Το ποσοστό των νέων στη Γερμανία χωρίς δουλειά και εκπαίδευση αυξάνεται. Ειδικοί μιλούν για «κρίση ανανέωσης» και προειδοποιούν για μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Το ποσοστό των νέων ενηλίκων στη Γερμανία χωρίς δουλειά και χωρίς επαγγελματική εκπαίδευση αυξάνεται. Πλέον, το 10% των ατόμων 20 έως 24 ετών ανήκει σε αυτή την κατηγορία, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας. Το 2022 το ποσοστό βρισκόταν στο 8,8%.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στην ευρωπαϊκή σύγκριση η τάση είναι αντίστροφη: ενώ το 2022 το 13,4% των νέων Ευρωπαίων ήταν χωρίς εργασία και εκπαίδευση, σήμερα το ποσοστό έχει μειωθεί στο 12,9%. Το ποσοστό είναι υψηλότερο στη Ρουμανία (22,8%), τη Βουλγαρία (17,3%) και τη Γαλλία (16,2%). Καλύτερη επίδοση καταγράφουν η Ολλανδία (5,6%), η Σουηδία (7,3%) και η Τσεχία (7,6%). Στην επιστημονική βιβλιογραφία αυτή η ομάδα χαρακτηρίζεται ως «NEETs», από το ακρωνύμιο «Not in Education, Employment or Training», δηλαδή «ούτε σε εκπαίδευση, εργασία ή κατάρτιση».
Η Μαγκνταλένα Πόλοτσεκ είναι επικεφαλής του τμήματος «Αρχική και συνεχιζόμενη κατάρτιση για έναν μετασχηματισμένο κόσμο εργασίας» στο ίδρυμα Χανς-Μπέκλερ, που συνδέεται με τα συνδικάτα. Σε συνέντευξή της στο Euronews εξηγεί: «Η ομάδα των ανθρώπων που θεωρούνται NEETs είναι πολύ ανομοιογενής. Ανάμεσά τους υπάρχουν και πολλοί νέοι που αναζητούν θέση εκπαίδευσης. Τα προβλήματα στην αγορά της επαγγελματικής εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων ο μεγάλος αριθμός υποψηφίων που μένουν χωρίς θέση, υπάρχουν εδώ και καιρό και έχουν επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο πρόσφατα». Όσον αφορά την αγορά εργασίας του μέλλοντος, πρόκειται για «μια σοβαρή προβληματική κατάσταση, γιατί μακροπρόθεσμα μπορεί να υπάρξει έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού».
Οι νεαρές γυναίκες πλήττονται περισσότερο από τους άνδρες
Όσοι ενδιαφέρονται για μια θέση επαγγελματικής εκπαίδευσης έχουν συχνά πιο «περιορισμένη ακτίνα» αναζήτησης, καθώς εξακολουθούν να ζουν στο σπίτι με τους γονείς τους – και επειδή η χαμηλή αμοιβή σε ορισμένες περιπτώσεις δεν επιτρέπει μετακόμιση σε πιο απομακρυσμένες περιοχές ή σε δικό τους σπίτι. Μπορούν να αναλάβουν μόνο θέσεις εκπαίδευσης στην περιοχή τους και όχι σε πιο μακρινές τοποθεσίες.
Παράλληλα, πολλοί νέοι ενδιαφέρονται για επαγγέλματα με ιδιαίτερα μεγάλη ζήτηση, όπου ο ανταγωνισμός είναι αντίστοιχα υψηλός. Αντίθετα, ορισμένα επαγγέλματα που πλήττονται από έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού θεωρούνται συχνά λιγότερο ελκυστικά.
Κατά μέσο όρο, στη Γερμανία οι νεαρές γυναίκες (10,5%) είναι συχνότερα NEETs από τους νεαρούς άνδρες (9,6%). Η τάση αυτή καταγράφεται και σε επίπεδο ΕΕ, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας.
Το 66% των νέων χωρίς εργασία και εκπαίδευση θεωρούνται οι λεγόμενοι «μη οικονομικά ενεργοί», σύμφωνα με την εθνική έκθεση για την εκπαίδευση του 2024. Δεν είναι διαθέσιμοι για την αγορά εργασίας. Ως λόγους ανέφεραν το 20% υποχρεώσεις φροντίδας, ακολουθούμενες από προβλήματα υγείας (18%). Στην τρίτη θέση βρίσκονται λόγοι που σχετίζονται με την εκπαίδευση, σε ποσοστό 17%, όπως για παράδειγμα άτομα που περιμένουν να ξεκινήσουν σπουδές ή επαγγελματική εκπαίδευση.
«Θα μπορούσε κανείς να λάβει ακόμη περισσότερο υπόψη ότι και οι έφηβοι και οι νέοι ενήλικες έχουν υποχρεώσεις φροντίδας και να εξετάσει πώς μπορεί να βελτιωθεί ο συνδυασμός εκπαίδευσης και φροντίδας – για παράδειγμα με περισσότερα προγράμματα μερικής απασχόλησης στην επαγγελματική εκπαίδευση ή με ενισχυμένες υπηρεσίες παιδικής μέριμνας», εξηγεί η Πόλοτσεκ. «Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι η στενή υποστήριξη των νέων που δεν είναι ακόμη σίγουροι ποιον επαγγελματικό ή εκπαιδευτικό δρόμο θέλουν να ακολουθήσουν. Σε αυτό το πεδίο υπάρχει ακόμη πολιτικό περιθώριο βελτίωσης».
Ειδικός: Η Γερμανία βρίσκεται σε κρίση ανανέωσης
Ορατή είναι και η διαφορά μεταξύ πόλης και υπαίθρου. Οι νέοι που ζουν στις γερμανικές πόλεις (10,6%) πλήττονται συχνότερα από τους νέους ενήλικες που ζουν στην ύπαιθρο (7,9%). Στον μέσο όρο της ΕΕ το φαινόμενο είναι αντίστροφο: το 15,4% των νέων που ζουν στην ύπαιθρο είναι χωρίς δουλειά και εκπαίδευση.
Ο Έντσο Βέμπερ, οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Έρευνας Αγοράς Εργασίας και Επαγγελμάτων, κάνει λόγο σε συνέντευξή του στο Euronews για «κρίση ανανέωσης» στη Γερμανία. «Δημιουργούνται τόσο λίγες νέες θέσεις εργασίας όσο ποτέ άλλοτε. Αυτό πλήττει ιδιαίτερα τους νέους που μπαίνουν τώρα στην αγορά εργασίας». Ο Βέμπερ ζητεί πολιτικές παρεμβάσεις. «Ένα δύσκολο ξεκίνημα στην αγορά εργασίας σε μια τέτοια φάση οδηγεί σε μόνιμα μειονεκτήματα, που συνοδεύουν το άτομο σε όλη την επαγγελματική του πορεία».
Η έλλειψη προσανατολισμού και τα εκπαιδευτικά κενά δυσκολεύουν την είσοδο στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τον Βέμπερ. Ως πιθανή αιτία αναφέρει επίσης τη μεγάλη αύξηση των μισθών σε θέσεις ανειδίκευτης εργασίας.
Στη σύγκριση της νεανικής ανεργίας στην Ευρώπη, ωστόσο, η Γερμανία τα πάει σχετικά καλά. Τον Ιούνιο του 2026 είχε το χαμηλότερο ποσοστό νεανικής ανεργίας στην ΕΕ, με 7,1%. Αντίθετα, στο σύνολο των ηλικιών 15 έως 74 ετών, το ποσοστό ανεργίας στη Γερμανία ήταν 3,9%. Ο μέσος όρος της νεανικής ανεργίας στην ΕΕ ανερχόταν σε 15,5%, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας.