Οι ευρωβουλευτές ετοιμάζονται να καταργήσουν το μακροχρόνιο μέτρο κατά της Ουγγαρίας: Αποστολή τον Οκτώβριο, οριστική απόφαση το 2027
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρίσκεται σε τροχιά να τερματίσει τη μακροχρόνια διαδικασία του άρθρου 7, τη λεγόμενη «πυρηνική επιλογή» της ΕΕ κατά της Ουγγαρίας, η οποία ενεργοποιήθηκε το 2018 λόγω ανησυχιών για παραβιάσεις των αξιών της Ένωσης επί πρωθυπουργίας Βίκτορ Όρμπαν.
Με τον Πέτερ Μάγιαρ να ηγείται πλέον της ουγγρικής κυβέρνησης, η χώρα αναθεωρεί σειρά νόμων που χρονολογούνται από την εποχή Όρμπαν, γεγονός που ωθεί το Κοινοβούλιο να επανεξετάσει τη στάση του, σύμφωνα με αρκετούς ευρωβουλευτές και αξιωματούχους που μίλησαν στο Euronews.
«Η Ουγγαρία έχει ολοκληρώσει πολλές μεταρρυθμίσεις που φέρνουν τη χώρα πιο κοντά στην ΕΕ», δήλωσε ανώτερος ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας του Κοινοβουλίου. «Θεωρώ εύλογο να λήξει σύντομα η διαδικασία και ελπίζω ότι αυτό θα συμβεί», πρόσθεσε.
Το ΕΛΚ είναι μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων που εμφανίζονται έτοιμες να πιέσουν για την απόσυρση του άρθρου 7, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσουν μια πολιτική νίκη για το κόμμα Tisza του Μάγκιαρ, το οποίο ανήκει στην ομάδα.
Η διαδικασία του άρθρου 7 είναι ένα εξαιρετικό μέτρο που μπορεί, σε τελικό στάδιο, να στερήσει από μια χώρα τα δικαιώματα ψήφου της εφόσον διαπιστωθεί σοβαρή παραβίαση των αξιών της ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές την ενεργοποίησαν το 2018 κατά της Ουγγαρίας, επικαλούμενοι ανησυχίες για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, τη διαφθορά, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και τα δικαιώματα των μειονοτήτων και των μεταναστών.
Προγραμματίζεται αποστολή διερεύνησης στοιχείων στην Ουγγαρία για τα τέλη Οκτωβρίου, με συναντήσεις με θεσμούς, ενδιαφερόμενα μέρη, αρχές και ΜΚΟ, προκειμένου να διαμορφωθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα.
Οι ευρωβουλευτές που θα συμμετάσχουν στην αποστολή θα συντάξουν στη συνέχεια μια έκθεση και αναμένεται να εισηγηθούν την απόσυρση της διαδικασίας αν κρίνουν ότι οι αξίες της ΕΕ δεν παραβιάζονται πλέον. Ορισμένοι αξιωματούχοι του Κοινοβουλίου λένε ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ήδη από τον Δεκέμβριο, ενώ η Ολλανδή ευρωβουλευτής Τίνεκε Στρικ, η οποία έχει την ευθύνη του φακέλου, αναμένει η έκθεση να είναι έτοιμη στις αρχές του 2027.
«Υπάρχει μια ολόκληρη λίστα κριτηρίων που θα αξιολογήσουμε· ένα από τα στοιχεία είναι η απόσυρση του αντι-LGBTI+ νόμου», είπε στο Euronews.
Η Στρικ αναφέρθηκε σε μια αμφιλεγόμενη νομοθεσία για την προστασία των ανηλίκων, η οποία περιορίζει την πρόσβαση των παιδιών σε βιβλία, ταινίες και άλλο περιεχόμενο που προωθεί ή παρουσιάζει απόκλιση από το βιολογικό φύλο, τη μετάβαση φύλου ή την ομοφυλοφιλία.
Μέχρι στιγμής, η ουγγρική κυβέρνηση δεν έχει καταργήσει τον νόμο ούτε έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να το πράξει.
Η τελική απόφαση για την απόσυρση της διαδικασίας απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων, που σημαίνει ότι τουλάχιστον 480 από τους 719 βουλευτές του Κοινοβουλίου πρέπει να ψηφίσουν υπέρ του τερματισμού της.
Αριστερίζουσες ομάδες όπως οι Πράσινοι και η Αριστερά ενδέχεται να αντιταχθούν στην απόσυρση, ενώ οι συντηρητικοί και οι ακροδεξιές δυνάμεις αναμένεται να τη στηρίξουν, καθώς αντιμετωπίζουν διαχρονικά το άρθρο 7 ως αδικαιολόγητη παρέμβαση στην εθνική πολιτική. Οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές, οι Πατριώτες για την Ευρώπη και η Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών αριθμούν συνολικά σχεδόν 200 ευρωβουλευτές.
Με τους 184 ευρωβουλευτές του ΕΛΚ να αναμένεται να στηρίξουν την κίνηση, οι κεντρώες ομάδες των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και των φιλελεύθερων Renew Europe θα είναι καθοριστικές για την απόφαση. Και οι δύο αναγνωρίζουν την πρόοδο της Ουγγαρίας, αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη μιας διεξοδικής αξιολόγησης που θα λάβει υπόψη το σύνολο της νομοθεσίας.
Το Renew θα συζητήσει το ζήτημα στην πρώτη συνεδρίαση της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου στο Παρίσι την επόμενη εβδομάδα, δήλωσε στο Euronews ο ευρωβουλευτής Σάντρο Γκότσι.
«Ο τερματισμός της διαδικασίας θα πρέπει να βασίζεται σε πραγματικές αλλαγές· διαφορετικά δίνουμε την εντύπωση ότι πρόκειται απλώς για μια πολιτική απόφαση», είπε.
Η διαδικασία έχει ενεργοποιηθεί μόλις δύο φορές στην ιστορία της ΕΕ: από την Κομισιόν κατά της Πολωνίας το 2017 και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά της Ουγγαρίας την επόμενη χρονιά. Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν έφτασε στο στάδιο των κυρώσεων, που απαιτεί ομόφωνη στήριξη από τα κράτη μέλη της ΕΕ ώστε να ανασταλούν τα δικαιώματα ψήφου μιας χώρας.
Η διαδικασία κατά της Πολωνίας έκλεισε το 2024, όταν ένας συνασπισμός υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ αντικατέστησε την ακροδεξιά κυβέρνηση του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), επαναφέροντας τη χώρα σε ευθυγράμμιση με τα αιτήματα της Κομισιόν για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.