18χρονοι περνούν ολοένα περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο, κυρίως στα κοινωνικά δίκτυα

Μια μελέτη του Πορτογαλικού Ινστιτούτου Συμπεριφορών Εθισμού και Εξαρτήσεων (ICAD) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι 18χρονοι περνούν πλέον περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο, κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τα συμπεράσματα βασίζονται σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στους νέους που συμμετείχαν στην Ημέρα Εθνικής Άμυνας 2025.

Η πλειονότητα των νέων (60%) χρησιμοποιεί το διαδίκτυο κατά μέσο όρο 4 ή περισσότερες ώρες την ημέρα, ενώ η εντατική χρήση (5 ώρες ή περισσότερο καθημερινά) αυξάνεται σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

«Από μόνος του, αυτός ο δείκτης δεν είναι συνώνυμος με προβλήματα, αλλά αντανακλά απλώς μια ζωή σε φυσικό και σε ψηφιακό περιβάλλον, συχνά αλληλένδετα, με νέους τρόπους παρουσίας, δράσης και ταυτότητας», αναφέρεται στα συμπεράσματα της μελέτης.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούν περισσότερο οι νέοι, με το κινητό τηλέφωνο να αποτελεί το προτιμώμενο μέσο πρόσβασης. Ωστόσο, η πλειονότητα των ερωτηθέντων, σχεδόν 45%, δηλώνει ότι περνά περίπου 2 έως 3 ώρες σε πλατφόρμες όπως το TikTok, Facebook και το Instagram. Το 13% των νέων παραδέχτηκε ότι βρίσκεται περίπου 6 ή περισσότερες ώρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πέρα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι διαδικτυακές αναζητήσεις online – για διάβασμα ή μελέτη –, τα παιχνίδια (συμπεριλαμβανομένων των τυχερών) και η παρακολούθηση ταινιών, βίντεο και εκπαιδευτικών βίντεο είναι άλλοι λόγοι που συμβάλλουν στην αύξηση του χρόνου που περνούν οι νέοι στο διαδίκτυο.

Ενδιαφέρον είναι επίσης ότι, το 2025, το 99% των νέων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε πως άρχισε να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο πριν από τα 16, ενώ το 39% ξεκίνησε πριν από την ηλικία των 10 ετών.

Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το ποσοστό αυξάνεται διαρκώς, δείχνοντας ότι το διαδίκτυο εισέρχεται ολοένα και νωρίτερα στη ζωή του καθενός. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η αύξηση είναι λίγο πιο έντονη στην ομάδα των κοριτσιών σε σχέση με τα αγόρια.

Τα κορίτσια φαίνεται να περνούν περισσότερες ώρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε διαδικτυακές αναζητήσεις online, ενώ τα αγόρια αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στα παιχνίδια.

Εξίσου εντυπωσιακό θεωρείται και το ποσοστό των νέων που συμμετέχουν σε διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια με χρήματα: το 17% των 18χρονων (30% των αγοριών και 5% των κοριτσιών) πραγματοποιεί στοιχήματα μέσω διαδικτύου.

Προβλήματα που συνδέονται με τη χρήση του διαδικτύου

Η υπερβολική χρήση του διαδικτύου συνδέεται με διάφορα προβλήματα, ιδίως στους εφήβους. Η μελέτη του ICAD επιχείρησε, γι’ αυτόν τον λόγο, να διαπιστώσει αν το δείγμα είχε ήδη βιώσει ορισμένα από αυτά, όπως προβλήματα απόδοσης στο σχολείο ή στη δουλειά, προβλήματα υγείας που χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα, προβλήματα συμπεριφοράς στο σπίτι, οικονομικές δυσκολίες, πράξεις βίας ή αντικοινωνικής συμπεριφοράς, σεξουαλικές σχέσεις χωρίς προφυλακτικό και καταστάσεις συναισθηματικής δυσφορίας.

Συνολικά, το 35% των νέων παραδέχτηκε ότι είχε βιώσει τουλάχιστον ένα από αυτά τα επτά προβλήματα τους 12 μήνες πριν από την έρευνα.

Το πρόβλημα που αναφέρεται συχνότερα (20%) είναι οι καταστάσεις συναισθηματικής δυσφορίας (έλλειψη κινήτρου, θλίψη, δυσαρέσκεια, μοναξιά, άγχος), και ακολουθεί η μειωμένη απόδοση στο σχολείο ή στην εργασία (17%).

Η μελέτη αυτή συνδέεται με ένα από τα βασικά θέματα που συζητούνται σε επίπεδο πολιτικής της ΕΕ σχετικά με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από νέους και παιδιά.

Ένα έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) στις αρχές του περασμένου έτους ανέδειξε την κυριαρχία του ψηφιακού κόσμου στη ζωή των νέων ως έναν από τους βασικούς παράγοντες της μοναξιάς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο υπερβολικός χρόνος μπροστά στις οθόνες έχει συνδεθεί με μειωμένη σωματική άσκηση και λιγότερο ικανοποιητικό ύπνο, καθώς και με άγχος, κατάθλιψη, στρες και κοινωνική απομόνωση.

Τα σχέδια του Ηνωμένου Βασιλείου να απαγορεύσει την πρόσβαση των εφήβων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν αναζωπυρώσει μια συζήτηση που διεξάγεται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Αυστρία, η Ελλάδα και η Δανία συζητούν μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων, με ανησυχίες που εκτείνονται από τον κυβερνοεκφοβισμό και τον εθιστικό σχεδιασμό των πλατφορμών έως τραγωδίες όπως η αυτοκτονία και ο αυτοτραυματισμός.