Από Ματαρέλα και Μελόνι έως Σλάιν και Λέττα, η ιταλική πολιτική συναντιέται στο Καπιτώλιο για το τελευταίο αντίο στην Έμμα Μπονίνο, πρωταγωνίστρια σε πάνω από 50 χρόνια αγώνων για δικαιώματα
Σύσσωμος ο ιταλικός πολιτικός κόσμος, από τα δεξιά έως τα αριστερά, αποτίει σήμερα φόρο τιμής στην Έμμα Μπονινο. Στην αίθουσα Protomoteca του Καπιτωλίου, στη Ρώμη, πραγματοποιήθηκε η κρατική κηδεία, με κοσμικό χαρακτήρα, της ιστορικής ριζοσπαστικής ηγέτιδας, που πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 78 ετών. Μια τελετή που έφερε κοντά εκπροσώπους πολιτικών χώρων συχνά πολύ απομακρυσμένων μεταξύ τους, οι οποίοι ενώθηκαν στην αναγνώριση του ρόλου που είχε η Μπονίνο στην πολιτική και την κοινωνική ιστορία της Δημοκρατίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αίθουσα, με χωρητικότητα περίπου 200 ατόμων, ήταν κατάμεστη από εκπροσώπους των θεσμών και του πολιτικού κόσμου. Έφτασαν ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα και η πρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης Τζόρτζια Μελόνι τους οποίους υποδέχτηκε ο δήμαρχος της Ρώμης Roberto Gualtieri, με την τρικολόρε κορδέλα, μαζί με τον ηγέτη του Più Europa Riccardo Magi και τον βουλευτή Benedetto Della Vedova. Παρόντες ήταν επίσης ο πρόεδρος της Γερουσίας Ignazio La Russa, ο αντιπρόεδρος της Βουλής Giorgio Mulè και ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου Giovanni Amoroso.
Ο Ματαρέλα, στο συλλυπητήριο μήνυμά του, είχε υπογραμμίσει ότι η Έμμα Μπονινο είχε «αφήσει το στίγμα της στη ζωή της Δημοκρατίας», θυμίζοντας επίσης την προτεραιότητα που έδινε στην ενότητα και στην περαιτέρω ενοποίηση της Ευρώπης.
Στην τελετή παρέστησαν οι υπουργοί της κυβέρνησης Μελόνι στελέχη του κεντροαριστεράς, εκπρόσωποι της ριζοσπαστικής γαλαξίας και προσωπικότητες που συναντήθηκαν με την Bonino στα πολλά χρόνια της πολιτικής της δράσης. Μεταξύ άλλων, Marina Calderone, Carlo Nordio και Adolfo Urso, Elly Schlein, Giuseppe Conte, Romano Prodi, Matteo Renzi, Massimo D'Alema, Angelo Bonelli, Enrico Letta, Mario Monti, Carlo Calenda, Paolo Gentiloni, Laura Boldrini, Renato Brunetta, Maurizio Lupi, Francesco Boccia και Maurizio Gasparri. Παρόντες ήταν επίσης Roberto Giachetti και Maria Elena Boschi.
Στην Piazza del Campidoglio, όπου είχε στηθεί γιγαντοοθόνη, λιγότεροι από εκατό άνθρωποι παρακολούθησαν την τελετή, και λόγω της ζέστης που εξακολουθεί να ταλαιπωρεί την πρωτεύουσα.
Ποια ήταν η Έμμα Μπονινο
Ριζοσπαστική, φεμινίστρια, ευρωπαϊστρια και πρωταγωνίστρια στους αγώνες για τα δικαιώματα: η Έμμα Μπονινο διέσχισε περισσότερο από μισό αιώνα ιταλικής πολιτικής, φτάνοντας στους θεσμούς έπειτα από τα χρόνια των ριζοσπαστικών κινητοποιήσεων.
Διετέλεσε Ιταλίδα και Ευρωπαία βουλευτής, υπουργός Εξωτερικών και Ευρωπαία επίτροπος, μεταφέροντας τους αγώνες της και στο διεθνές επίπεδο. Η άμβλωση και η ελευθερία επιλογής, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο κοσμικός χαρακτήρας του κράτους και η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι μερικά από τα θέματα με τα οποία συνέδεσε το μακροχρόνιο πολιτικό της έργο.
Ένας φόρος τιμής που διαπερνά τα πολιτικά στρατόπεδα
Η παρουσία στο Καπιτώλιο αποτυπώνει το μέγεθος μιας μορφής που δεν ανήκει σε μία μόνο παράταξη. Η Έμμα Μπονινοείχε συμμάχους και αντιπάλους, υποστήριξε συχνά θέσεις κόντρα στο ρεύμα και πέρασε από κυβερνήσεις, πλειοψηφίες και διαφορετικές πολιτικές εποχές. Όμως για τους αγώνες της και τον ρόλο της στη δημόσια ζωή της Ιταλίας, η αναγνώριση έρχεται σήμερα από έναν πολιτικό κόσμο που εκπροσωπείται σχεδόν σε όλες του τις συνιστώσες.
«Μια δασκάλα για τους νέους»
Από τους νέους μέχρι τους θεσμούς, από την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μέχρι την απτή διάσταση των πολιτικών αγώνων: από τις παρεμβάσεις στην εξόδιο τελετή αναδύεται το πορτρέτο μιας Μπονίνο ικανής να αφήνει το αποτύπωμά της πολύ πέρα από τον ριζοσπαστικό χώρο.
Ο πρώην πρωθυπουργός Ενρίκο Λέτα τη θυμήθηκε ως σημείο αναφοράς για τις νέες γενιές: «Η Emma ανήκει στους νέους, στους νέους του σήμερα», είπε, τονίζοντας ότι οι φοιτητές δεν ήθελαν ποτέ να την αφήσουν να φύγει όταν συμμετείχε στις συναντήσεις τους. Για τον Letta, η Bonino «ήξερε να σέβεται τους θεσμούς» αλλά και να «σπάει την αδράνεια και το φυσικά συντηρητικό πνεύμα» των θεσμών, καταφέρνοντας να είναι «γυναίκα των θεσμών χωρίς να παγιδεύεται από τους θεσμούς».
Ο πρώην πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι υπογράμμισε αντίθετα «την επιμονή της στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων» και τον αγώνα της «για τους αδύναμους και τους ανυπεράσπιστους», χαρακτηρίζοντάς την «μάθημα για όλους μας». Ο Prodi θυμήθηκε επίσης τη συνεργασία στη δεύτερη κυβέρνησή του, όταν ανέθεσε στην Bonino την ευθύνη για τις ευρωπαϊκές πολιτικές και το εξωτερικό εμπόριο.
Για τον γραμματέα του Più Europa Riccardo Magi, η Bonino ήταν «ένα από τα λιγότερο ρητορικά και πιο άμεσα άτομα» που είχε γνωρίσει και, ανάμεσα στις σημαντικότερες κατακτήσεις της, ανέφερε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το οποίο σήμερα «δέχεται πολλές επιθέσεις». Και η Elly Schlein, στην πολιτική αγρυπνία της Δευτέρας, είχε τονίσει ένα από τα κεντρικά χαρακτηριστικά των αγώνων της Bonino, υπενθυμίζοντας ότι «τα ατομικά δικαιώματα και τα κοινωνικά δικαιώματα είναι αδιαχώριστα».
Κατά τη διάρκεια της σημερινής τελετής, η Carla Taibi, επί χρόνια συνεργάτιδα της Μπονίνο, μίλησε για το προνόμιο και την ευθύνη να βρίσκεται στο πλευρό της, χαρακτηρίζοντάς την «μια πολιτική και ανθρώπινη ιστορία σαν λίγες» και θυμίζοντας πόσο υπήρξε «έμπνευση για πολλά κορίτσια».
Το τελευταίο αντίο
Στο τέλος της τελετής, ο πρόεδρος Ματαρέλα, σύμφωνα με το πρόγραμμα, συνόδευσε μαζί με τους συγγενείς και τις άλλες αρχές το φέρετρο μέχρι την έξοδο.
Για την Έμμα Μπονινο, που πρωταγωνίστησε επί δεκαετίες στην ιταλική και ευρωπαϊκή πολιτική, το τελευταίο αντίο από το κράτος αποκτά έτσι ένα νόημα που υπερβαίνει την κομματική ένταξη: τη δημόσια αναγνώριση μιας γυναίκας που συνέβαλε να γραφτούν μερικές από τις σημαντικότερες σελίδες της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας της χώρας.