Η συμφωνία: η NVIDIA στρέφεται σε ανοικτά μοντέλα AI, προκαλώντας ανησυχίες στην ΕΕ για την ψηφιακή και την AI κυριαρχία της.
Την Πέμπτη, η αμερικανική κατασκευάστρια τσιπ NVIDIA ανακοίνωσε ότι θα εξαγοράσει τη βιβλιοθήκη τεχνητής νοημοσύνης Hugging Face έναντι 13 δισ. δολαρίων (11,2 δισ. ευρώ).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό ποσό για μια πλατφόρμα που ξεκίνησε ως εφαρμογή συνομιλίας για εφήβους, με περιεχόμενο κατάλληλο για την ηλικία τους, αλλά έκτοτε μετατράπηκε σε μία από τις κορυφαίες βάσεις δεδομένων που φιλοξενούν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης ανοικτού κώδικα και ανοικτών βαρών.
Αν και η συμφωνία εκτυλίσσεται κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ιδρυτές της εταιρείας είναι Γάλλοι και περίπου οι μισοί εργαζόμενοι της βρίσκονται στο Παρίσι. Φιλοδοξούν να αποτελέσουν βασικό κομμάτι του οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης ανοικτού κώδικα στην Ευρώπη.
Η εξαγορά αυτή αναμένεται να τραβήξει την προσοχή τόσο στο Παρίσι όσο και στις Βρυξέλλες, ιδίως μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών ανταγωνισμού και των παρατηρητών της βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίοι θα ζητήσουν την εφαρμογή, όπου απαιτείται, του ευρωπαϊκού νόμου για την τεχνητή νοημοσύνη (EU AI Act) και μια ρυθμιστική εξέταση των όρων της συμφωνίας.
Ανοιχτό εναντίον κλειστού
Η NVIDIA καταγράφεται πλέον ως η μεγαλύτερη εισηγμένη εταιρεία στον κόσμο με βάση την κεφαλαιοποίηση, θέση στην οποία εκτοξεύτηκε μετά την έκρηξη της ζήτησης για τις GPU της σε εξειδικευμένα κέντρα δεδομένων για τεχνητή νοημοσύνη.
Το τελευταίο έτος, η εταιρεία έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη στροφή της προς τα ανοικτά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, προσφέροντας δεκάδες μοντέλα δωρεάν στις δικές της πλατφόρμες και πρωτοστατώντας σε πολιτικές πρωτοβουλίες για να εξασφαλιστεί ο ανταγωνισμός μεταξύ παρόχων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM) κλειστού και ανοικτού κώδικα.
Για τους καινοτόμους στην Ευρωπαϊκή Ένωση που ενδέχεται να μην διαθέτουν τους πόρους ή το κεφάλαιο για να εκπαιδεύσουν και να λανσάρουν τα δικά τους μοντέλα στο ίδιο επίπεδο με εταιρείες όπως η Anthropic ή η OpenAI, οι πλατφόρμες της Hugging Face μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμο εργαλείο για την ανάπτυξη λύσεων για τους Ευρωπαίους.
«Για πολλά από τα προβλήματα που υπάρχουν στην τεχνητή νοημοσύνη, το ανοικτό λογισμικό μπορεί να αποτελέσει λύση,» εξήγησε ο συνιδρυτής της Hugging Face Κλεμάν Ντελάνγκ σε συνέντευξή του το 2024 στη Le Monde.
_«_Επειδή τα ιδιόκτητα μοντέλα είναι μαύρα κουτιά, που καθιστούν δύσκολη την ανάλυση των προκαταλήψεων ή των πηγών αλήθειας τους.»
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην τεχνητή νοημοσύνη βασίζεται στον καθορισμό κανόνων και πολιτικών που λειτουργούν ως παγκόσμιο υπόδειγμα, ορισμένοι από τους οποίους ευνοούν τις εγχώριες βιομηχανίες και τους ευρύτερους στόχους της ηπείρου.
Ωστόσο, η καινοτομία συντελείται σε όλα τα επίπεδα της τεχνολογικής αλυσίδας, όχι μόνο μεταξύ των ευρωπαϊκών δημιουργών LLM όπως η Mistral ή η DeepL, που υπάγονται στον ευρωπαϊκό νόμο για την τεχνητή νοημοσύνη.
Η ολλανδική εταιρεία ASML, για παράδειγμα, είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής των παγκόσμιων εταιρειών ημιαγωγών, κατασκευάζοντας τα μηχανήματα που είναι απαραίτητα για την παραγωγή τσιπ που χρησιμοποιούνται σε κάθε επεξεργαστή.
Η ElevenLabs, που ιδρύθηκε από Πολωνούς ερευνητές, έχει διακριθεί ως μοντέλο επεξεργασίας ομιλίας και φωνής, το οποίο πλέον ενσωματώνεται σε χιλιάδες προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης.
Η προώθηση της τεχνολογικής κυριαρχίας
Πέρα από τους ιδρυτές και τους καινοτόμους, πολλά από τα ανοικτά μοντέλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τη δημιουργία προσαρμοσμένων εκδόσεων για κυβερνήσεις και δημόσιους οργανισμούς, που θα φιλοξενούνται τοπικά και θα εκπαιδεύονται σε δεδομένα τα οποία μπορεί να είναι ευαίσθητα ή προστατευμένα.
Οι εξαρτήσεις από συγκεκριμένους παρόχους (vendor lock-ins) αποτελούν πραγματική ανησυχία για τις ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ, όπως έχει αναφερθεί (πηγή στα Αγγλικά), αλλά τα ανοικτά μοντέλα θα μπορούσαν να συμβάλουν στη δημιουργία ουσιαστικού ανταγωνισμού και στη μείωση της εξάρτησης από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας που φιλοξενούν δεδομένα εκτός ΕΕ.
Αυτό θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη τεχνογνωσία, ιδίως στις δημόσιες υπηρεσίες, θα αποτελούσε όμως θετική εξέλιξη για όσους επιδιώκουν να μειώσουν τον κίνδυνο τα ευρωπαϊκά συστήματα να εξαρτώνται από κινεζικές ή αμερικανικές υποδομές.
Βεβαίως, η δημιουργία κέντρων δεδομένων εντός της ΕΕ αποτελεί βασικό στόχο των Ευρωπαίων ρυθμιστών, όμως σημασία θα έχει και το λογισμικό που θα λειτουργεί μέσα σε αυτά.
Για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά την τεχνητή νοημοσύνη, καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των ανοικτών μοντέλων είναι το πόσα εργαλεία είναι διαθέσιμα σε όλους με μικρό ή και χωρίς κανένα κόστος.
Αυτό θα αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα για ερευνητές και επαγγελματίες στις τέχνες και τις επιστήμες, οι οποίοι δεν διαθέτουν τους προϋπολογισμούς των μεγάλων εταιρειών.
_«_Η ανοικτή επιστήμη και η τεχνητή νοημοσύνη ανοικτού κώδικα διαχέουν τα οικονομικά οφέλη, επιτρέποντας σε εκατοντάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη. Ενισχύουν την καινοτομία και τον δίκαιο ανταγωνισμό για όλους», κατέθεσε ο συνιδρυτής της Hugging Face Κλεμάν Ντελάνγκ το 2023 ενώπιον επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ.
Όποιο μοντέλο κι αν χρησιμοποιεί ένας καταναλωτής ή μια μικρή επιχείρηση, το μήνυμα είναι να το διακλαδώσει (fork), να το ρυθμίσει, να το προσαρμόσει και να το αναβαθμίσει.
Το κείμενο δημοσιεύθηκε αρχικά στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και αναδημοσιεύεται στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας συνεργασίας.