Ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκαν επίσης για την ενίσχυση της στρατολόγησης και την προώθηση τρομοκρατικών ιδεολογιών, ενώ εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης αξιοποιήθηκαν για έρευνα με στόχο την προετοιμασία επιθέσεων.
Ένα τέταρτο του αιώνα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Αλ Κάιντα στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι τζιχαντιστικές οργανώσεις εξακολουθούν να αποτελούν μείζονα απειλή για την ασφάλεια στην Ευρώπη, όμως έχει αναδυθεί και μια νέα μορφή κινδύνου, που τροφοδοτείται κυρίως από νέους στο διαδίκτυο και ανησυχεί τις αρχές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το ακριβές μέγεθος του δικτύου πίσω από αυτό που αποκαλείται μηδενιστικός βίαιος εξτρεμισμός δεν είναι σαφές. Ωστόσο, αστυνομικοί ερευνητές από εννέα ευρωπαϊκές χώρες εντόπισαν περίπου 4.340 διαδικτυακές διευθύνσεις URL που συνδέονται με την «The COM», όπως είναι γνωστή η διαδικτυακή κοινότητα, κατά τη διάρκεια επιχείρησης αποδόμησής της τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.
«Είναι βία για τη βία», δήλωσε ο συντονιστής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας Μπάρτιαν Βέχτερ (πηγή στα Αγγλικά) ενόψει της 25ης επετείου των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 σε Νέα Υόρκη και Ουάσινγκτον.
Συνολικά, πέρυσι καταγράφηκαν 45 τρομοκρατικές επιθέσεις σε 10 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, αν και καμία δεν ήταν μεγάλης κλίμακας με μαζικές απώλειες.
Περίπου οι μισές αποτράπηκαν ή απέτυχαν, ωστόσο έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Συνολικά 486 άτομα με ύποπτους δεσμούς με την τρομοκρατία συνελήφθησαν σε 21 κράτη μέλη, σύμφωνα με την αστυνομική υπηρεσία της ΕΕ, την Ευρωπόλ (πηγή στα Αγγλικά).
Τζιχαντιστικές ομάδες, συχνά καθοδηγούμενες ή εμπνεόμενες από δίκτυα εκτός Ευρώπης, βρίσκονταν πίσω από 24 από τις επιθέσεις και αντιστοιχούσαν σε πάνω από το 70% των συλλήψεων.
Από όλους όσοι τέθηκαν υπό κράτηση, περίπου το ένα τρίτο ήταν κάτω των 18 ετών, στην πλειονότητά τους αγόρια.
Η Ευρωπόλ δεν τηρεί στατιστικά στοιχεία για τον μηδενιστικό βίαιο εξτρεμισμό, καθώς οι ορισμοί διαφέρουν και οι πράξεις μπορεί να υπάγονται τόσο στην κατηγορία της κοινής εγκληματικότητας όσο και της τρομοκρατίας.
Ωστόσο, στη Φινλανδία το 2025, ένα αγόρι 16 ετών μαχαίρωσε τρεις συμφοιτήτριές του. Φέρεται να μοιράστηκε ένα «μανιφέστο» σε ομάδες στο WhatsApp, να κατέγραψε την επίθεση στο Snapchat και να ζήτησε μέσω κοινωνικών δικτύων από κάποιον να αποθηκεύσει και να του δώσει το βίντεο μετά την αποφυλάκισή του.
Στο «μανιφέστο» ανέφερε ότι ήθελε να κάνει κάτι «σημαντικό» και «συναρπαστικό». Κανένα πολιτικό κίνητρο δεν αποδόθηκε στο ξέσπασμα βίας του, σύμφωνα με έγγραφο της ΕΕ για την αναδυόμενη απειλή της μηδενιστικής εξτρεμιστικής βίας.
Η βία ως μορφή ψυχαγωγίας
«Πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για μια γοητεία που ασκεί η βία. Είναι βία ως μέσο αυτοεπιβεβαίωσης, ως μέσο απόκτησης κύρους μέσα σε αυτές τις διαδικτυακές κοινότητες», δήλωσε ο Βέχτερ στο πρακτορείο AP. «Δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με κάποια ιδεολογία».
Στην Ιταλία, πέρυσι, ένα αγόρι 15 ετών σχεδίαζε έναν φόνο για να αποκτήσει φήμη στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τις αρχές. Στο κινητό του τηλέφωνο είχε αποθηκεύσει εικόνες και βίντεο επιθέσεων, δολοφονιών, ένοπλων επιθέσεων σε σχολεία και παιδικής πορνογραφίας.
Ο Βέχτερ είπε ότι αυτού του είδους τα περιστατικά, τα οποία αυξάνονται τα τελευταία δύο έως τρία χρόνια, δεν είναι μεμονωμένα, αλλά οργανώνονται από διαδικτυακά δίκτυα που «συχνά καθοδηγούνται από νέους, για νέους και συχνά εμπλέκουν αγόρια».
Όπως είπε, αυτά «οδηγούν σε βία στον φυσικό κόσμο. Έχουμε δει μαχαιρώματα, έναν νέο άνθρωπο να μαχαιρώνει έναν ηλικιωμένο χωρίς κανέναν απολύτως λόγο».
Τέτοιες επιθέσεις είναι δύσκολο να προληφθούν ή να εντοπιστούν. Συχνά εμπλέκουν «νέους ανθρώπους που συνήθως δεν έχουν ποινικό μητρώο, που δεν αφήνουν ίχνη, πέρα ίσως από τα διαδικτυακά, αλλά και αυτά βρίσκονται συχνά πίσω από κρυπτογραφημένους τοίχους και κοινότητες», σημείωσε ο Βέχτερ.
Συνωμοσίες στο διαδίκτυο για εγκλήματα στον πραγματικό κόσμο
Στην κορυφή της λίστας των ομάδων που παρακολουθούν οι αρχές βρίσκεται η 764, η οποία ιδρύθηκε από τον Αμερικανό Bradley Cadenhead, που είχε εγκαταλείψει το λύκειο. Εκτίει ποινή κάθειρξης 80 ετών για παιδική πορνογραφία και σεξουαλικά αδικήματα, αλλά η ομάδα εξακολουθεί να δρα.
Στη Γερμανία, πέρυσι, ένας 20χρονος, που θεωρείται από τις αρχές κορυφαίο μέλος της 764, βρέθηκε αντιμέτωπος με 123 κατηγορίες για πράξεις «αδιανόητης αγριότητας και απανθρωπιάς», μεταξύ των οποίων δολοφονίες, βιασμοί και σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, σύμφωνα με το έγγραφο της ΕΕ.
Σε αντίθεση με πριν από 25 χρόνια, όταν εξτρεμιστές, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία, εισήλθαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και εκπαιδεύτηκαν για να γίνουν θανατηφόροι πιλότοι, η τρομοκρατική απειλή που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη οργανώνεται σε μεγάλο βαθμό διαδικτυακά.
«Το διαδικτυακό περιβάλλον, παρά τα θετικά που προσφέρει, παραμένει υπερβολικά επιτρεπτικό», δήλωσε ο Βέχτερ. Το περιέγραψε ως «ένα τρυβλίο Πέτρι για τη διασύνδεση διαφορετικών απειλών».
Η τεχνητή νοημοσύνη σε άνοδο
Οι υπέρμαχοι της προστασίας της ιδιωτικότητας επιμένουν ότι οι άνθρωποι έχουν θεμελιώδες δικαίωμα να επικοινωνούν χωρίς αδικαιολόγητη παραβίαση. Κατηγορούν τις αρχές και ορισμένες εταιρείες ότι υπονομεύουν τις εγγυήσεις μέσω λογισμικού κατασκοπείας και άλλων μεθόδων.
Ωστόσο, ο Βέχτερ υπογράμμισε ότι «οι διωκτικές μας αρχές πρέπει να διαθέτουν τα μέσα και τα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν την απειλή όπως υφίσταται σήμερα». Σημείωσε ότι το 85% των ερευνών διεξάγεται στο ψηφιακό περιβάλλον. «Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσαρμοστούμε σε αυτή την πραγματικότητα».
Για τον ίδιο τον Ολλανδό διπλωμάτη, αυτό σημαίνει περισσότερη συνεργασία με αρχές και οργανισμούς σε άλλες χώρες, ιδίως σε εκείνες που τέτοιες ομάδες χρησιμοποιούν ως ορμητήριο.
«Διότι ό,τι συμβαίνει εκτός των συνόρων μας επηρεάζει την ασφάλειά μας», συμπεριλαμβανομένου όσων ενισχύονται διαδικτυακά, είπε.
Η Ευρωπόλ ανέφερε ότι οι εγκληματίες αξιοποιούν εικόνες και ηχητικό υλικό για να δημιουργούν και να επεξεργάζονται προπαγάνδα, μεταξύ άλλων μέσω deepfakes, memes και GIF. Bots που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκαν επίσης για την ενίσχυση της στρατολόγησης και την προώθηση τρομοκρατικών ιδεολογιών, ενώ εφαρμογές με τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκαν για έρευνα και προετοιμασία επιθέσεων.
«Το είδος του βίαιου περιεχομένου, του περιεχομένου που υποκινεί βία, η προπαγάνδα, τα εγχειρίδια, οι τακτικές, όλα όσα είναι διαθέσιμα, ενισχύονται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε ο Βέχτερ.