Στρατηγική αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας–Λιβάνου με έμφαση σε άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια

Σαφές μήνυμα στήριξης προς τον Λίβανο, αλλά και πρόθεση ουσιαστικής αναβάθμισης των διμερών σχέσεων σε στρατηγικό επίπεδο, έστειλε ο πρωθυπουργός κατά την επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας του Λιβάνου στην Αθήνα, την πρώτη επίσκεψη Λιβανέζου Προέδρου στην Ελλάδα εδώ και 14 χρόνια.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο Έλληνας πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του λιβανικού κράτους και των Ενόπλων Δυνάμεών του, στη σταθερότητα στον νότιο Λίβανο, στη διατήρηση του πολυπολιτισμικού χαρακτήρα της χώρας, αλλά και στη διεύρυνση της συνεργασίας σε ενέργεια, επενδύσεις, ναυτιλία και υποδομές.

«Η Ελλάδα στέκεται σταθερά δίπλα σας στις πιο κρίσιμες στιγμές», τόνισε, περιγράφοντας τη σχέση Αθήνας–Βηρυτού ως μια σχέση που εισέρχεται πλέον σε νέα φάση.

Κεντρική είδηση των συνομιλιών αποτελεί η απόφαση για αναβάθμιση των διμερών σχέσεων και η προώθηση της δημιουργίας Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.

«Παίρνουμε επί της ουσίας απόφαση για την αναβάθμιση των σχέσεών μας σε μία εταιρική στρατηγική σχέση», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Το νέο σχήμα αναμένεται να καλύπτει κρίσιμους τομείς, όπως η εξωτερική πολιτική, η άμυνα, η ενέργεια και ο πολιτισμός, δημιουργώντας έναν πιο θεσμοθετημένο μηχανισμό συνεργασίας Αθήνας και Βηρυτού.

Ο πρόεδρος Αούν από την πλευρά του σημείωσε μεταξύ άλλων πως «Επειδή είμαστε στη Μεσόγειο είναι μια θάλασσα που μας ενώνει, δεν μας χωρίζει. Πάντα στη Μεσόγειο ήμασταν μετριοπαθείς . Αυτή η θάλασσα δεν δέχεται εξτρεμισμό, δεν δέχεται διαμάχες. Εμείς προσβλέπουμε ότι οι διμερείς μας σχέσεις είναι παράδειγμα για όλους μας τους γείτονες, σε όποιον θέλει το καλό του λαού του, της χώρας του, χωρίς αποκλεισμούς και εγωισμούς».

Απόλυτη στήριξη στην κυριαρχία του Λιβάνου και ενίσχυση του κράτους

Η ελληνική κυβέρνηση επανέλαβε τη στήριξή της στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ενότητα του Λιβάνου, συνδέοντας ευθέως τη σταθερότητα της χώρας με την ενίσχυση των θεσμών και της κεντρικής κρατικής εξουσίας.

«Η Ελλάδα υποστηρίζει αδιαπραγμάτευτα την κυριαρχία, την ανεξαρτησία αλλά και την ενότητα του Λιβάνου», σημείωσε ο πρωθυπουργός.

Παράλληλα, διατύπωσε με σαφήνεια τη θέση της Αθήνας ότι η νόμιμη ένοπλη ισχύς πρέπει να βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του κράτους.

«Το ισχυρό κράτος είναι προϋπόθεση για έναν ισχυρό Λίβανο», είπε, προσθέτοντας ότι η κεντρική διοίκηση πρέπει να διατηρεί «αυτή και μόνο το αποκλειστικό δικαίωμα να ασκεί νόμιμη ένοπλη ισχύ στο σύνολο της επικράτειάς της».

Νέα στήριξη στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη στρατιωτική συνεργασία, με τον πρωθυπουργό να επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να ενισχύσει περαιτέρω τις λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις με στρατιωτικό υλικό.

Η Αθήνα έχει ήδη ολοκληρώσει δεύτερη σημαντική αποστολή υλικού, στην οποία περιλαμβάνονται ελληνικά τεθωρακισμένα οχήματα.

«Η αλληλεγγύη μας δεν εξαντλείται στα λόγια», τόνισε ο πρωθυπουργός.

Και πρόσθεσε ότι το ελληνικό υπουργείο Άμυνας και οι Ένοπλες Δυνάμεις «στέκονται δίπλα» στον Λίβανο, δηλώνοντας την ετοιμότητα της Ελλάδας να προσφέρει «ακόμη περισσότερο υλικό».

Στόχος, όπως υπογράμμισε, είναι οι λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις να μπορούν να ασκούν την κρατική κυριαρχία «στο σύνολο της επικράτειας» και ειδικά στον λιβανικό νότο.

Η «επόμενη ημέρα» της UNIFIL και πιθανή ευρωπαϊκή αποστολή

Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφορούσε την κατάσταση μετά την ολοκλήρωση της επιχειρησιακής εντολής της UNIFIL στα τέλη του 2026.

Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η μετάβαση θα πρέπει να γίνει οργανωμένα και χωρίς να δημιουργηθούν κενά ασφαλείας.

«Θεωρούμε κρίσιμο η μετάβαση αυτή να συντελεστεί οργανωμένα και χωρίς κενά ασφαλείας», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Σύμφωνα με την Αθήνα, κεντρικό ρόλο θα πρέπει να αναλάβουν οι Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου, με παράλληλη διεθνή και ευρωπαϊκή παρουσία.

Η Ελλάδα στηρίζει επίσης τις συζητήσεις στην ΕΕ για ανάπτυξη αποστολής της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας και εμφανίζεται έτοιμη να συμβάλει στην επιτήρηση του θαλάσσιου χώρου και στην ενίσχυση του λιβανικού Ναυτικού.

Ενέργεια, επενδύσεις και ευρωπαϊκή προοπτική

Πέρα από την ασφάλεια, Αθήνα και Βηρυτός επιδιώκουν να ανοίξουν νέο κύκλο οικονομικής συνεργασίας, με έμφαση στις επενδύσεις, το εμπόριο, τη ναυτιλία, τις μεταφορές, τον τουρισμό και την ενέργεια.

Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για σημαντικές δυνατότητες μεταφοράς ελληνικής τεχνογνωσίας στον εκσυγχρονισμό των λιβανικών υποδομών και των διυλιστηρίων.

Παράλληλα, παρουσίασε τον Λίβανο ως δυνητικά κομβικό κρίκο σε μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.

«Η Ελλάδα πιστεύει στις ενεργειακές “γέφυρες” και στις κοινές υποδομές», τόνισε, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η Ανατολική Μεσόγειος να μετατραπεί «από περιοχή εντάσεων σε έναν ειρηνικό χώρο συνεργασίας και διασυνδεσιμότητας».

Μήνυμα για Ισραήλ και περιφερειακή σταθερότητα

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στις σχέσεις Λιβάνου–Ισραήλ, χαιρετίζοντας την επιλογή της λιβανικής ηγεσίας να επενδύσει στη διπλωματία και στον απευθείας διάλογο υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.

«Η ασφάλεια του Λιβάνου και του Ισραήλ δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους», υπογράμμισε, συνδέοντας μια βιώσιμη περιφερειακή διευθέτηση με το Διεθνές Δίκαιο, την εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας και τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών.

Στο επίκεντρο και οι χριστιανικές κοινότητες

Ο πρωθυπουργός έδωσε επίσης ιδιαίτερη βαρύτητα στη διατήρηση του πολυπολιτισμικού χαρακτήρα του Λιβάνου και στην προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων.

Όπως σημείωσε, η «γηγενής παρουσία» τους αποτελεί «αναπόσπαστο τμήμα της διαχρονικής ταυτότητας της περιοχής».

Ο Λίβανος ψηλά στην ελληνική και ευρωπαϊκή ατζέντα

Η Αθήνα δεσμεύθηκε να διατηρήσει τον Λίβανο ψηλά στην ελληνική και ευρωπαϊκή ατζέντα, με τον πρωθυπουργό να αναφέρεται ειδικά στην προοπτική μιας συνολικής εταιρικής σχέσης ΕΕ–Λιβάνου.

Στόχος της Ελλάδας είναι οι σχετικές συζητήσεις να εκκινήσουν κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός επέλεξε έναν έντονα συμβολικό τόνο για να περιγράψει τις σχέσεις των δύο χωρών:

«Δεν είμαστε απλώς γείτονες, είμαστε συνοδοιπόροι, είμαστε φίλοι, είμαστε αδελφοί λαοί».

Και επανέλαβε το κεντρικό μήνυμα της επίσκεψης: «Σε κάθε βήμα αυτής της διαδρομής η Ελλάδα θα βρίσκεται σταθερά στο πλευρό σας».