Η παραπληροφόρηση εξαπλώνεται στα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, σύμφωνα με νέα έκθεση που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν έχουν αυξήσει θεαματικά τις προσπάθειες παραπληροφόρησης, προβάλλοντας μεταξύ άλλων υποτιθέμενες νίκες στο πεδίο της μάχης που «τεκμηριώνονται» με παλιές ή αλλοιωμένες εικόνες, σύμφωνα με έκθεση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, 18 ισχυρισμοί του Ιράν που σχετίζονταν με τον πόλεμο αποδείχθηκαν ψευδείς, σύμφωνα με τον οργανισμό αξιολόγησης ειδήσεων NewsGuard.
Αντίθετα, μόλις πέντε άλλοι ψευδείς ισχυρισμοί που δημοσιεύτηκαν από ιρανικές πηγές είχαν εντοπιστεί τις δύο εβδομάδες πριν από την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.
Η NewsGuard διαπίστωσε επίσης ότι τα ιρανικά μέσα προσφεύγουν ολοένα και περισσότερο σε εικόνες επεξεργασμένες με τεχνητή νοημοσύνη για να διασπείρουν ψευδείς ισχυρισμούς. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εικόνες αυτές δημιουργούνται εκτός Ιράν.
Ψευδείς ισχυρισμοί και αλλοιωμένες εικόνες τεχνητής νοημοσύνης
Η ελεγχόμενη από το κράτος ιρανική ειδησεογραφική υπηρεσία Tehran Times δημοσίευσε δορυφορική εικόνα, η οποία υποτίθεται ότι αποτύπωνε την καταστροφή αμερικανικού ραντάρ στην αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, σε ανάρτηση στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X στις 28 Φεβρουαρίου. Η εικόνα έδειχνε τον χώρο πριν και μετά το υποτιθέμενο πλήγμα.
«Ένα αμερικανικό ραντάρ στο Κατάρ καταστράφηκε ολοσχερώς σήμερα από ιρανικό πλήγμα με μη επανδρωμένο αεροσκάφος», ανέφερε η ανάρτηση.
Ωστόσο, ο αναλυτής πολέμου πληροφοριών Ταλ Χάγκιν στη συνέχεια διέψευσε τους ισχυρισμούς, επισημαίνοντας ότι επρόκειτο αρχικά για εικόνα του Google Earth από τις 2 Φεβρουαρίου 2025, η οποία είχε τροποποιηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
«Ένας τρόπος να το καταλάβει κανείς είναι ότι όλα τα αυτοκίνητα παρέμειναν ακριβώς στο ίδιο σημείο», σημείωσε ο Χάγκιν στην ανάρτησή του στο X.
Πηγές συνδεδεμένες με το ιρανικό κράτος μοιράστηκαν επίσης βίντεο που υποτίθεται ότι έδειχνε μαχητικό αεροσκάφος να καταρρίπτεται πάνω από την Τεχεράνη στις 4 Μαρτίου. Αρχικά, αυτό οδήγησε σε κανάλια στο Telegram που συνδέονται με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) να πανηγυρίζουν το βίντεο ως απόδειξη ότι το Ιράν κατέρριψε αμερικανικό μαχητικό F-15.
Ωστόσο, η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία δήλωσε αργότερα ότι το βίντεο έδειχνε ένα F-35 να καταρρίπτει ένα ιρανικό εκπαιδευτικό Yak-130 πάνω από την Τεχεράνη.
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Mehr μετέδωσε επίσης ότι τέσσερις ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, αποδίδοντας τον ισχυρισμό σε ανακοίνωση του IRGC.
Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ διευκρίνισε την 1η Μαρτίου ότι όχι μόνο ο «Λίνκολν» δεν επλήγη, αλλά οι πύραυλοι δεν πλησίασαν καν.
Αντίστοιχα, εκπρόσωπος του IRGC ισχυρίστηκε ότι 650 Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν στις δύο πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, δήλωση που δημοσίευσε το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, το οποίο πρόσκειται στις ένοπλες δυνάμεις. Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) αντέκρουσε αυτούς τους ισχυρισμούς, σημειώνοντας ότι έξι Αμερικανοί στρατιωτικοί είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο με το Ιράν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, εικόνες πολέμου αντλήθηκαν ακόμη και από βιντεοπαιχνίδια όπως το Arma 3, σύμφωνα με το Factnameh, περσικό ιστότοπο επαλήθευσης ειδήσεων.
Παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Παράλληλα, πρόσφατη έρευνα του Wired (πηγή στα Αγγλικά) εντόπισε εκατοντάδες αναρτήσεις στην πλατφόρμα X του Ίλον Μασκ που διασπείρουν παραπλανητικό ή ψευδές περιεχόμενο για τη σύγκρουση, μεταξύ άλλων εικόνες αλλοιωμένες με τεχνητή νοημοσύνη και υπερβολικούς ισχυρισμούς για την κλίμακα της επίθεσης, πολλές από τις οποίες εμφανίστηκαν μέσα σε λίγα λεπτά από τα πλήγματα με πυραύλους.
Μία ανάρτηση, που προβλήθηκε περισσότερες από 4 εκατομμύρια φορές, παρουσιαζόταν ως βίντεο βαλλιστικών πυραύλων πάνω από το Ντουμπάι, στην πραγματικότητα όμως έδειχνε πλάνα ιρανικής επίθεσης στο Τελ Αβίβ τον Οκτώβριο του 2024. Άλλη ανάρτηση, με πάνω από 375.000 προβολές, περιλάμβανε κατασκευασμένη εικόνα «πριν και μετά» του συγκροτήματος κατοικιών του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ.
Πώς διασπείρει το Ιράν την παραπληροφόρηση;
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους τα κρατικά ιρανικά μέσα ενημέρωσης και συναφείς πηγές μπορούν να διασπείρουν παραπληροφόρηση είναι ο σχεδόν πλήρης αποκλεισμός των πολιτών από το διαδίκτυο που επιβάλλει η ιρανική κυβέρνηση.
Η εταιρεία υποδομών διαδικτύου Cloudflare περιέγραψε την κατάσταση στις 28 Φεβρουαρίου ως «σχεδόν ολοκληρωτικό μπλακάουτ», καθώς η κίνηση μειώθηκε κατά 98% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.
Με την πρόσβαση στα ξένα μέσα ενημέρωσης να είναι εξαιρετικά περιορισμένη, οι Ιρανοί είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνονται από τα κρατικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Άλλες επιλογές είναι το Εθνικό Δίκτυο Πληροφοριών, το οποίο αποτελεί το κρατικά ελεγχόμενο εσωτερικό δίκτυο διαδικτύου, ή η κρατικά υποστηριζόμενη εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Bale.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη NewsGuard, οι πηγές αυτές συνεχίζουν να διασπείρουν τεράστιο αριθμό ψευδών ισχυρισμών σχετικά με τις υποτιθέμενες νίκες των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Η NewsGuard ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία αξιοποιεί τους ψευδείς ισχυρισμούς του Ιράν για να υπονομεύσει την Ουκρανία και τους συμμάχους της, υποστηρίζοντας ότι ιρανικοί πύραυλοι κατέστρεψαν ουκρανικές στρατιωτικές βάσεις στο Ντουμπάι.