακάουτ που συγκλόνισε την Ισπανία πέρυσι και επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια και την εξάρτηση της χώρας.