Βρυξέλλες: νέο νομοσχέδιο για περιορισμό μη συμμορφούμενων εισαγωγών, ευθύνη πλατφορμών, τέλος εποπτείας και κεντρική επιβολή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει νέα νομοθετική πρόταση για να καλύψει τα κενά στην επιβολή της νομοθεσίας που επιτρέπουν σε παράνομα προϊόντα, τα οποία πωλούνται μέσω πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, να φτάνουν στους καταναλωτές της ΕΕ, σύμφωνα με προσχέδιο που διέρρευσε και έχει στη διάθεσή του το Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το νομοσχέδιο δεν αναφέρει ρητά την Κίνα, αλλά έρχεται τη στιγμή που οι Βρυξέλλες εντείνουν τις προσπάθειες για να αντιμετωπίσουν την έκρηξη εισαγωγών μικρής αξίας μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου, ιδίως από κινεζικές πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein.
Τους τελευταίους μήνες, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα με το Πεκίνο, το οποίο θεωρούν μη βιώσιμο, καθώς το 2025 έφτασε στο εντυπωσιακό επίπεδο του 1 δισ. ευρώ την ημέρα.
«Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αδυναμίες ως προς τη διασφάλιση ότι τα μη συμμορφούμενα προϊόντα, ιδίως εκείνα που πωλούνται διαδικτυακά ή εισάγονται απευθείας από τρίτες χώρες, εντοπίζονται και αποσύρονται αποτελεσματικά από την ενιαία αγορά», αναφέρεται στο έγγραφο.
Η νομοθετική πρόταση, με την ονομασία Ευρωπαϊκός Νόμος για τα Προϊόντα (European Product Act), αναμένεται να δημοσιευθεί στις 6 Οκτωβρίου. Εισάγει επίσης ευθύνη για τις διαδικτυακές πλατφόρμες σε ορισμένες περιπτώσεις, σημαντική συγκέντρωση του συστήματος εποπτείας της αγοράς και ένα νέο τέλος.
Κινεζικές εισαγωγές
Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στην καταστολή των εισαγωγών παράνομων προϊόντων, ιδίως από διαδικτυακές πλατφόρμες, διασφαλίζοντας ότι ένας οικονομικός φορέας στην ΕΕ είναι πάντοτε νομικά υπεύθυνος για τη μη συμμόρφωση.
Εάν ο οικονομικός φορέας δεν είναι εγκατεστημένος στην ΕΕ, θα πρέπει να είναι είτε εισαγωγέας είτε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος με εντολή από τον κατασκευαστή. Πρόκειται για μηχανισμό που έχει σχεδιαστεί ώστε να καταστήσει πολύ πιο δύσκολη την παράκαμψη της πρότασης μέσω πωλήσεων απευθείας σε Ευρωπαίους καταναλωτές από πωλητές εγκατεστημένους εκτός ΕΕ.
«Ιδίως στο ψηφιακό περιβάλλον, οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα πρέπει να μπορούν να τερματίζουν γρήγορα και αποτελεσματικά τη μη συμμόρφωση, ιδίως όταν ο οικονομικός φορέας που πωλεί το προϊόν αποκρύπτει την ταυτότητά του ή μεταφέρει την έδρα του εντός της Ένωσης ή σε τρίτη χώρα, προκειμένου να αποφύγει την επιβολή», συνεχίζει το έγγραφο.
Τον Μάιο, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ στον κινεζικό κολοσσό ηλεκτρονικού εμπορίου Temu για παραλείψεις που σχετίζονται με επικίνδυνα παιχνίδια για βρέφη και ελαττωματικούς φορτιστές. Οι Βρυξέλλες διερευνούν επίσης τη Shein για παράνομα προϊόντα, μεταξύ των οποίων και κούκλες σεξ που μοιάζουν με παιδιά.
Διαδικτυακές πλατφόρμες
Όταν μια διαδικτυακή πλατφόρμα διαθέτει ένα προϊόν στην αγορά της ΕΕ, η πρόταση καθιστά υποχρεωτικό τον έλεγχο ότι κάθε προϊόν διαθέτει το λεγόμενο “Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος”, το οποίο περιέχει βασικές πληροφορίες για την ταυτότητα και τη συμμόρφωσή του, ή ένα αρχείο ευθύνης που έχει δημιουργηθεί από τον κατασκευαστή και επιτρέπει την ταυτοποίηση του προϊόντος.
Μετά τη λήψη κοινοποίησης, η πλατφόρμα θα υποχρεούται να αποσύρει το προϊόν και να αποτρέψει την επανεμφάνισή του.
Εάν μια πλατφόρμα δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις ελέγχου και απόσυσης και το προϊόν διατίθεται στην αγορά της ΕΕ χωρίς υπεύθυνο οικονομικό φορέα εγκατεστημένο στην ΕΕ, η πλατφόρμα θα πρέπει να αναλάβει τις υποχρεώσεις εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου για το συγκεκριμένο προϊόν.
Τέλος εποπτείας της αγοράς
Το προσχέδιο εισάγει επίσης ένα νέο ενωσιακό τέλος εποπτείας της αγοράς στα προϊόντα που εισέρχονται στην αγορά της ΕΕ από τρίτες χώρες, ανάλογο με το εκτιμώμενο κόστος εκτέλεσης των καθηκόντων των αρχών εποπτείας της αγοράς.
Με άλλα λόγια, το τέλος θα βαρύνει τους εισαγωγείς και σκοπό έχει να καλύπτει το πρόσθετο κόστος εποπτείας της αγοράς που συνδέεται με τα εισαγόμενα προϊόντα και να μειώνει την επιβάρυνση του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Το τέλος θα είναι χαμηλότερο για προϊόντα που εισάγονται μαζικά, αντί ως μεμονωμένα δέματα που αποστέλλονται απευθείας στους καταναλωτές. Ο ακριβής τρόπος υπολογισμού του θα καθοριστεί με δευτερογενή νομοθεσία.
Το νέο αυτό τέλος θα είναι διακριτό από το τελωνειακό “τέλος διεκπεραίωσης” που έχει προταθεί στο πλαίσιο της παράλληλης μεταρρύθμισης του τελωνειακού συστήματος της ΕΕ και το οποίο προορίζεται να καλύπτει το κόστος τελωνειακής επεξεργασίας.
Κεντρικοποίηση της επιβολής
Η Επιτροπή προτείνει αυτό που αναμένεται να θεωρηθεί σημαντική διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της, επεκτείνοντας τις εξουσίες επιβολής σε έναν τομέα, την εποπτεία της αγοράς προϊόντων, που παραδοσιακά ανήκε στις εθνικές αρχές.
Ειδικότερα, το προσχέδιο θα δίνει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να διενεργεί έρευνες και να αναλαμβάνει μέτρα επιβολής, εφόσον είναι πιθανό μη συμμορφούμενα προϊόντα να έχουν διατεθεί σε τουλάχιστον τα δύο τρίτα των κρατών μελών και καμία εθνική αρχή δεν έχει ανοίξει έρευνα εποπτείας της αγοράς μετά την κοινοποίηση.
Οι εξουσίες επιβολής είναι ευρείας κλίμακας και περιλαμβάνουν την επιβολή διορθωτικών μέτρων, τον περιορισμό παράνομων προϊόντων, τη διαταγή απόσυρσης, την επιβολή κυρώσεων και την επιβολή προσωρινών μέτρων σε οικονομικούς φορείς ή διαδικτυακές πλατφόρμες.