Ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν την Αυστραλία και εξετάζουν απαγόρευση social media για ανηλίκους: το Euronews Next ρωτά αν οι Ευρωπαίοι συμφωνούν
Από τις viral τάσεις μέχρι τη "σαβούρα" τεχνητής νοημοσύνης (AI), ο κόσμος των παιδιών διαμορφώνεται πλέον από τις ψηφιακές τους εμπειρίες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, η υπερβολική χρήση οθονών και οι επιβλαβείς συνέπειες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία, με κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να επιδιώκουν αυστηρότερη ρύθμιση.
Η Αυστραλία έγινε τον Δεκέμβριο η πρώτη χώρα στον κόσμο που επέβαλε απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για άτομα κάτω των 16 ετών. Το μέτρο απαγορεύει στους ανηλίκους να διατηρούν λογαριασμούς σε όλες τις μεγάλες πλατφόρμες, όπως το Facebook, το TikTok, το Instagram και το YouTube.
Χώρες σε όλη την Ευρώπη συζητούν έκτοτε παρόμοια μέτρα, με την Αυστρία να είναι η πιο πρόσφατη χώρα που εξετάζει μια εθνική απαγόρευση για κάτω των 14 ετών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επίσης προτείνει την καθιέρωση ελάχιστης ηλικίας 16 ετών σε επίπεδο ΕΕ για την αυτόνομη πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο.
Πολλοί τάσσονται υπέρ ακόμη πιο αυστηρών περιορισμών για την προστασία των ανηλίκων, καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τροφοδοτούν την έξαρση του διαδικτυακού εκφοβισμού και επιβλαβούς περιεχομένου.
Μια ιστορική δικαστική απόφαση στις Ηνωμένες Πολιτείες την περασμένη εβδομάδα άναψε κι άλλο τα αίματα, καθώς κρίθηκε ότι η Meta, ιδιοκτήτρια του Facebook και του Instagram, προκαλούσε εν γνώσει της βλάβη στην ψυχική υγεία των παιδιών, εκμεταλλευόμενη τις ευαλωτότητές τους.
Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι μια συνολική απαγόρευση δεν είναι η λύση, υποστηρίζοντας ότι τα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας δεν είναι αξιόπιστα και ότι ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να ωθήσει τα παιδιά σε πιο επικίνδυνα, ανεξέλεγκτα σημεία του διαδικτύου. Ωστόσο, οι περισσότερες πλευρές της συζήτησης συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: ο ίδιος ο σχεδιασμός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που βασίζεται σε ιδιαίτερα εθιστικούς αλγορίθμους, πρέπει να αλλάξει.
Καθώς διάφορες χώρες ετοιμάζονται να εφαρμόσουν τα δικά τους περιοριστικά μέτρα, το Euronews Next μίλησε με κατοίκους ευρωπαϊκών πόλεων για το πώς βλέπουν μια ενδεχόμενη απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους.
Γαλλία
Έχοντας μεγαλώσει με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Margot, μια 26χρονη από τη Λιόν, γνωρίζει από πρώτο χέρι τη ζημιά που μπορούν να προκαλέσουν.
«Οι περισσότεροι φίλοι μου κι εγώ υποφέραμε πολύ από πράγματα που δεν θα έπρεπε να βλέπουμε ή από διαδικτυακό εκφοβισμό και όλα αυτά, οπότε από μια άποψη δεν είναι και τόσο κακό να εμποδίζεις [τους νέους να χρησιμοποιούν τα social media].»
Πιστεύει όμως ότι μια απόλυτη απαγόρευση δεν αποτελεί λύση, καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ήδη τεράστιο κομμάτι της ζωής των εφήβων.
«Οι γονείς είναι αυτοί που πρέπει πραγματικά να εκπαιδεύουν τα παιδιά τους, όπως και τα σχολεία, για τους κινδύνους», πρόσθεσε.
Στις 31 Μαρτίου, η Γαλλική Γερουσία ψήφισε επί πρότασης για φραγή της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για κάτω των 15 ετών, ένα νομοσχέδιο που οι αρχές ελπίζουν να τεθεί σε ισχύ τον Σεπτέμβριο.
Ο Hanif Ibrahim, 26χρονος φοιτητής στη Λιόν, θεωρεί ότι μια τέτοια κίνηση είναι συνολικά θετική, αλλά ότι μια απαγόρευση είναι επίσης υπερβολικά αυστηρό μέτρο, το οποίο μπορεί να αφήσει τους ανηλίκους χωρίς τις αναγκαίες ψηφιακές δεξιότητες.
«Δεν θέλουμε [οι ανήλικοι] να φτάνουν στα 16 και ξαφνικά να ρίχνονται σε ολόκληρο αυτό το σύμπαν των social media. Θέλεις να βεβαιωθείς ότι μαθαίνουν σταδιακά πώς να χρησιμοποιούν τα social media, ώστε να γίνουν πιο υπεύθυνοι χρήστες τους όταν φτάσουν [στην ενηλικίωση]», είπε.
Βέλγιο
Η ισχύουσα νομοθεσία στο Βέλγιο ορίζει ότι τα παιδιά πρέπει να είναι τουλάχιστον 13 ετών για να δημιουργήσουν λογαριασμό σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ωστόσο βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την αύξηση του ορίου στα 15.
«Πιστεύω ότι [η απαγόρευση] θα έπρεπε να εφαρμοστεί σε κάθε χώρα της Ευρώπης τουλάχιστον, επειδή [τα social media] έχουν μεγάλη επίδραση στην ψυχοσύνθεση των [εφήβων]», δήλωσε η Alexandra Barilova, κάτοικος Βρυξελλών. «Ακόμα και για μένα, προσπαθώ να τα μειώσω όσο γίνεται, οπότε νομίζω ότι είναι κάτι πολύ χρήσιμο για τους νέους.»
Ο Sorengo Guie, 27χρονος νοσηλευτής που επίσης ζει στις Βρυξέλλες, ανησυχεί ιδιαίτερα για το πώς επηρεάζεται η ψυχική υγεία των νέων.
«Το βλέπω [στη δουλειά] κάθε μέρα· έχουμε ολοένα και περισσότερα νέα παιδιά που πάσχουν από κατάθλιψη. Δεν τα βγάζουν πέρα στη ζωή τους επειδή παρενοχλούνται στα social media ή επειδή [νιώθουν ότι] πρέπει να είναι όλα πολύ αδύνατα και να μοιάζουν με μοντέλα», είπε.
Ηνωμένο Βασίλειο
«Δεν νομίζω ότι αξίζει να απαγορεύσεις τα social media, γιατί τα παιδιά θα βρουν τρόπο να το παρακάμψουν», είπε στο Euronews Next ο Tyler, 27χρονος υπάλληλος λιανικής στο Λονδίνο. «Μπορείς πάντα να συνδεθείς σε ένα VPN (Εικονικό ιδιωτικό δίκτυο), να συνδεθείς σε οποιαδήποτε χώρα και να συνεχίσεις να χρησιμοποιείς αυτές τις υπηρεσίες. Και πολλοί, πάρα πολλοί νέοι είναι πολύ πιο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία απ’ ό,τι ήμουν εγώ στην ηλικία τους.»
Η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να δοκιμάσει την απαγόρευση πρόσβασης στα social media σε 300 εφήβους, ένα πιλοτικό πρόγραμμα που ξεκίνησε αυτόν τον μήνα παράλληλα με διαβούλευση, μέσω της οποίας ζητείται από το κοινό να καταθέσει τις απόψεις του για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Ο Taylor τάσσεται υπέρ της αυστηρότερης ρύθμισης, πιστεύει όμως ότι είναι κάτι που οι ίδιες οι εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα έπρεπε ήδη να εφαρμόζουν.
«[Πλατφόρμες όπως] το Instagram και το Twitter θα έπρεπε να αυτορυθμίζονται και να βάζουν οι ίδιες όρια στο περιεχόμενο», σημείωσε.
Πορτογαλία
Τον Φεβρουάριο, η κυβέρνηση της Πορτογαλίας ενέκρινε νομοσχέδιο για τον περιορισμό της ελεύθερης πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για άτομα κάτω των 16 ετών. Η απαγόρευση μπορεί να παρακαμφθεί μόνο εφόσον δοθεί επαληθευμένη συγκατάθεση από γονέα ή νόμιμο κηδεμόνα.
«Συμφωνώ απολύτως [με την απαγόρευση των social media για ανηλίκους]», δήλωσε μια γυναίκα που ζει στη Λισαβόνα και έχει δυσκολευτεί να ελέγξει τον χρόνο που περνούν τα δικά της παιδιά μπροστά σε οθόνες.
«Η έκθεση σε οθόνες και ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι επιβλαβής για τα παιδιά, των οποίων ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε φάση διαμόρφωσης και δεν έχουν ακόμη ξεκάθαρη αντίληψη της πραγματικότητας», εξήγησε, προσθέτοντας ότι η επίσημη νομοθεσία θα βοηθούσε να ελαφρυνθεί και η πίεση προς τους γονείς.
Ένας άνδρας κάτοικος της Λισαβόνας συμφώνησε, αναφέροντας τους φόβους του για τη «χειραγώγηση, την παραπληροφόρηση και την απώλεια ταυτότητας» που μπορεί να προκαλέσουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ένας άλλος άνδρας επισήμανε ότι κάθε μορφή ρύθμισης θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το προσωπικό πλαίσιο και το κατά πόσον συμφωνούν οι γονείς.
«Πιστεύω ότι [ο τρόπος εφαρμογής αυτών των ρυθμίσεων] εξαρτάται από το κοινωνικό πλαίσιο κάθε ατόμου και από την εκπαίδευση που λαμβάνει στο σπίτι ή στο ίδιο το σχολείο», είπε. «Για μένα, είναι εξαιρετικά σχετικό αν θα πρέπει ή όχι να περιορίσεις κάποιον στη χρήση [των social media].»
Επιπλέον συνεντεύξεις: Gunel Huseynova, Mohammad Shayan Ahmad, Anushka Roy, Ricardo Figueira, Juan Isidro Montero και Christina Thykjaer.