Ο Γάλλος αστροναύτης καλεί την Ευρώπη και τη Γαλλία να μεγιστοποιήσουν τα επιστημονικά οφέλη της επόμενης αποστολής του ESA στον ISS, τονίζοντας τη σημασία της διαστημικής πτήσης για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στο Διάστημα.
Ο Γάλλος αστροναύτης Τόμας Πασκέ δήλωσε στο Euronews ότι η Ευρώπη και η Γαλλία πρέπει να «μεγιστοποιήσουν το επιστημονικό όφελος» από την επόμενη ιδιωτική αποστολή του ESA με το PAM-6 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), της οποίας θα είναι επικεφαλής το καλοκαίρι του 2027.
Μιλώντας στο Euronews στη Διεθνή Σύνοδο Κορυφής για το Διάστημα, που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι την Τετάρτη και την Πέμπτη, ο Πασκέ είπε: «Ξέρουμε ότι ο ISS πλησιάζει στο τέλος της ζωής του και δεν γνωρίζουμε πότε θα έρθει ξανά η σειρά της Ευρώπης και ειδικά της Γαλλίας, δεδομένου ότι οι μακροχρόνιες αποστολές στον ISS ανατίθενται εκ περιτροπής».
Ο ISS αναμένεται να αποσυρθεί και να τεθεί εκτός τροχιάς το 2030, λόγω της γήρανσης του εξοπλισμού και των προβλημάτων συντήρησης, αλλά και της στροφής του διαστημικού τομέα προς εμπορικές δραστηριότητες.
Η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτόξευσαν τα πρώτα τμήματα στα τέλη του 1998 και οι αστροναύτες εγκαταστάθηκαν δύο χρόνια αργότερα. Η Ευρώπη και η Ιαπωνία πρόσθεσαν τις δικές τους μονάδες, ενώ ο Καναδάς παρείχε ρομποτικούς βραχίονες.
Ο Πασκέ είναι μέλος του Σώματος Αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), το οποίο επιλέγει, εκπαιδεύει και διαθέτει μέλη πληρωμάτων για διαστημικές αποστολές των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Η Διεθνής Σύνοδος Κορυφής για το Διάστημα, που συνδιοργανώθηκε από τη Γαλλία και τη Γερμανία, συγκέντρωσε ηγέτες της διαστημικής βιομηχανίας, αρχηγούς κρατών και αστροναύτες, με στόχο να ζητήσουν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή κυριαρχία και επενδύσεις στον διαστημικό τομέα.
Προς το παρόν, ο ESA δεν διαθέτει δικό του επιχειρησιακό επανδρωμένο διαστημόπλοιο ούτε επανδρωμένο πύραυλο εκτόξευσης.
Για τον Πασκέ, η πορεία προς μεγαλύτερη ευρωπαϊκή κυριαρχία στο διάστημα είναι βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, δεδομένου ότι οι σταθερές συνεργασίες σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν γίνει «πρόκληση».
«Λαμβάνοντας υπόψη τις αναταράξεις στο γεωπολιτικό τοπίο, χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες, είναι σαφές ότι είναι δύσκολο να βασιστεί κανείς σε μακροπρόθεσμους εταίρους· η συνέπεια έχει γίνει σπάνιο αγαθό στη διεθνή σκηνή. Πιστεύουμε ότι πρέπει πρώτα να κάνουμε τα πράγματα μόνοι μας».
«Αυτό είναι κάτι που δεν πρόκειται να αλλάξει τα επόμενα χρόνια», πρόσθεσε.
Η ευρωπαϊκή προσπάθεια για ενίσχυση των στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων της έχει τροφοδοτηθεί από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά και από την απόφαση να απομακρυνθεί από τη μακροχρόνια εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον διαστημικό τομέα.
Η εξάρτηση του Κιέβου από το Starlink του Έλον Μασκ έδειξε τη στρατηγική σημασία των διαστημικών υπηρεσιών στον πόλεμο, δεδομένου ότι τα δορυφορικά δίκτυα μπορούν να προσφέρουν συνδεσιμότητα ακόμη και όταν οι υποδομές έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί.
«Στο μέλλον, ίσως να υπάρχουν περισσότεροι μικροί σταθμοί αντί για έναν μεγάλο σταθμό, ένας ευρωπαϊκός σταθμός. Θα ήθελα πραγματικά να δω αμερικανικούς, ινδικούς και κινεζικούς σταθμούς. Προετοιμαζόμαστε και για αυτόν τον κόσμο, που έρχεται πολύ γρήγορα», είπε ο Πασκέ.
Παρά ταύτα, διαβεβαίωσε ότι μόλις οι αστροναύτες απογειώνονται, η γεωπολιτική που διαδραματίζεται στη Γη συνήθως μένει πίσω. Ένα και μόνο πλήρωμα στο διάστημα μπορεί να περιλαμβάνει αστροναύτες και κοσμοναύτες από διάφορες υπηρεσίες, από τον ευρωπαϊκό ESA, τη ρωσική Roscosmos και την αμερικανική NASA.
«Θυμάμαι τις πρώτες ημέρες της καριέρας μου, γύρω στο 2011, όταν ήδη τείναμε να εστιάζουμε στα κοινά στοιχεία, σε αυτά ακριβώς που μας έφερναν κοντά, αντί να μιλάμε για αυτά που μας χώριζαν».
«Όταν είσαι μέλος πληρώματος, σε πλοίο, σε αεροπλάνο ή σε υποβρύχιο, αυτό είναι μέρος της συλλογικής νοημοσύνης, επομένως διατηρούμε αυτή τη στάση. Προφανώς, οι σχέσεις μεταξύ οργανισμών δεν είναι πάντα εύκολες. Όμως, τουλάχιστον στο δικό μας επίπεδο, δεν θέλουμε αυτό να επηρεάζει τη δουλειά μας, δεν θέλουμε να επηρεάζει την ασφάλεια, οπότε διατηρούμε υγιείς σχέσεις».
Η Ευρώπη «χρειάζεται» νέα διαστημική στρατηγική
Ο ESA αύξησε σημαντικά τη χρηματοδότησή του τον Νοέμβριο του 2025, εγκρίνοντας έναν ιστορικό προϋπολογισμό 22,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2028, με 35 δισ. ευρώ να κατευθύνονται σε διαστημικά προγράμματα για την ασφάλεια και την άμυνα.
Για τη Ζεραλντίν Ναζά, διευθύντρια διαστημικών μεταφορών στον ESA, η Ευρώπη έχει «συνειδητοποιήσει» ότι χρειάζεται αλλαγή στρατηγικής, καθώς συνήθως επένδυε πολύ λιγότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα στο διάστημα.
«Αν συγκρίνετε το ΑΕΠ και τον αριθμό των ανθρώπων, δαπανούμε έξι φορές λιγότερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.
Για τη Ναζά, η επιτυχής εκτόξευση σε τροχιά του πρώτου εμπορικού πυραύλου Spectrum από την ηπειρωτική Ευρώπη, από τη γερμανική νεοφυή εταιρεία Isar Aerospace το Σάββατο, αποτέλεσε σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
«Το Spectrum είναι ένας πύραυλος που κατασκευάστηκε και αναπτύχθηκε από την Isar Aerospace, η οποία δημιουργήθηκε στη Βαυαρία και επωφελήθηκε από αρκετά προγράμματα του ESA που στοχεύουν να στηρίξουν νέες εταιρείες και να τις βοηθήσουν να εμπορευματοποιήσουν τα προϊόντα τους».
«Ο διαστημικός τομέας είναι πολύ σημαντικός για την άμυνα, επειδή οι τεχνολογίες είναι διαφορετικές και επίσης έχουμε πλέον καταλάβει ότι τα διαστημικά εργαλεία είναι απολύτως απαραίτητα για κάθε αμυντική πολιτική».
«Όταν κοιτάζετε τι συμβαίνει γύρω μας, δυστυχώς τα περισσότερα όπλα απαιτούν εργαλεία επικοινωνίας και πλοήγησης, τα οποία μπορούν να προσφερθούν μόνο από το διάστημα. Το ίδιο το διάστημα μπορεί να μετατραπεί σε θέατρο πολέμου», είπε.