Ο ίδιος ο Ζελένσκι δεν είναι ύποπτος σε καμία από τις έρευνες, αλλά η αυξανόμενη λίστα συνεργατών του που ελέγχονται εξελίσσεται σε πολιτικό βάρος
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απέπεμψε την Τετάρτη την αναπληρώτρια επικεφαλής του γραφείου του, Ιρίνα Μούντρα, την ώρα που οι αρχές κατά της διαφθοράς ξεκινούσαν μεγάλη έρευνα με στόχο φερόμενη εγκληματική οργάνωση στην οποία εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι συνδεδεμένοι με την προεδρική διοίκηση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πέραν της Μούντρα, μεταξύ των υπόπτων περιλαμβάνονται εν ενεργεία βουλευτής, πρώην βουλευτής, καθώς και ο διευθύνων σύμβουλος και ο πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου κρατικής τράπεζας, σύμφωνα με το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU). Η περιγραφή των στελεχών της τράπεζας φαίνεται να αφορά τη Sense Bank.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ομάδα βοήθησε στο ξέπλυμα περίπου 3 εκατ. ευρώ (150 εκατ. ουκρανικές γρίβνιες) τα οποία είχαν καταβληθεί ως εγγύηση για ύποπτο σε υπόθεση διαφθοράς.
Πρόκειται για την επιχείρηση Midas, έρευνα για καταγγελλόμενη διαφθορά στην Energoatom, τη δημόσια εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ουκρανίας, η οποία έχει εξελιχθεί στη μεγαλύτερη υπόθεση διαφθοράς της προεδρίας Ζελένσκι.
Η νέα υπόθεση, συνεπώς, δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Αντιθέτως, φαίνεται να προκύπτει άμεσα από έρευνα που έχει ήδη εμπλέξει πρώην υψηλόβαθμους κυβερνητικούς αξιωματούχους και πρόσωπα με μακροχρόνιους προσωπικούς και πολιτικούς δεσμούς με τον Ζελένσκι.
Από τη «Midas» στη «Forest Gump»
Το NABU και η Ειδική Αντιδιαφθορική Εισαγγελία (SAPO) παρουσίασαν την επιχείρηση Midas τον Νοέμβριο του 2025, έπειτα από έρευνα που διήρκεσε πάνω από έναν χρόνο.
Υποστηρίζουν ότι μέλη εγκληματικής οργάνωσης ασκούσαν επιρροή στην Energoatom, παρότι δεν κατείχαν επίσημες θέσεις στην εταιρεία, αποσπώντας μίζες ύψους 10-15% των συμβάσεων από προμηθευτές, με αντάλλαγμα να εγκρίνονται οι πληρωμές.
Σύμφωνα με το NABU, μέσω του φερόμενου κυκλώματος ξεπλύθηκαν περίπου 85 εκατ. ευρώ.
Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και Ενέργειας, Χέρμαν Χαλουστσένκο, κατηγορήθηκε για ξέπλυμα χρήματος και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση.
Το NABU ανέφερε τον Φεβρουάριο ότι πάνω από 7,4 εκατ. δολάρια, 2,4 εκατ. ευρώ και 1,3 εκατ. ελβετικά φράγκα, συνδεόμενα με το φερόμενο κύκλωμα, είχαν μεταφερθεί ή διατεθεί στην οικογένειά του.
Τα 3 εκατ. ευρώ που βρίσκονται στο επίκεντρο της τελευταίας έρευνας, με την κωδική ονομασία επιχείρηση Forest Gump, φέρονται να καταβλήθηκαν ως εγγύηση για τον Χαλουστσένκο.
Σύμφωνα με εντάλματα έρευνας που διέρρευσαν Ουκρανοί βουλευτές, η Sense Bank φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά μέρους των χρημάτων της εγγύησης.
Το NABU έδωσε επίσης στη δημοσιότητα ηχητικά ντοκουμέντα στα οποία ακούγεται η Μούντρα να συζητά για τη Sense Bank και για φερόμενες προσπάθειες επηρεασμού αποφάσεων που την αφορούν.
Σε μία συνομιλία που καταγράφηκε τον Ιούνιο, η Μούντρα αναφέρει ότι την είχαν ενημερώσει πως ο διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας και ο επικεφαλής του εποπτικού συμβουλίου θα την επισκέπτονταν.
Αναφέρθηκε επίσης σε ένα πρόσωπο με το όνομα «Ντέιβιντ» και στον επικεφαλής κοινοβουλευτικής επιτροπής, τους οποίους παρουσίασε ως εκείνους που επιδίωκαν να προσφέρουν πολιτική κάλυψη στην τράπεζα. Δεν είναι σαφές αν ο «Ντέιβιντ» ήταν αναφορά στον Νταβίντ Αραχαμία, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του προεδρικού κόμματος «Υπηρέτης του Λαού».
«Δεν θα χτυπήσουν τη Sense Bank και η Sense Bank πρέπει να τους πληρώσει», λέει η Μούντρα στην ηχογράφηση.
Σε άλλη συνομιλία, η Μούντρα αναφέρει ότι την κάλεσε ο «Τιμούρ», τον οποίο περιέγραψε ως «Ισραηλινό πρόσφυγα», και της ζήτησε να αναλάβει την ευθύνη για τη Sense Bank.
Η περιγραφή φαίνεται να αφορά τον Τιμούρ Μίντιτς, επί χρόνια φίλο και πρώην επιχειρηματικό συνέταιρο του Ζελένσκι, ο οποίος φέρεται ως εγκέφαλος του σκανδάλου διαφθοράς Midas, ύψους 100 εκατ. δολαρίων (85 εκατ. ευρώ).
Από χρόνια φίλος σε πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου
Ο Μίντιτς ανήκε στον κύκλο του Ζελένσκι πολύ πριν εκείνος μπει στην πολιτική και είναι συνιδιοκτήτης της Kvartal 95, της εταιρείας παραγωγής που συνίδρυσε ο σημερινός πρόεδρος.
Ως ύποπτος στην επιχείρηση Midas, ο Μίντιτς έφυγε από την Ουκρανία με προορισμό το Ισραήλ τον Νοέμβριο του 2025. Εμφανίζεται επίσης στην έρευνα με την κωδική ονομασία Dynasty , στην οποία το NABU και η SAPO υποστηρίζουν ότι πάνω από 8,8 εκατ. ευρώ ξεπλύθηκαν μέσω πολυτελούς οικιστικού συγκροτήματος έξω από το Κίεβο, με χρήση κεφαλαίων που προέρχονταν εν μέρει από κυκλώματα διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένων όσων φέρονται στην Energoatom.
Το πιο ηχηρό όνομα που εμπλέκεται όμως στην υπόθεση Dynasty είναι ο Αντρίι Γερμάκ, πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου του Ζελένσκι και επί σειρά ετών μία από τις ισχυρότερες προσωπικότητες στην Ουκρανία.
Ο Γερμάκ ηγήθηκε του Γραφείου του Προέδρου από το 2020 έως την αποχώρησή του το 2025, εξελισσόμενος στον στενότερο πολιτικό συνεργάτη του Ζελένσκι και παίζοντας κεντρικό ρόλο στην εσωτερική πολιτική, τη διπλωματία και τη λήψη αποφάσεων σε καιρό πολέμου.
Τον Μάιο του 2026, το NABU και η SAPO κατονόμασαν τον Γερμάκ ως ύποπτο στην υπόθεση Dynasty για ξέπλυμα χρήματος. Δικαστήριο διέταξε την κράτησή του με δυνατότητα αποφυλάκισης έναντι εγγύησης 2,7 εκατ. ευρώ, ποσό που στη συνέχεια καταβλήθηκε. Ο Γερμάκ έχει αρνηθεί τις κατηγορίες.
Στην ίδια έρευνα εμπλέκεται επίσης ο πρώην αντιπρωθυπουργός Ολεξίι Τσερνισόφ, ο οποίος κατείχε σειρά υψηλόβαθμων κυβερνητικών θέσεων επί Ζελένσκι και έχει περιγραφεί ως μακροχρόνιος φίλος της οικογένειας του προέδρου.
Και άλλες έρευνες έχουν αγγίξει πρώην στελέχη του Προεδρικού Γραφείου. Ο Ροστισλάβ Σούρμα, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής αρμόδιος για την οικονομική πολιτική, κατονομάστηκε ως ύποπτος τον Ιανουάριο σε ξεχωριστή υπόθεση που αφορά φερόμενες καταχρήσεις στο σύστημα επιδότησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της Ουκρανίας.
Το NABU και η SAPO υποπτεύονται τον Σούρμα, τον αδελφό του Όλεχ και άλλα πρόσωπα για υπεξαίρεση περίπου 2,7 εκατ. ευρώ. Οι δύο αδελφοί τέθηκαν σε λίστα καταζητούμενων τον Φεβρουάριο και τον Απρίλιο δικαστήριο διέταξε την προφυλάκισή τους ερήμην.
Ο Σούρμα, που βρίσκεται σήμερα στο εξωτερικό, έχει αρνηθεί κάθε παράνομη πράξη.
Στενές σχέσεις που προβληματίζουν
Οι έρευνες έρχονται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Ουκρανίας.
Το Κίεβο και οι Βρυξέλλες άνοιξαν τον Ιούνιο το πακέτο Fundamentals των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ουκρανίας, που καλύπτει το κράτος δικαίου, τη δικαιοσύνη, τις δημόσιες συμβάσεις και τον δημοσιονομικό έλεγχο. Ένα δεύτερο πακέτο, που αφορά τις εξωτερικές σχέσεις, ακολούθησε τον Ιούλιο.
Η ΕΕ έχει τονίσει ότι η πρόοδος στο πακέτο Fundamentals θα καθορίσει τον συνολικό ρυθμό των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ουκρανίας, θέτοντας την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των αντιδιαφθορικών θεσμών της χώρας υπό ιδιαίτερη παρακολούθηση.
Η σειρά των ερευνών διαμορφώνει ολοένα πιο δύσκολη πολιτική εικόνα για τον Ζελένσκι.
Ο πρώην επικεφαλής του γραφείου του έχει κατονομαστεί ως ύποπτος. Το ίδιο και πρώην αναπληρωτές επικεφαλής. Ο επί χρόνια φίλος και πρώην επιχειρηματικός του εταίρος εμπλέκεται σε πολλαπλές μεγάλες έρευνες. Πρώην υπουργοί και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησής του έχουν επίσης καταστεί ύποπτοι.
Καθεμία από τις έρευνες του NABU και της SAPO φέρει επίσης σημαντική κοινωνική φόρτιση.
Δεκάδες χιλιάδες Ουκρανοί βγήκαν στους δρόμους το 2025 για να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία του NABU και της SAPO, μετά την απόφαση του κοινοβουλίου να περιορίσει τις αρμοδιότητες των αντιδιαφθορικών αρχών.
Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών πίεσαν επίσης για περαιτέρω έρευνες σχετικά με καταγγελλόμενη διαφθορά στα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης.
Ο ίδιος ο Ζελένσκι δεν έχει κατονομαστεί ως ύποπτος σε καμία από τις έρευνες.
Για έναν πρόεδρο που ανέλαβε την εξουσία το 2019 με την υπόσχεση να σπάσει με το διεφθαρμένο πολιτικό κατεστημένο της Ουκρανίας, το γεγονός ότι τόσες πολλές έρευνες αγγίζουν το στενό του περιβάλλον συνεπάγεται ολοένα βαρύτερο πολιτικό κόστος.