Εντελώς κατεστραμμένο, το όχημα που στάθμευσε για μία ημέρα μπροστά στη ρωσική πρεσβεία στη Λισαβόνα υπενθυμίζει την πραγματικότητα του πολέμου στην Ουκρανία
Στους δρόμους της Λισαβόνας συναντήσαμε μια ασυνήθιστη εικόνα: ένα ασθενοφόρο διάτρητο από σφαίρες, πλήρως αχρηστευμένο. Η ιστορία αυτού του οχήματος, που εκτίθεται στην καρδιά της πορτογαλικής πρωτεύουσας, ξεκινά το 2022, κατά τη διάρκεια επιχείρησης διάσωσης στο Χάρκιβ, στην Ουκρανία.
«Μια ιατρική ομάδα κλήθηκε να διασώσει μια γυναίκα που είχε τραυματιστεί σε βομβαρδισμό. Αφού μπήκαν στο κτίριο για να τη διασώσουν, το ασθενοφόρο δέχτηκε πυρά», εξηγεί στην Euronews ο Ρομάν Γκριμαλιούκ, πρόεδρος της πορτογαλοουκρανικής οργάνωσης ORANTA.
Για τον πορτογαλοουκρανό αυτόν πολίτη, παρότι το όχημα αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο των ρωσικών επιθέσεων εναντίον αμάχων στην Ουκρανία, η ιστορία «έχει και μια όμορφη πλευρά». «Το μόνο που καταστράφηκε ήταν το μέταλλο», λέει ο Ρομάν, υπογραμμίζοντας ότι, τουλάχιστον σε εκείνη την περίπτωση, δεν χάθηκαν ανθρώπινες ζωές.
Το ασθενοφόρο, που άλλοτε ήταν όχημα πρώτων βοηθειών και ιατρικής έκτακτης ανάγκης, σήμερα αποτελεί έκθεμα που, σύμφωνα με την οργάνωση, αποτυπώνει τις φρίκες της σύγκρουσης και των ρωσικών επιθέσεων σε αμάχους. Ο Ρομάν, που αναφέρεται στη Ρωσία ως «τρομοκρατικό κράτος», θεωρεί ότι το ασθενοφόρο είναι απτό και αδιαμφισβήτητο τεκμήριο εγκλημάτων πολέμου.
Το όχημα έχει ταξιδέψει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και έφτασε πρόσφατα στην Πορτογαλία. Πριν από τη Λισαβόνα, είχε περάσει από αρκετές πορτογαλικές πόλεις.
«Αυτό το ασθενοφόρο κουβαλά ήδη μεγάλη ιστορία. Δεν είναι το πρώτο μέρος όπου εκτίθεται. Κυκλοφορεί στην Ευρώπη από το 2023, ξεκινώντας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», διευκρινίζει στην Euronews, τονίζοντας ότι το όχημα και η συνοδευτική έκθεση με πίνακες και φωτογραφίες στόχο έχουν να φέρουν την ουκρανική πραγματικότητα σε τόπους που βρίσκονται μακριά από την πραγματική εικόνα του πολέμου.
«Εδώ μπορεί κανείς να αγγίξει, να νιώσει τον πόνο, το μέγεθος και το πρόβλημα που υπάρχει σήμερα.» «Δεν πρόκειται για ταινία. Είναι μια πραγματικότητα που διαδραματίζεται στην Ευρώπη», υπογράμμισε ο πρόεδρος της ORANTA.
«Ένα από τα πιο εχθρικά κράτη της Ευρώπης»
Στην πρωτεύουσα, το ασθενοφόρο σταθμεύτηκε λίγα μέτρα από την Πρεσβεία της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Για τον Ρομάν Γκριμαλιούκ, πρόκειται για ακόμη μία πράξη αντίστασης, ιδίως μετά τη δήλωση πρόσφατα του ακολούθου της πρεσβείας ότι η Πορτογαλία είναι ένα από τα πιο εχθρικά κράτη της Ευρώπης.
«Αν η Πορτογαλία θεωρείται εχθρός ενός τρομοκρατικού κράτους, μπορούμε να πούμε ότι βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας, στη σωστή πλευρά του κόσμου και της υπεράσπισης της ανθρωπότητας», δήλωσε ο Ρομάν.
Το ασθενοφόρο και η έκθεση που το συνοδεύει αποτελούν μέρος της διεθνούς καμπάνιας «Ukraine is Calling» της οργάνωσης LUkraine, η οποία έχει ήδη ταξιδέψει σε 11 ευρωπαϊκές χώρες. Η καμπάνια, που τιμήθηκε με το European Citizen’s Prize το 2023, έχει στόχο να συγκεντρώσει πάνω από 100 ιατρικά οχήματα για την Ουκρανία.
Η ORANTA, Ένωση Στήριξης της Ουκρανικής Κοινότητας στην Πορτογαλία, που δραστηριοποιείται στο Αλγκάρβε από το 2022, είναι μία από τις συνεργαζόμενες οργανώσεις και έχει ήδη καταφέρει να στείλει 31 ιατρικά οχήματα και οχήματα διάσωσης στην Ουκρανία.
Η οργάνωση βρίσκεται σε ενεργή επαφή με δήμους και πυροσβεστικά σώματα, ώστε να εξασφαλίσει αχρηστοποιημένα οχήματα στην Πορτογαλία που μπορούν να επισκευαστούν και να σταλούν στην Ουκρανία.
«Κάποια καταφέρνουμε να τα αγοράσουμε, άλλα να τα συγκεντρώσουμε μέσω δωρεών», εξηγεί ο Ρομάν. «Στις πυροσβεστικές υπηρεσίες υπάρχουν πολλά ασθενοφόρα που δεν μπορούν πλέον να προσφέρουν υπηρεσίες εδώ στην Πορτογαλία, αλλά για εμάς είναι πολύ σημαντικά.»