Το επικαιροποιημένο ιταλογερμανικό Σχέδιο Δράσης των Μερτς και Μελόνι επιμένει στη νομοθετική αυτοσυγκράτηση, απλούστευση και καλύτερη ρύθμιση. Το τεστ τώρα: το Omnibus και η μεταρρύθμιση της Καλύτερης Νομοθέτησης.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς συναντήθηκε με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι στη Ρώμη, όπου οι δύο ηγέτες υπέγραψαν ένα επικαιροποιημένο Ιταλογερμανικό Σχέδιο Δράσης για τη στρατηγική διμερή συνεργασία και τη συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ.
Το σχέδιο καλύπτει μια σειρά τομέων τόσο για τη διμερή συνεργασία μεταξύ Ιταλίας και Γερμανίας όσο και σε επίπεδο ΕΕ και ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με τα στρατηγικά σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έως το 2029.
Αυτό που ξεχωρίζει είναι η ανοικτή και φιλόδοξη ώθηση από τους Γερμανούς και Ιταλούς ηγέτες για «νομοθετική αυτοσυγκράτηση», τη συνέχιση της ατζέντας απλούστευσης, μια αλλαγή νοοτροπίας ως προς τη ρύθμιση και μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση
Το πνεύμα αυτό δεν είναι νέο και έχει εμφανιστεί και στο παρελθόν μεταξύ ηγετών της ΕΕ, ωστόσο, για να υλοποιηθεί πλήρως αυτή η φιλοδοξία, απαιτούνται τόσο αλλαγή νοοτροπίας όσο και απτή αξιολόγηση του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου, όχι μόνο ως προς την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας, αλλά και για τις προτάσεις που μόλις τώρα κατατίθενται.
Τέλος, οι υποστηρικτές της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη οφείλουν να είναι προσεκτικοί ενόψει της επερχόμενης μεταρρύθμισης της Καλύτερης Νομοθέτησης, η οποία θα μπορούσε να μειώσει ακόμη περισσότερο τις πιθανότητές τους να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για την αναγκαιότητα ορισμένων νέων πρωτοβουλιών.
Συνέχιση της ατζέντας απλούστευσης και νομοθετική αυτοσυγκράτηση
Στο σχέδιο, Ιταλοί και Γερμανοί ζητούν «συνεπή ατζέντα απλούστευσης», «νομοθετική αυτοσυγκράτηση», «μη γραφειοκρατική, φιλική προς τις επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ υλοποίηση των πρωτοβουλιών της ΕΕ».
Όλοι αυτοί οι στόχοι ακούγονται καλά στα χαρτιά, αλλά είναι πολύ δύσκολο να υλοποιηθούν χωρίς αλλαγή νοοτροπίας, με στροφή από τον μεγάλο όγκο νέων πρωτοβουλιών σε μια στοχευμένη, ώριμη και αναλογική νομοθετική διαδικασία, με ουσιαστική και συντονισμένη δράση σε επίπεδο Συμβουλίου της ΕΕ ώστε να ασκηθεί επιρροή στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το σχέδιο αναγνωρίζει τους σημερινούς περιορισμούς σε μια τέτοια αλλαγή, δηλώνοντας ότι «απαιτείται νέα νοοτροπία νομοθετικής και ρυθμιστικής αυτοσυγκράτησης». Η διατύπωση ότι νέες νομοθετικές προτάσεις που ενδέχεται να επιφέρουν υπέρμετρο διοικητικό βάρος «θα πρέπει να αποσύρονται ή να μην κατατίθενται εξαρχής» ακούγεται επίσης ενθαρρυντική, αλλά εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσον η Ιταλία και η Γερμανία θα υλοποιήσουν αυτές τις ιδέες όχι μόνο μέσω της διαδικασίας απλούστευσης, αλλά και παραμένοντας σταθερές απέναντι σε νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες που μπορεί να διπλασιάζουν υφιστάμενες ρυθμίσεις ή να επηρεάζουν δυσανάλογα τόσο τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όσο και τους καταναλωτές.
Κοινές θέσεις για τις προτάσεις Omnibus
Στο σχέδιο, η Γερμανία και η Ιταλία δηλώνουν ότι θα μοιραστούν τις θέσεις τους για τις προτάσεις Omnibus και θα επιχειρήσουν από κοινού να προωθήσουν «ουσιαστική απλούστευση» και «απτή μείωση του βάρους» για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, τις ΜΜΕ και «τη βιομηχανία συνολικά».
Και αυτό είναι μια ευπρόσδεκτη αλλαγή και είναι πιθανό να εμψυχώσει τα μικρότερα κράτη μέλη της ΕΕ να ακολουθήσουν τα βήματά τους. Μέχρι στιγμής, οι προτάσεις Omnibus έχουν τύχει ψυχρής υποδοχής από πολιτικούς και οργανώσεις της αριστερής πτέρυγας, οι οποίοι δεν διστάζουν να εκφοβίζουν ώστε να οδηγήσουν πολιτικούς σε υποχώρηση ή αδράνεια.
Μεταρρύθμιση της Καλύτερης Νομοθέτησης: καμπανάκι προσοχής
Η φιλοδοξία της Ιταλίας και της Γερμανίας να προωθήσουν μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη μέσω εξυπνότερης ρύθμισης και νομοθετικής χάραξης πολιτικής θα δοκιμαστεί πρώτα μέσα από την επερχόμενη μεταρρύθμιση του πλαισίου της Καλύτερης Νομοθέτησης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται αυτή την περίοδο σε διαδικασία Πρόσκλησης για υποβολή στοιχείων για την Καλύτερη Νομοθέτηση έως τις 4 Φεβρουαρίου, με, δυστυχώς, μόλις 23 απαντήσεις μέχρι στιγμής. Τα συνοδευτικά έγγραφα ουσιαστικά υποστηρίζουν ότι η ΕΕ πρέπει να είναι ταχύτερη στη λήψη αποφάσεων, καθώς ορισμένες διαδικασίες διαβούλευσης και αξιολόγησης είναι υπερβολικά χρονοβόρες και απαιτητικές σε πόρους.
Οι κατευθυντήριες γραμμές και οι αρχές της Καλύτερης Νομοθέτησης στην ΕΕ συχνά επικρίνονται ως φιλόδοξες και συμμετοχικές (και αναγνωρίζονται επίσης από οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ ως υποδειγματικές), αλλά στην πράξη δεν τηρούνται, με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να χρησιμοποιούν συχνά παραθυράκια και να αποφεύγουν τα αναγκαία βήματα λόγω «ανωτέρας βίας». Για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές της Καλύτερης Νομοθέτησης αναφέρουν ότι μπορεί να ζητηθεί από τη Γενική Γραμματεία εξαίρεση από τις κατευθυντήριες (με την επακόλουθη διαβούλευση και τα στάδια αξιολόγησης να αφαιρούνται/περιορίζονται). Υπάρχει ακόμη και ειδικό γραμματοκιβώτιο για αυτόν τον σκοπό.
Αν οι κατευθυντήριες της Καλύτερης Νομοθέτησης χαλαρώσουν περαιτέρω, αν μειωθεί η διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, επιτρέποντας στην Επιτροπή να επιλέγει ποιων τις απόψεις θέλει να λάβει, και αν οι διαδικασίες αξιολόγησης (που εξετάζουν την αναγκαιότητα νέας νομοθετικής δράσης, τον αντίκτυπό της στην οικονομία και το υφιστάμενο πλαίσιο) περιοριστούν στο ελάχιστο, χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία θα έχουν ακόμη λιγότερη επιρροή στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και δεν θα μπορούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις όταν συζητούν τις κατατεθειμένες προτάσεις στις διαπραγματεύσεις τριλόγου.
Το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στο EU Tech Loop και αναδημοσιεύεται κατόπιν συμφωνίας με το Euronews.