Ο ιστότοπος «Axios» αποκαλύπτει ότι ο Ντ. Τραμπ δηλώνει σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες πως θέλει να πετύχει «κάτι πολύ μεγαλύτερο» στη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο με το Ιράν
Η κυβέρνηση Τραμπ καταρτίζει μια ευρεία στρατηγική για την περίοδο μετά τον πόλεμο με το Ιράν, με στόχο να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας την «ανάσχεση» της Τεχεράνης και διευρύνοντας τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και των χωρών της περιοχής, σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση των σχετικών σχεδιασμών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο ιστότοπος Axios αναφέρει ότι το σχέδιο βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια, αλλά αποσκοπεί στον καθορισμό των βασικών γραμμών της αμερικανικής πολιτικής για τη Μέση Ανατολή κατά το υπόλοιπο της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, μετά το τέλος του πολέμου με το Ιράν.
Σύμφωνα με τις πηγές, ο σχεδιασμός εξελίσσεται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις: η πρώτη υπό την καθοδήγηση υψηλόβαθμων στελεχών της αμερικανικής κυβέρνησης και η δεύτερη από εξειδικευμένες ομάδες σε αρκετές κρατικές υπηρεσίες, που εξετάζουν τις λεπτομέρειες και καταρτίζουν προτάσεις.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πραγματοποιήσει το τελευταίο διάστημα τουλάχιστον δύο συναντήσεις με κορυφαίους συμβούλους για να συζητήσει τα βασικά στοιχεία του σχεδίου και να ανταλλάξουν ιδέες επ’ αυτού. Το Axios μετέδωσε ότι, σε ιδιωτικές δηλώσεις του, ο Ντόναλντ Τραμπ επισημαίνει πως θέλει να πετύχει «κάτι πολύ μεγαλύτερο» στη Μέση Ανατολή μόλις λήξει ο πόλεμος με το Ιράν.
Τρεις βασικοί άξονες
Η στρατηγική, σύμφωνα με το Axios, στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: την ανάσχεση του Ιράν, τη διεύρυνση των συμφωνιών εξομάλυνσης και την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στη Γάζα.
Ο πρώτος άξονας αφορά την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των συμμάχων της Ουάσινγκτον στην περιοχή, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πιο συνεκτικού μετώπου για την ανάσχεση του Ιράν, συνοδευόμενου από αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας προς τις χώρες αυτές.
Η κατεύθυνση αυτή δεν συνιστά αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής, καθώς οι εκάστοτε κυβερνήσεις μετά την ιρανική επανάσταση του 1979 επιδίωκαν να περιορίσουν την περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης ενισχύοντας τις σχέσεις και τις συμμαχίες με τα κράτη του Κόλπου, την Αίγυπτο και την Ιορδανία.
Ωστόσο, η τωρινή πρόταση επιδιώκει να μετατρέψει αυτές τις προσπάθειες σε ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο, που να περιλαμβάνει στενότερο αμυντικό και ασφαλείας συντονισμό μεταξύ των συμμάχων, με φόντο αυτό που η Ουάσινγκτον θεωρεί μεταβολή των περιφερειακών συσχετισμών ισχύος μετά τον πόλεμο και τα ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα στις ιρανικές δυνατότητες.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την προώθηση μιας συμφωνίας εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ, στόχο που η Ουάσινγκτον επιδιώκει εδώ και χρόνια, αλλά έχει σκοντάψει στη θέση του Ριάντ, το οποίο συνδέει κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση με ουσιαστική πρόοδο στην επίλυση του Παλαιστινιακού και στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Οι προσπάθειες αυτές βασίζονται στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» που υπογράφηκαν το 2020 υπό την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ και προέβλεπαν την εξομάλυνση των σχέσεων ανάμεσα στο Ισραήλ, αφενός, και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Μαρόκο και το Σουδάν, αφετέρου.
Έκτοτε, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να διευρύνει τον κύκλο των χωρών που προσχωρούν στις συμφωνίες αυτές, τις οποίες αντιμετωπίζει ως εργαλείο για την αναδιάρθρωση σχέσεων και συμμαχιών στη Μέση Ανατολή και τη συρρίκνωση της επιρροής του Ιράν και των συμμάχων του στην περιοχή.
Ο τρίτος άξονας επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των περιφερειακών επιπτώσεων της επίθεσης της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 και του πολέμου που ακολούθησε στη Γάζα, μέσα από τρεις βασικές διαστάσεις.
Πρώτον, τη μετάβαση στην επόμενη φάση του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο, σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα, προβλέπει ρυθμίσεις για την ανοικοδόμηση του θύλακα, τον αφοπλισμό της Χαμάς και τη δημιουργία μεταβατικής διοίκησης, ζητήματα που εξακολουθούν να προκαλούν διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Δεύτερον, την επιδίωξη σύναψης συμφωνίας ασφάλειας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, στον απόηχο των πολιτικών αλλαγών στη Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος Μπασάρ αλ Άσαντ στα τέλη του 2024 και των προσπαθειών των νέων αρχών να αναδιαμορφώσουν τις περιφερειακές και διεθνείς τους σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμίσεων ασφαλείας στα σύνορα με τα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν.
Τρίτον, την ενεργοποίηση των υφιστάμενων συμφωνιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, με σκοπό τον περιορισμό των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Χεζμπολάχ. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των προσπαθειών που συνδέονται με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία συνήφθη μεταξύ Ισραήλ και της οργάνωσης στα τέλη του 2024 και προέβλεπε την απόσυρση των μαχητών της Χεζμπολάχ βόρεια του ποταμού Λιτάνι και την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στο νότιο τμήμα της χώρας.
Από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας, οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβίασή της: το Ισραήλ κατηγορεί τη Χεζμπολάχ ότι επιχειρεί να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες, ενώ ο Λίβανος και άλλοι παράγοντες καταγγέλλουν ότι το Ισραήλ συνεχίζει τις αεροπορικές επιδρομές στο λιβανικό έδαφος.
Το σχέδιο δεν έχει ωριμάσει ακόμη
Παρά το ευρύ φάσμα των στόχων που εξετάζονται, η στρατηγική βρίσκεται ακόμη σε φάση διαμόρφωσης. Πηγή με γνώση του σχεδίου το περιέγραψε στο Axios ως «μη ώριμο ακόμη», εκτιμώντας ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα χρειαστεί μερικές επιπλέον εβδομάδες για να το επεξεργαστεί πιο ολοκληρωμένα.
Η ίδια πηγή σημείωσε ότι ο στόχος είναι «να συνδεθούν πολλά διαφορετικά ζητήματα στην περιοχή μεταξύ τους» και να εξεταστούν τρόποι δημιουργίας ενός νέου περιφερειακού σχηματισμού μετά τον πόλεμο.
Ωστόσο, η επιτυχία αυτής της προσέγγισης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στάση των περιφερειακών συμμάχων της Ουάσινγκτον, καθώς χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Αίγυπτος εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε ρυθμίσεις που δεν θέτουν το Παλαιστινιακό στο επίκεντρο.