Η Εθνική Υπηρεσία Ανάκτησης και Προστασίας Περιουσίας αποκτά πρωτοφανώς διευρυμένες αρμοδιότητες έρευνας, δίωξης και προστασίας περιουσίας. Την επιλογή του επικεφαλής της συνόδευσαν έντονες επαγγελματικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις, καθώς και μια απροσδόκητη υπαναχώρηση.
Η νέα ουγγρική κυβέρνηση θέτει ως μία από τις βασικές της δεσμεύσεις την ανάκτηση δημόσιας περιουσίας και χρηματοοικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την ίδια, έχουν διαχειριστεί παράτυπα ή έχουν εξαφανιστεί. Για τον σκοπό αυτό δημιουργείται η NVVH, μια νέα ειδική αρχή με αποστολή την αντιμετώπιση της διαφθοράς και την προστασία της δημόσιας περιουσίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Επικεφαλής της νέας υπηρεσίας εξελέγη την Παρασκευή, με 145 ψήφους, η πολιτική επιστήμονας και πανεπιστημιακός Unger Anna Róza. Παράλληλα, αναπληρώτρια επικεφαλής και υπεύθυνη για τις έρευνες αναλαμβάνει η Tasnádi Katalin. Η υπηρεσία θα διοικείται συνολικά από πενταμελή διοίκηση, με τρία ακόμη μέλη που θα έχουν εξειδικευμένες αρμοδιότητες.
Η επιλογή της Unger προέκυψε μετά από διαδικασία στην οποία είχαν αρχικά εξεταστεί 96 υποψηφιότητες. Τρεις υποψήφιοι έφτασαν τελικά στην κοινοβουλευτική επιτροπή: η Unger, ο δικηγόρος και νομικός διευθυντής της Transparency International Magyarország Ligeti Miklós και ο επιχειρηματίας Sárvári Nicholas, ειδικός στη διεθνή ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων.
Η νέα αρχή αποκτά ιδιαίτερα εκτεταμένες αρμοδιότητες. Θα μπορεί να ερευνά κρατικές και αυτοδιοικητικές αποφάσεις, δημόσιες συμβάσεις, επιδοτήσεις, παραχωρήσεις, ευρωπαϊκούς πόρους και κρατικές επιχειρήσεις, ενώ θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί οικονομικές ροές και να αναζητά τους πραγματικούς ιδιοκτήτες πίσω από εταιρικά σχήματα.
Η NVVH δεν θα περιορίζεται στον ελεγκτικό ρόλο. Μπορεί να πραγματοποιεί δικές της έρευνες και προκαταρκτικές διαδικασίες, να συλλέγει και να διασταυρώνει στοιχεία και, σε συγκεκριμένες υποθέσεις διαφθοράς ή προσβολής της δημόσιας περιουσίας, να αναλαμβάνει ακόμη και την ποινική έρευνα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρέμβει σε υπόθεση πριν από την άσκηση δίωξης, να υποκαταστήσει την εισαγγελία, να ασκήσει η ίδια δίωξη και να εκπροσωπήσει την υπόθεση στο δικαστήριο. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται το προηγούμενο μονοπώλιο της εισαγγελίας στον ρόλο του δημόσιου κατηγόρου, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη θεσμική ισχύ της νέας υπηρεσίας.
Η δημιουργία της NVVH συνδέεται πολιτικά και με το ζήτημα των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παγώσει σημαντικό μέρος των πόρων προς την Ουγγαρία λόγω ανησυχιών για τη διαφθορά και τις εγγυήσεις σχετικά με τη διαχείριση των ευρωπαϊκών χρημάτων. Η νέα αρχή δεν ξεκλειδώνει αυτομάτως τα κονδύλια, όμως η αποτελεσματικότητα και η ανεξαρτησία της θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως σημαντικό τεστ για την αξιοπιστία της χώρας.
Η επιλογή της Unger, ωστόσο, έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Επικριτές θεωρούν ότι δεν διαθέτει την απαραίτητη εισαγγελική ή ανακριτική εμπειρία, ενώ το Fidesz προειδοποιεί ότι οι εκτεταμένες εξουσίες της NVVH μπορεί να οδηγήσουν σε πολιτικές διώξεις χωρίς επαρκείς μηχανισμούς ελέγχου. Το πραγματικό τεστ για τη νέα αρχή θα είναι τελικά αν μπορεί να μετατρέψει τις έρευνες σε δικαστικά ανθεκτικές καταδίκες και να ανακτήσει στην πράξη δημόσια περιουσία, ακόμη και όταν αυτή βρίσκεται κρυμμένη στο εξωτερικό.